Khơi thông dòng vốn, tăng sức hút thị trường chứng khoán Việt Nam

Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, bà Vũ Thị Chân Phương phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Văn Giáp/Bnews/vnanet.vn

Phát biểu khai mạc hội nghị, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, bà Vũ Thị Chân Phương cho biết: Mặc dù tình hình kinh tế và tài chính thế giới có nhiều biến động phức tạp, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định và xu hướng phát triển tích cực. Quy mô vốn hóa tiếp tục mở rộng; thanh khoản duy trì ở mức khả quan; cơ sở nhà đầu tư ngày càng phát triển và đa dạng; hệ thống các định chế trung gian từng bước được củng cố về năng lực tài chính, quản trị và công nghệ. Cùng đó, khung khổ pháp lý cho thị trường không ngừng được hoàn thiện, từng bước tiếp cận với các chuẩn mực và thông lệ quốc tế.

Bước sang giai đoạn 2026 - 2030, trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững, phấn đấu đạt mức tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm, yêu cầu nâng cao hiệu quả cung ứng vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế ngày càng trở nên cấp thiết. Đảng và Nhà nước đã xác định thị trường vốn; trong đó, có thị trường chứng khoán, phải phát huy mạnh mẽ hơn vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn chủ lực cho nền kinh tế.

Chính vì vậy, theo Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, hội nghị là diễn đàn để cơ quan quản lý cùng các thành viên thị trường trao đổi thẳng thắn, chia sẻ kinh nghiệm và cùng đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn mới.

Bà Vũ Thị Chân Phương cho biết, để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển thị trường, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, dưới sự chỉ đạo của Bộ Tài chính đã xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ, tập trung vào hai trụ cột: Phát triển nguồn cung và phát triển cầu đầu tư.

Về nguồn cung, cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện cơ chế IPO gắn với niêm yết; hỗ trợ doanh nghiệp FDI tham gia thị trường; đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước; thu hút doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp công nghệ và khởi nghiệp; đồng thời nâng cao chất lượng quản trị công ty theo chuẩn quốc tế.

Thị trường trái phiếu được củng cố thông qua việc hoàn thiện khung pháp lý, đa dạng hóa sản phẩm như trái phiếu xanh, dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP), nâng cao tín nhiệm quốc gia và phát triển các tổ chức định giá. Bên cạnh đó, thị trường phái sinh và các sản phẩm mới như chứng quyền, quỹ đầu tư, tài sản số, sàn giao dịch carbon cũng sẽ được nghiên cứu, triển khai.

Về cầu đầu tư, trọng tâm là phát triển nhà đầu tư tổ chức thông qua đa dạng hóa các quỹ đầu tư, hoàn thiện hệ thống chỉ số và khuyến khích dòng vốn dài hạn. Đồng thời, tăng cường thu hút nhà đầu tư nước ngoài bằng cách đơn giản hóa thủ tục, nới room ngoại, nâng cao minh bạch thông tin, triển khai mô hình CCP (đối tác bù trừ trung tâm) và hiện đại hóa hạ tầng thị trường. Đối với nhà đầu tư cá nhân, chú trọng đào tạo, nâng cao chất lượng tư vấn và chuẩn hóa đạo đức nghề nghiệp. Song song đó, cơ quan quản lý tăng cường giám sát, hoàn thiện pháp lý, ứng dụng công nghệ trong quản lý và nâng cấp hạ tầng giao dịch nhằm đảm bảo thị trường minh bạch, an toàn và hiệu quả.

Theo Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, thị trường cũng nhận được sự hỗ trợ tích cực từ các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới (WB), Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), cùng các hiệp hội tài chính, chứng khoán khu vực và nhiều tổ chức đầu tư, đại sứ quán các nước. Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước kỳ vọng tiếp tục nhận được sự đồng hành của các tổ chức này trong thời gian tới.

