Không quân Mỹ bất ngờ tiết lộ B-2 có thể phóng tên lửa tàng hình chống hạm

Gần đây, trong một cuộc tập trận bắn đạn thật đánh chìm mục tiêu (SINKEX) gần tại khu vực Tây Thái Bình Dương, một máy bay ném bom B-2 của Không quân Mỹ phóng một tên lửa chống hạm tầm xa AGM-158C (LRASM). Loại tên lửa tàng hình LRASM trước đây chưa từng được biết là nằm trong kho vũ khí của B-2.

Xuyên phá và tiêu diệt hạm đội

Việc tích hợp AGM-158C mang lại bước tăng cường năng lực rất lớn cho B-2, biến nó thành một nền tảng có khả năng xuyên phá và tiêu diệt hạm đội, đặc biệt hữu ích trong một cuộc đối đầu quân sự cường độ cao trong tương lai tại khu vực Thái Bình Dương.

Quân nhân Mỹ chuẩn bị đưa tên lửa AGM-158C lên máy bay ném bom B-2. Ảnh: Không quân Mỹ.

Theo thông cáo báo chí hôm 29/6 của Bộ Tư lệnh Không quân Thái Bình Dương (PACAF), Không quân Thái Bình Dương đã tiến hành thành công một cuộc diễn tập đánh chìm mục tiêu bằng đạn thật sử dụng B-2 Spirit ở phía bắc quần đảo Mariana. B-2 đã triển khai tên lửa chống hạm tầm xa, thể hiện khả năng nâng cao trong việc đạt được các mục tiêu chiến lược trong phạm vi của những mối đe dọa tiềm tàng.

Việc tích hợp tên lửa AGM-158C mang lại bước nhảy vọt về năng lực cho máy bay ném bom B-2, tạo ra một nền tảng có khả năng xuyên thủng phòng thủ và tiêu diệt hạm đội, có thể đặc biệt giá trị trong một cuộc xung đột cường độ cao trong tương lai tại khu vực Thái Bình Dương. Ảnh: TWZ.

“Với việc triển khai LRASM từ B-2 Spirit, Không quân Thái Bình Dương đã có một bước tiến lớn trong việc đối phó các mối đe dọa trên biển. Cột mốc này thể hiện sự đổi mới công nghệ quân sự cấp cao, củng cố cam kết của quân đội Mỹ trong việc bảo vệ lợi ích quốc gia và duy trì an ninh toàn cầu”, thông cáo báo chí khẳng định.

Thông cáo không cung cấp thêm chi tiết về cuộc diễn tập SINKEX, nhưng PACAF xác nhận trực tiếp với TWZ rằng, B-2 đã phóng LRASM nhằm vào tàu USS Juneau cũ, một tàu chiến đổ bộ lớp Austin đã được loại biên, trong khuôn khổ cuộc tập trận Valiant Shield 2026.

Các lực lượng Mỹ và đồng minh tham gia cuộc tập trận đã tấn công dồn dập tàu Juneau bằng nhiều loại vũ khí khác nhau vào cuối tuần này, khiến con tàu chìm xuống đáy Thái Bình Dương, cách bờ biển Guam khoảng 200 hải lý. Một tàu ngầm của Lực lượng Phòng vệ trên biển Nhật Bản (JMSDF), không được tiết lộ danh tính, dường như đã tung đòn kết liễu bằng một quả ngư lôi hạng nặng. Sự tham gia của B-2 chỉ được công bố vào ngày 29/6.

Tính năng kỹ thuật và mô phỏng tác chiến của tên lửa tầm xa chống hạm LRASM. Video: Lockheed Martin.

“Những cuộc tập trận như Valiant Shield tạo cơ hội cho Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ tích hợp lực lượng từ tất cả các quân chủng cùng với các đồng minh để tiến hành các hoạt động chính xác, sát thương cao và áp đảo trên nhiều lĩnh vực, thể hiện sức mạnh và tính linh hoạt của lực lượng liên quân cũng như cam kết của chúng tôi đối với một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở”, phát ngôn viên PACAF nói với TWZ.

