Không khói thuốc – thước đo chất lượng dịch vụ lưu trú

Không khói thuốc – một tiêu chí của chất lượng lưu trú

Ngày 26.10, tại Hà Nội, Báo Văn Hóa (Bộ VHTTDL) chủ trì, phối hợp với Quỹ Phòng bệnh (Bộ Y tế) và các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức Hội thảo “Hướng dẫn xây dựng khách sạn không thuốc lá". Hoạt động nằm trong khuôn khổ chương trình Bảng xếp hạng “Khách sạn tiêu biểu không thuốc lá” lần thứ II năm 2026.

Hội thảo “Hướng dẫn xây dựng khách sạn không thuốc lá

Phát biểu khai mạc, Tổng Biên tập Báo Văn Hóa Nguyễn Anh Vũ, Trưởng Ban tổ chức Chương trình Bảng xếp hạng “Khách sạn tiêu biểu không thuốc lá” lần thứ II năm 2026 nhấn mạnh, chất lượng lưu trú không chỉ được đánh giá qua phòng nghỉ, dịch vụ, vị trí hay tiện ích, mà còn thể hiện ở không gian trong lành, môi trường an toàn và cảm giác được tôn trọng, bảo vệ của khách hàng. Vì vậy, môi trường không thuốc lá cần được xem là một phần của chất lượng dịch vụ và văn hóa phục vụ, thay vì chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật.

Chương trình Bảng xếp hạng “Khách sạn tiêu biểu không thuốc lá” được Báo Văn Hóa và các đơn vị liên quan tổ chức lần đầu vào năm 2025, hướng tới thúc đẩy xây dựng, duy trì môi trường không thuốc lá tại các cơ sở lưu trú du lịch, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng môi trường du lịch văn minh, an toàn và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Theo ông Nguyễn Anh Vũ, một khách sạn không thuốc lá có thể bắt đầu từ những quy định cụ thể, biển báo rõ ràng và quy trình vận hành chặt chẽ. Tuy nhiên, để mô hình trở thành giá trị thực chất của dịch vụ, cần hình thành ý thức chung trong đội ngũ quản lý, nhân viên và khách hàng.

Tổng Biên tập Báo Văn Hóa Nguyễn Anh Vũ, Trưởng Ban tổ chức Chương trình Bảng xếp hạng “Khách sạn tiêu biểu không thuốc lá” lần thứ II năm 2026 phát biểu khai mạc Hội thảo

Từ góc độ pháp lý, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ VHTTDL) Lê Thị Thu Oanh cho rằng, việc phổ biến quy định pháp luật về phòng, chống tác hại của thuốc lá có ý nghĩa quan trọng, nhưng hiệu quả thực thi phụ thuộc lớn vào khả năng chuyển hóa quy định thành hành động cụ thể trong quản lý, kinh doanh khách sạn.

Người quản lý cần tổ chức thực hiện phù hợp với đặc điểm của cơ sở; phổ biến nội quy cho nhân viên, thông tin rõ ràng tới khách lưu trú, bố trí biển báo tại các vị trí cần thiết và duy trì kiểm tra, giám sát. Nhân viên cần được trang bị kỹ năng hướng dẫn khách, xử lý tình huống đúng quy định, bảo đảm sự lịch sự, tôn trọng nhưng không buông lỏng trách nhiệm duy trì môi trường không khói thuốc.

Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ VHTTDL) Lê Thị Thu Oanh phát biểu

Bà Lê Thị Thu Oanh lưu ý, cần phân biệt rõ các yêu cầu bắt buộc theo pháp luật với những tiêu chí khuyến khích trong chương trình đánh giá khách sạn. Việc hướng dẫn, đánh giá và triển khai mô hình phải dựa trên căn cứ pháp lý phù hợp, xác định rõ trách nhiệm và phương thức thực hiện, tránh hình thức hóa hoặc coi tiêu chí khuyến khích là nghĩa vụ pháp lý khi chưa có căn cứ tương ứng.