Phát biểu tham luận tại hội nghị, ông Thomas Nguyễn, Giám đốc Thị trường nước ngoài của CTCP Chứng khoán SSI (SSI) cho biết, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để thu hút mạnh mẽ dòng vốn quốc tế trong bối cảnh hệ sinh thái tài chính toàn cầu ngày càng quan tâm đến triển vọng tăng trưởng của nền kinh tế.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Văn Giáp/Bnews/vnanet.vn

Theo ông Thomas Nguyễn, việc khơi thông dòng vốn không chỉ phụ thuộc vào thanh khoản mà còn nằm ở khả năng tiếp cận thị trường và đa dạng hóa cơ hội đầu tư.

Các tổ chức quốc tế kỳ vọng dòng vốn từ các quỹ ETF có thể đạt khoảng 1,5 tỷ USD, trong khi dòng vốn từ các quỹ chủ động dao động từ 2 - 5 tỷ USD trong thời gian tới. Đây là động lực quan trọng thúc đẩy quá trình nâng hạng thị trường và gia tăng sức hấp dẫn của Việt Nam trên bản đồ tài chính toàn cầu.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc xây dựng “cầu nối” giữa thị trường trong nước và nhà đầu tư quốc tế đóng vai trò then chốt, thông qua việc tổ chức các sự kiện xúc tiến ở nước ngoài, nâng cao chất lượng báo cáo phân tích, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nhà đầu tư ngoại, cũng như cải thiện năng lực quan hệ nhà đầu tư (IR).

Song song đó, thị trường cần được củng cố từ bên trong thông qua phát triển mạng lưới khách hàng, hỗ trợ doanh nghiệp FDI và nâng cao chất lượng hàng hóa. Việc thúc đẩy cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, nới room ngoại và phát triển sàn giao dịch cho doanh nghiệp công nghệ, khởi nghiệp được xem là những hướng đi quan trọng.

Đáng chú ý, cơ quan quản lý được đánh giá cao về vai trò dẫn dắt cải cách, với tinh thần cầu thị và khả năng triển khai chính sách hiệu quả. Những cải thiện gần đây về khả năng tiếp cận thị trường đang giúp Việt Nam tiến gần hơn tới các tiêu chuẩn của thị trường mới nổi, mở ra dư địa tăng trưởng dài hạn.

Theo ông Thomas Nguyễn, nhà đầu tư nước ngoài hiện gặp không ít khó khăn trong việc theo kịp tốc độ phát triển nhanh của nền kinh tế và thị trường vốn Việt Nam, trong khi nhà đầu tư cá nhân trong nước có thể chưa đánh giá hết những thay đổi mang tính cấu trúc của thị trường.

Tuy nhiên, sự quan tâm của các định chế tài chính lớn như Morgan Stanley, UBS, Barclays đang gia tăng rõ rệt. Giao dịch của khối ngoại đã tăng khoảng 50%, tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức cũng tăng từ 8% năm 2023 lên khoảng 13% hiện nay và có thể đạt ít nhất 20% trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, sự gia tăng của các quỹ định lượng, cùng với việc cải thiện hạ tầng như hệ thống giiao dịch KRX, CCP được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao thanh khoản, giảm biến động và cải thiện hiệu quả định giá.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng phát biểu chỉ đạo hội nghị. Ảnh: Văn Giáp/Bnews/vnanet.vn

Theo ông Thomas Nguyễn, quy mô “vũ trụ đầu tư” của thị trường mới nổi lớn gấp khoảng 25 lần so với thị trường cận biên; có hơn 100 tỷ USD đang được chỉ số hóa vào nhóm thị trường mới nổi. Điều này khiến nhà đầu tư quốc tế chuyển từ việc đánh giá mức độ hấp dẫn sang quan tâm đến khả năng hấp thụ dòng vốn lớn của thị trường.