Máy bay ném bom B-2 cất cánh từ căn cứ không quân Andersen trên đảo Guam trong một phi vụ thuộc cuộc tập trận Valiant Shield 2026. Ảnh: Không quân Mỹ.

Thông tin mật lần đầu được công bố

Khả năng B-2 phóng LRASM hoàn toàn chưa từng được công bố trước đây. Khi được hỏi về vấn đề này, Bộ Tư lệnh Tấn công Toàn cầu của Không quân Mỹ (AFGSC) nói với TWZ rằng, mọi chi tiết liên quan việc tích hợp tên lửa này lên B-2 đều được xếp loại mật.

Một đánh giá về đề xuất ngân sách năm tài khóa 2027 của Lầu Năm Góc dường như không đề cập việc tích hợp LRASM trên B-2, hoặc kế hoạch thực hiện điều này trong tương lai. Các nền tảng phóng đã được xác nhận rõ ràng hiện chỉ bao gồm tiêm kích F/A-18E/F Super Hornet của Hải quân Mỹ và máy bay ném bom B-1 của Không quân Mỹ.

Công việc tích hợp LRASM lên F-15E Strike Eagle, F-15EX Eagle II, F-16C/D Viper, một số biến thể của F-35 và máy bay tuần tra biển P-8A Poseidon đã được công khai triển khai. Các tài liệu ngân sách cũng đề cập kế hoạch tích hợp tên lửa này lên máy bay ném bom B-52.

Tên lửa LRASM nằm dưới cánh một chiếc máy bay tiêm kích F/A-18. Ảnh: Hải quân Mỹ.

Không quân Mỹ trước đây từng nhấn mạnh các nỗ lực khác nhằm mở rộng khả năng chống hạm của B-2 thông qua bom chống hạm dẫn đường chính xác Quicksink, sử dụng bộ kit dẫn đường JDAM.

Tàu USS Juneau cũ (đã loại biên) bị trúng ngư lôi phóng từ một tàu ngầm Nhật Bản không được tiết lộ danh tính trong cuộc diễn tập đánh chìm mục tiêu (SINKEX) thuộc khuôn khổ cuộc tập trận Valiant Shield ngày 27/6/2026. Ảnh: Hải quân Mỹ.

AGM-158C được phát triển từ dòng tên lửa hành trình tấn công mặt đất AGM-158 JASSM (Joint Air-to-Surface Standoff Missile). Các phiên bản AGM-158A JASSM cơ bản và AGM-158B JASSM-Extended Range (JASSM-ER) hiện đã được biết là tích hợp trên B-2.

B-2 cũng được biết có khả năng mang tới 16 quả AGM-158A, và nhiều khả năng có thể mang cùng số lượng JASSM-ER và LRASM, bởi tất cả các loại tên lửa này đều có kích thước và hình dạng cơ bản tương đồng.

Xét về phương thức hoạt động tổng thể, LRASM sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính (INS) được hỗ trợ bởi GPS để trước tiên di chuyển tới khu vực mục tiêu được chỉ định. Tên lửa có mức độ tự động hóa rất cao nhờ khả năng lập kế hoạch đường bay tích hợp, được liên kết với một hệ thống hỗ trợ tác chiến điện tử (ESM) trên khoang.

Máy bay ném bom B-2 thả bom Quicksink trong một cuộc thử nghiệm phối hợp với Không quân Hoàng gia Na Uy năm 2025. Một chiếc F-35A của Na Uy bay bên cạnh. Ảnh: Không quân Hoàng gia Na Uy.

Tên lửa có khả năng tự động thay đổi hướng bay để phản ứng trước sự xuất hiện bất ngờ của các hệ thống phòng thủ đối phương dựa trên tín hiệu phát xạ vô tuyến của chúng, đồng thời sử dụng các tín hiệu này để phát hiện mục tiêu tiềm năng tốt hơn.