Chuyển quy định thành quy trình quản lý cụ thể

Một trong những vấn đề được hội thảo tập trung làm rõ là trách nhiệm của người quản lý khách sạn trong tổ chức thực hiện các quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Quang cảnh Hội thảo

Theo ông Nguyễn Văn Hùng, Pháp chế viên Vụ Pháp chế (Bộ VHTTDL), khách sạn thuộc nhóm địa điểm cấm hút thuốc trong nhà nhưng được phép bố trí nơi dành riêng cho người hút thuốc nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định pháp luật. Luật cũng khuyến khích thực hiện không hút thuốc lá hoàn toàn trong nhà.

Trường hợp bố trí khu vực hút thuốc riêng trong nhà, khách sạn phải bảo đảm các điều kiện theo quy định, gồm phòng riêng, hệ thống thông khí tách biệt, dụng cụ chứa tàn thuốc, biển báo và thiết bị phòng cháy, chữa cháy. Nếu lựa chọn không hút thuốc hoàn toàn trong nhà, cơ sở lưu trú có thể thống nhất quy tắc quản lý, giảm những yêu cầu phức tạp liên quan đến tổ chức và kiểm soát khu vực hút thuốc.

Ông Nguyễn Văn Hùng, Pháp chế viên Vụ Pháp chế (Bộ VHTTDL) tham luận tại Hội thảo

Dù lựa chọn phương án nào, khách sạn vẫn phải bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật. Chính sách không hút thuốc cần được thông tin từ khi khách đặt phòng, nhắc lại khi nhận phòng và thể hiện rõ tại các khu vực liên quan. Các bộ phận đặt phòng, lễ tân, phục vụ phòng, nhà hàng và an ninh cần phối hợp trong hướng dẫn, kiểm tra và xử lý tình huống phát sinh.

Đối với thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, khách sạn cũng cần cập nhật nội quy, hướng dẫn nhân viên và thông tin tới khách lưu trú. Theo Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội, việc sử dụng các sản phẩm này bị cấm từ năm 2025.

Chia sẻ về quy trình xây dựng mô hình “Khách sạn không thuốc lá” và bộ tiêu chí đánh giá, xếp hạng “Khách sạn tiêu biểu không thuốc lá”, bà Nguyễn Thị Mỹ Hạnh (Phòng Lưu trú Du lịch, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam) nhấn mạnh yêu cầu gắn việc triển khai với hoạt động vận hành thường ngày.

Bà Nguyễn Thị Mỹ Hạnh (Phòng Lưu trú Du lịch, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam) trình bày tham luận

Theo đó, cơ sở lưu trú cần rà soát các khu vực có nguy cơ phát sinh vi phạm, xây dựng quy chế nội bộ, phân công trách nhiệm và duy trì kiểm tra thường xuyên. Các nội dung như biển báo, thông tin đặt phòng, tập huấn nhân viên, tiếp nhận phản ánh và xử lý tình huống cần được triển khai đồng bộ, thay vì giao riêng cho một bộ phận.

Hiệu quả của mô hình cũng cần được đánh giá bằng kết quả thực tế. Số lượng biển cấm hay mức độ đầy đủ của hồ sơ chưa đủ phản ánh môi trường không thuốc lá đã được duy trì hay chưa. Các cơ sở cần theo dõi tình trạng vi phạm, phản ánh của khách, số phòng phải khử mùi, chi phí phát sinh và mức độ tuân thủ của nhân viên để có biện pháp điều chỉnh phù hợp.

Bảo vệ sức khỏe, nâng cao chất lượng dịch vụ

Tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Thu Hương, Phụ trách Phòng Truyền thông và Huy động nguồn lực, Quỹ Phòng bệnh (Bộ Y tế), cho biết thuốc lá gây ra khoảng 103.000 ca tử vong mỗi năm tại Việt Nam, trong đó khoảng 18.800 ca liên quan đến hút thuốc lá thụ động. Chi phí y tế và kinh tế do thuốc lá gây ra ước tính khoảng 108.700 tỉ đồng mỗi năm.