Do đó, bên cạnh cải thiện khả năng tiếp cận, thị trường cần tiếp tục mở rộng nguồn cung, đặc biệt là doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp công nghệ và đẩy nhanh cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước; đồng thời nới giới hạn sở hữu nước ngoài để thu hút mạnh hơn dòng vốn quốc tế.

Với những chuyển biến đồng bộ từ chính sách, hạ tầng đến cấu trúc thị trường, nhiều nhà đầu tư quốc tế tin rằng thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, nơi cơ hội không chỉ dừng lại ở tiềm năng mà đã trở nên rõ ràng và có thể hiện thực hóa ở quy mô lớn

Phát biểu kết luận và chỉ đạo tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết: Tính đến ngày 15/3/2026, thị trường chứng khoán Việt Nam có 65 doanh nghiệp có vốn hóa trên 1 tỷ USD; trong đó có 6 doanh nghiệp niêm yết sở hữu vốn hóa vượt mốc 10 tỷ USD. Số lượng tài khoản nhà đầu tư đã đạt hơn 11,6 triệu, vượt mục tiêu của Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030.

Cùng đó, việc đưa vào vận hành đồng bộ hệ thống công nghệ thông tin mới KRX và triển vọng FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp được kỳ vọng sẽ thu hút đáng kể dòng vốn ngoại, gia tăng chiều sâu và quy mô thị trường, qua đó nâng cao vị thế và năng lực cạnh tranh của thị trường tài chính Việt Nam trong khu vực.

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã từng bước khẳng định vai trò là một trong những kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, góp phần thúc đẩy cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, nâng cao tính minh bạch và cải thiện hiệu quả phân bổ nguồn lực.

Tại hội nghị, các đại biểu cũng chỉ ra một số vấn đề cần tiếp tục cải thiện như quy mô thị trường chưa tương xứng với tiềm năng; cơ cấu nhà đầu tư tổ chức, đặc biệt là nhà đầu tư dài hạn, cần được củng cố; chất lượng quản trị và minh bạch thông tin tại một số doanh nghiệp cần nâng cao; khả năng hấp thụ các dòng vốn lớn còn hạn chế.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, tổng nhu cầu vốn cho giai đoạn 2026–2030 ước khoảng 38,5 triệu tỷ đồng; trong đó vốn ngân sách nhà nước chỉ chiếm khoảng 20%, còn lại 80% là vốn xã hội hóa. Trong bối cảnh dư địa chính sách tiền tệ không còn nhiều, nguồn vốn trung và dài hạn được kỳ vọng sẽ được huy động mạnh từ thị trường vốn, đặc biệt là thị trường chứng khoán.

Bộ Tài chính cho biết đang tiếp tục tháo gỡ các vướng mắc của doanh nghiệp và nhà đầu tư như nới room sở hữu nước ngoài, đẩy mạnh thoái vốn, hoàn thiện chuẩn mực báo cáo tài chính…; đồng thời phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai các giải pháp cải cách thị trường.

Trên tinh thần đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính đề nghị các cơ quan quản lý, tổ chức vận hành thị trường tiếp tục bám sát định hướng chiến lược; hoàn thiện thể chế; nâng cao chất lượng quản trị, minh bạch thông tin; phát triển hàng hóa; thúc đẩy cổ phần hóa gắn với niêm yết; phát triển nhà đầu tư tổ chức, dòng vốn dài hạn; hiện đại hóa hạ tầng và tăng cường kỷ cương thị trường.

Đồng thời, các tổ chức trung gian, công ty quản lý quỹ, doanh nghiệp niêm yết và các đơn vị cung cấp dịch vụ cần nâng cao năng lực, chất lượng và tính chuyên nghiệp; cộng đồng nhà đầu tư hướng tới đầu tư dài hạn, có kỷ luật và trách nhiệm. Một thị trường phát triển bền vững cần có sự tham gia của các nhà đầu tư hiểu biết, kỷ luật và tôn trọng các nguyên tắc của thị trường, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh.

Văn Giáp/Bnews/vnanet.vn