Sau khi tiến vào khu vực mục tiêu, cảm biến hồng ngoại tạo ảnh ở phần mũi tên lửa sẽ đảm nhận giai đoạn bay cuối. Sử dụng cơ sở dữ liệu thư viện mục tiêu được tích hợp sẵn, đầu dò có khả năng tự động tìm kiếm và phân loại mục tiêu.

Thông tin trong cơ sở dữ liệu này cũng giúp điều khiển tên lửa đánh trúng tàu mục tiêu tại điểm dễ bị tổn thương nhất. Là một cảm biến thụ động, đầu dò hồng ngoại không phát ra tín hiệu vô tuyến mà đối phương có thể phát hiện. Nó cũng không bị ảnh hưởng bởi các biện pháp gây nhiễu vô tuyến.

LRASM cũng được trang bị liên kết dữ liệu, cho phép nhận các cập nhật về mối đe dọa trong quá trình bay. Nó cũng có thể phối hợp với các tên lửa LRASM khác trong những cuộc tấn công hiệp đồng.

Một biến thể C-3 đang được phát triển, dự kiến có tầm bắn tối đa được nâng cao, cùng với “phần mềm C++, liên kết dữ liệu vũ khí tăng cường ngoài đường chân trời (BLOS) và các năng lực sống sót tiên tiến”, theo các tài liệu ngân sách trước đây của Hải quân Mỹ.

Tầm bắn của các phiên bản LRASM hiện có không được công khai, nhưng được cho là nằm trong khoảng 320-480 km, tương đương với AGM-158A JASSM. Phiên bản C-3 được kỳ vọng có tầm hoạt động tương đương JASSM-ER, được cho là khoảng 965 km.

Theo thông cáo ngày 29/6 của Bộ Tư lệnh Không quân Thái Bình Dương, việc triển khai LRASM từ B-2 Spirit giúp Không quân Thái Bình Dương có một bước tiến lớn trong việc đối phó các mối đe dọa trên biển. Cột mốc này thể hiện sự đổi mới công nghệ quân sự cấp cao, củng cố cam kết của quân đội Mỹ trong việc bảo vệ lợi ích quốc gia và duy trì an ninh toàn cầu.

“Tính năng hoạt động ấn tượng của B-2 nhấn mạnh cam kết của quân đội Mỹ đối với khả năng thích ứng và linh hoạt trước những thách thức an ninh đang nổi lên”, tướng Không quân Mỹ Kevin Schneider, tư lệnh PACAF, tuyên bố.

“Bằng việc ưu tiên các hoạt động tấn công chống hạm, chúng ta có thể duy trì lợi thế quyết định trước các đối thủ, bảo vệ lợi ích quốc gia và bảo đảm một khu vực Thái Bình Dương tự do, rộng mở - nền tảng cho an ninh toàn cầu của chúng ta”, ông Schneider nói.

Tên lửa LRASM được đưa lên B-2 trước cuộc diễn tập đánh chìm mục tiêu SINKEX trong cuộc tập trận Valiant Shield 2026. Ảnh: Không quân Mỹ.

Northrop Grumman B-2 Spirit là máy bay ném bom chiến lược tàng hình đắt nhất lịch sử, nổi bật với thiết kế "cánh bay" độc đáo không có đuôi. Với khả năng tàng hình gần như tuyệt đối cùng tải trọng 20 tấn vũ khí (bao gồm bom hạt nhân), chi phí chế tạo B-2 Spirit lên tới hơn 2 tỷ USD mỗi chiếc.

Hoạt động cả trong môi trường xa bờ và ven bờ

Việc kết hợp máy bay B-2 có khả năng sống sót cao, khó bị phát hiện với LRASM tạo ra một năng lực chống hạm xuyên phá mới.

Mỗi máy bay ném bom có thể đồng thời tấn công nhiều tàu chiến và tận dụng các đặc tính khác của mình để tiếp cận trong phạm vi tấn công ngay cả những mục tiêu có giá trị cao nhất, như đội tàu sân bay đang phát triển của Hải quân Trung Quốc và các tàu tấn công đổ bộ boong lớn.