Tại khách sạn, nhà hàng và các cơ sở dịch vụ du lịch, khói thuốc không chỉ ảnh hưởng đến người trực tiếp hút thuốc mà còn tác động đến nhân viên và khách lưu trú.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Hương, không có ngưỡng phơi nhiễm khói thuốc thụ động nào được xem là an toàn; quạt thông gió, điều hòa hay máy lọc không khí cũng không thể loại bỏ hoàn toàn các chất độc trong khói thuốc. Các chất tồn dư và mùi thuốc còn có thể bám vào rèm, thảm, chăn ga và vật dụng trong phòng.

Bà Nguyễn Thị Thu Hương, Phụ trách Phòng Truyền thông và Huy động nguồn lực, Quỹ Phòng bệnh (Bộ Y tế) trình bày tham luận

Tình trạng này không chỉ đặt ra nguy cơ đối với sức khỏe mà còn ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh. Phòng nghỉ ám mùi thuốc có thể làm tăng chi phí vệ sinh, khử mùi, ảnh hưởng thời gian khai thác phòng và sự hài lòng của khách hàng. Ngược lại, duy trì môi trường không thuốc lá góp phần bảo vệ sức khỏe, hạn chế chi phí phát sinh và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Y tế Nguyễn Huy Quang cho rằng, việc xử phạt hành vi hút thuốc lá nơi công cộng gặp nhiều khó khăn do hành vi diễn ra nhanh, khó phát hiện. Vì vậy, cần kết hợp quy định pháp luật với truyền thông, giáo dục nhằm thay đổi nhận thức, hành vi. Đối với khách sạn, có thể áp dụng biện pháp xử lý theo quan hệ dân sự, chẳng hạn yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu khách hút thuốc làm ảnh hưởng đến tài sản, vật dụng trong phòng lưu trú.

Nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Y tế Nguyễn Huy Quang phát biểu tại Hội thảo

Ông Nguyễn Huy Quang cũng đề xuất mở rộng mô hình khách sạn không thuốc lá tới các loại hình cơ sở lưu trú như khu nghỉ dưỡng, homestay, nhà nghỉ; đồng thời nghiên cứu đưa tiêu chí không thuốc lá vào hệ thống xếp hạng khách sạn để khuyến khích các cơ sở thực hiện.

Để mô hình phát huy hiệu quả, cần sự phối hợp của cơ quan quản lý, cơ quan báo chí, Hiệp hội Khách sạn Việt Nam, cộng đồng doanh nghiệp và khách hàng. Các tiêu chí đánh giá cũng cần gắn với thực tiễn vận hành, xác định rõ trách nhiệm và biện pháp xử lý vi phạm phù hợp.

Các đại biểu trao đổi tại Hội thảo

Phát biểu kết luận Hội thảo, Tổng Biên tập Báo Văn Hóa Nguyễn Anh Vũ cho biết, Hội thảo tập trung vào ba nội dung chính: thống nhất cách hiểu và yêu cầu thực hiện quy định về môi trường không thuốc lá tại khách sạn; chuyển quy định thành quy trình quản lý và hành động cụ thể; gắn tiêu chí với thực tiễn vận hành và kinh nghiệm của các cơ sở lưu trú.

Các ý kiến, tham luận và đề xuất tại hội thảo sẽ được ban tổ chức cùng các đơn vị liên quan tiếp thu, nghiên cứu để phục vụ công tác tuyên truyền và xây dựng bộ tiêu chí “Khách sạn tiêu biểu không thuốc lá” năm 2026.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo

Theo ông Nguyễn Anh Vũ, mục tiêu của chương trình là nâng cao nhận thức xã hội về tác hại của thuốc lá, từng bước xây dựng môi trường không khói thuốc tại các khách sạn, cơ sở lưu trú và trong toàn xã hội, góp phần xây dựng hình ảnh Việt Nam là điểm đến thân thiện với môi trường, vì sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững.

XUÂN TRƯỜNG - THANH MAI