Khung tư duy phát triển văn hóa hiện đại, nhân văn và khả thi

Đột phá trong tư duy về văn hóa

Điều tôi tâm đắc nhất ở Nghị quyết số 80-NQ/TW, cũng như khi nghiên cứu dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội XIV của Đảng chính là sự nhất quán nhưng đồng thời có bước phát triển mới, đột phá trong tư duy về văn hóa. Theo đó, văn hóa không chỉ được khẳng định là nền tảng tinh thần của xã hội, mà còn là nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Điều tâm đắc thứ hai là cách tiếp cận toàn diện và dài hạn đối với phát triển văn hóa. Cả Nghị quyết số 80-NQ/TW và dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội XIV đều không nhìn văn hóa như một lĩnh vực độc lập, mà đặt văn hóa trong mối quan hệ hữu cơ với kinh tế, chính trị, xã hội, khoa học - công nghệ, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại. Điều này cho thấy tư duy phát triển đã vượt qua cách tiếp cận ngắn hạn, chú trọng tăng trưởng thuần túy, để hướng tới phát triển bền vững dựa trên giá trị văn hóa và con người.

Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ra đời vào thời điểm hết sức đặc biệt, khi toàn Đảng, toàn dân đang hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Nguồn: BVH

Điều tâm đắc thứ ba là Nghị quyết số 80-NQ/TW nhấn mạnh vai trò trung tâm của con người và hệ giá trị. Việc xác lập nhiệm vụ xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa định hướng tư tưởng, mà còn là cơ sở để định hình hành vi xã hội, củng cố niềm tin, tăng cường sự gắn kết cộng đồng trong bối cảnh nhiều biến động về kinh tế, xã hội và công nghệ. Đây là một lựa chọn có chiều sâu, thể hiện tầm nhìn chiến lược lâu dài.

Điều tâm đắc thứ tư là sự mạnh dạn trong việc coi văn hóa là một lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị kinh tế, thông qua phát triển công nghiệp văn hóa, thị trường văn hóa và các ngành công nghiệp sáng tạo. Cách tiếp cận này vừa phù hợp với xu thế quốc tế, vừa mở ra không gian đổi mới cho văn hóa Việt Nam trong bối cảnh kinh tế thị trường, chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng.

Về tổng thể, Nghị quyết số 80-NQ/TW và dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội XIV đã tạo dựng khung tư duy phát triển văn hóa hiện đại, nhân văn và khả thi, đặt nền móng để văn hóa thực sự trở thành sức mạnh dẫn dắt và nâng đỡ cho sự phát triển phồn vinh, hạnh phúc của đất nước trong giai đoạn tới.

Niềm tin và kỳ vọng

Từ những quan điểm và định hướng lớn đã được xác lập trong Nghị quyết số 80-NQ/TW cũng như dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội XIV của Đảng, tôi có niềm tin và kỳ vọng rõ ràng vào một diện mạo mới của văn hóa Việt Nam trong tương lai - hiện đại hơn, năng động hơn nhưng vẫn giữ vững chiều sâu bản sắc và giá trị nhân văn.

Trước hết, văn hóa Việt Nam sẽ thực sự thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trở thành nền tảng định hướng hành vi, chuẩn mực xã hội và động lực tinh thần của phát triển. Văn hóa không còn đứng bên lề các quyết sách lớn, mà sẽ hiện diện trong phát triển kinh tế, đô thị, giáo dục, khoa học - công nghệ và quản trị xã hội, góp phần hình thành một xã hội hài hòa, sáng tạo và nhân văn.

Thứ hai, văn hóa Việt Nam sẽ có sức bật mạnh mẽ về sáng tạo, đặc biệt thông qua các ngành công nghiệp văn hóa và không gian sáng tạo. Nhiều sản phẩm văn hóa, nghệ thuật, thiết kế, nội dung số mang bản sắc Việt Nam sẽ có khả năng cạnh tranh trên khu vực và quốc tế, vừa tạo giá trị kinh tế, vừa lan tỏa hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới.

Thứ ba, kỳ vọng lớn nhất là văn hóa Việt Nam sẽ trở thành một thành tố quan trọng của sức mạnh mềm quốc gia, được cộng đồng quốc tế nhìn nhận như một nền văn hóa giàu bản sắc, cởi mở, sáng tạo và có khả năng đối thoại. Khi đó, văn hóa không chỉ là “di sản cần bảo tồn”, mà là nguồn lực sống, nguồn lực phát triển và là cầu nối hiệu quả giữa Việt Nam với thế giới.

Tôi tin rằng, với quyết tâm chính trị cao, nguồn lực được bảo đảm và sự chung tay của toàn xã hội, văn hóa Việt Nam sẽ có một tương lai xứng đáng với chiều sâu lịch sử và khát vọng phát triển của dân tộc trong kỷ nguyên mới.

GS.TS. TỪ THỊ LOAN, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển văn hóa cộng đồng Việt Nam