Tầm bắn của LRASM đồng nghĩa các máy bay ném bom chỉ cần tiến vào phạm vi vài trăm kilomet từ mục tiêu. Bản thân các tên lửa này cũng có khả năng sống sót rất cao.

Tàu sân bay Sơn Đông (bên trái) và Liêu Ninh (bên phải) của Trung Quốc cùng di chuyển trên Thái Bình Dương với các tàu hộ tống, trong khi máy bay bay phía trên. Ảnh: China Military.

Các tổ lái máy bay ném bom B-1 của Không quân Mỹ đã được huấn luyện trong nhiều năm để sử dụng các loạt phóng LRASM quy mô lớn nhằm vô hiệu hóa các lực lượng hải quân mặt nước chủ chốt.

“LRASM đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm khả năng tiếp cận trên biển của Mỹ để hoạt động cả trong môi trường biển cả và vùng ven bờ nhờ khả năng nâng cao trong việc phân biệt mục tiêu từ khoảng cách xa”, Trung tá Timothy Albrecht cho biết sau các chuyến bay huấn luyện của B-1 trên Biển Đen vào năm 2020.

“Trong bối cảnh các mối đe dọa trên biển gia tăng cùng sự phát triển của các loại vũ khí chống tiếp cận/chống xâm nhập khu vực (A2/AD), loại tên lửa hành trình chống hạm tàng hình này giúp giảm rủi ro cho các phương tiện tấn công bằng cách xuyên thủng và đánh bại các hệ thống phòng không tinh vi của đối phương”, ông Albrecht nói.

Máy bay ném bom B-1 thử nghiệm thả LRASM. Ảnh: Không quân Mỹ.

Vào thời điểm đó, ông Albrecht là thành viên của Trung tâm Hoạt động Không quân số 603 thuộc Lực lượng Không quân Mỹ tại châu Âu (USAFE) và là người lập kế hoạch nhiệm vụ thuộc Lực lượng Đặc nhiệm Máy bay ném bom.

Môi trường đe dọa A2/AD của các đối thủ trên toàn cầu kể từ đó tiếp tục mở rộng cả về quy mô lẫn phạm vi. Quân đội Trung Quốc đã thiết lập các vùng chống tiếp cận/chống xâm nhập đáng kể tại khu vực Thái Bình Dương và tiếp tục mở rộng những năng lực đó.

Trong bối cảnh này, việc công khai năng lực LRASM của B-2 trong khuôn khổ Valiant Shield tại Thái Bình Dương cũng có thể được xem là một thông điệp nhắm trực tiếp tới Bắc Kinh, tương tự những gì quân đội Mỹ từng thực hiện với các cuộc thử nghiệm vũ khí tầm xa trước đây trong khu vực.

Máy bay ném bom B-2 cùng các máy bay khác tại căn cứ không quân Andersen trên đảo Guam. Ảnh: Không quân Mỹ.

Việc LRASM được tích hợp lên B-2 cũng cho thấy năng lực chống hạm trong tương lai của phi đội B-21 Raider sắp được đưa vào hoạt động. B-21 có kích thước nhỏ hơn đáng kể so với B-2, do đó sẽ có khả năng mang ít vũ khí hơn. Tuy nhiên, Không quân Mỹ cũng có kế hoạch mua ít nhất 100 chiếc, nếu không muốn nói là nhiều hơn đáng kể.

Raider cũng được kỳ vọng có tầm bay rất xa mà không cần tiếp nhiên liệu. Các quan chức Không quân Mỹ thường xuyên đề cập tới ý nghĩa của những đặc điểm này đối với các chiến dịch tương lai so với khả năng hiện nay của phi đội B-2 tuy rất mạnh nhưng chỉ gồm 19 chiếc.

Máy bay ném bom B-21 Raider trong quá trình thử nghiệm tiếp nhiên liệu trên không. Ảnh: Không quân Mỹ.

Thái An