Khởi động Khu Thương mại tự do, Hải Phòng kiến tạo không gian tăng trưởng mới

Tạo động lực tăng trưởng mới cho Hải Phòng

Đây là hoạt động quan trọng của TP Hải Phòng nhằm quảng bá môi trường đầu tư kinh doanh, thu hút các tập đoàn đa quốc gia và nhà đầu tư chiến lược vào các khu công nghiệp, khu kinh tế trên địa bàn thành phố, đặc biệt là Khu thương mại tự do TP Hải Phòng; tạo dòng vốn FDI chất lượng cao, có tính lan tỏa công nghệ và kết nối doanh nghiệp trong nước theo đúng tinh thần, định hướng của Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 08/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu trao các Quyết định thành lập Khu Kinh tế chuyên biệt và phê duyệt quy hoạch chung Khu Kinh tế ven biển phía Nam cho ông Đỗ Thành Trung, Chủ tịch UBND TP Hải Phòng.

Theo Quyết định số 288/QĐ-TTg ngày 12/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ, Khu Kinh tế chuyên biệt Hải Phòng có diện tích 5.300ha, nằm trên địa bàn 6 xã: Thượng Hồng, Nguyễn Lương Bằng, Bắc Thanh Miện, Thanh Miện, Hải Hưng và Bình Giang.

Khu kinh tế chuyên biệt tập trung vào các ngành công nghiệp và dịch vụ có hàm lượng khoa học, công nghệ cao, trong đó có trí tuệ nhân tạo, robot, dữ liệu lớn, hóa chất và các hoạt động nghiên cứu, phát triển.

Với định hướng này, Khu kinh tế chuyên biệt không chỉ tạo thêm quỹ đất cho các dự án công nghệ và sản xuất chuyên sâu mà còn hình thành địa bàn phát triển gắn nghiên cứu với sản xuất, đòi hỏi hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, nguồn nhân lực chất lượng cao và khả năng tiếp nhận các chuỗi dự án có giá trị gia tăng lớn.

Việc thành lập Khu kinh tế chuyên biệt mở rộng cơ cấu thu hút đầu tư của Hải Phòng sang các ngành dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, bổ sung động lực tăng trưởng mới cho khu vực phía Tây thành phố.

Khu Kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng được thành lập tại Quyết định số 1511/QĐ-TTg ngày 4/12/2024 của Thủ tướng Chính phủ. Quy hoạch chung Khu Kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng đến năm 2050 được phê duyệt tại Quyết định số 431/QĐ-TTg ngày 14/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ.

Khu Kinh tế ven biển phía Nam có quy mô khoảng 20.000ha, bao gồm toàn bộ các xã Hùng Thắng, Chấn Hưng và một phần các xã: Nghi Dương, Kiến Hưng, Kiến Hải, An Hưng, Tiên Minh, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Vĩnh Am, Nam Đồ Sơn.

Khu kinh tế ven biển phía Nam được xác định là động lực tăng trưởng kinh tế chủ đạo của Hải Phòng, đồng thời là trung tâm kinh tế biển có vai trò hỗ trợ, kết nối với các khu kinh tế ven biển khác và tạo động lực phát triển vùng đồng bằng sông Hồng. Đây là khu kinh tế ven biển tổng hợp, đa ngành, đa chức năng, phát triển theo mô hình tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và bền vững; tập trung vào công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp công nghệ số, đô thị hiện đại, cảng biển và logistics.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi động Khu Thương mại tự do TP Hải Phòng.

Khu Thương mại tự do TP Hải Phòng (FTZ) thành lập tại Quyết định số 4068/QĐ-UBND ngày 13/10/2025 của UBND TP Hải Phòng trên cơ sở các cơ chế, chính sách đặc thù được Quốc hội cho phép thí điểm tại Nghị quyết số 226/2025/QH15, quy mô khoảng 6.292ha bố trí tại các vị trí không liền kề gắn với Khu Kinh tế Đình Vũ - Cát Hải và Khu Kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng.

Khu Thương mại tự do trong Khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng được định hướng tổ chức các khu sản xuất, khu cảng và hậu cần cảng, trung tâm logistics, khu thương mại - dịch vụ và các mô hình chức năng khác; ưu tiên các lĩnh vực nghiên cứu - phát triển, bán dẫn, công nghệ thông tin, tự động hóa, công nghiệp hỗ trợ công nghệ cao, hạ tầng số và logistics.

Các cơ chế về thủ tục đầu tư, đất đai, hải quan, xuất nhập khẩu và chính sách đối với chuyên gia, lao động chất lượng cao được thiết kế để rút ngắn thời gian triển khai dự án và hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Hải Phòng tiên phong trong đổi mới mô hình tăng trưởng của đất nước

Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu khẳng định: "Hải Phòng có đủ các yếu tố nền tảng để đảm nhận vai trò tiên phong trong đổi mới mô hình tăng trưởng của đất nước. Sau hợp nhất, thành phố có quy mô kinh tế thuộc nhóm đầu cả nước, không gian phát triển được rộng mở, kết nối trực tiếp giữa vùng sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, đô thị phía tây với hệ thống cảng biển và logistics phía đông".

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu chỉ đạo tại hội nghị.

Hải Phòng được Quốc hội cho phép thí điểm 6 nhóm với 41 cơ chế, chính sách đặc thù; sẽ được hưởng nhiều cơ chế chính sách vượt trội của đô thị đặc biệt khi Luật Phát triển đô thị được Quốc hội thông qua.

Sáu tháng đầu năm 2026, GRDP của Hải Phòng tăng 11,33%, đứng thứ ba cả nước và dẫn đầu các thành phố trực thuộc Trung ương. Tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thu hút đạt khoảng hơn 3,1 tỷ USD, trong đó trên 92% tập trung vào các khu công nghiệp, khu kinh tế; sản lượng hàng hóa qua cảng đạt trên 96 triệu tấn.

"Những con số này khẳng định vị trí của Hải Phòng là trung tâm công nghiệp, cảng biển và logistics hàng đầu, đồng thời cho thấy niềm tin của nhà đầu tư đối với môi trường kinh doanh của thành phố", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Giai đoạn mới, Hải Phòng sẽ có ba không gian động lực chiến lược, với chức năng bổ sung, bổ trợ cho nhau.

Một là, Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải tiếp tục là động lực của chuỗi cung ứng hiện hữu, phát huy hệ thống cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện, công nghiệp xuất khẩu, logistics.

Hai là, Khu kinh tế ven biển phía nam là không gian phát triển kinh tế biển thế hệ mới, gắn với cảng Nam Đồ Sơn, hạ tầng logistics quốc tế, công nghiệp công nghệ cao, đô thị, dịch vụ và tăng trưởng xanh.

Ba là, Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng ở phía tây mở rộng không gian công nghiệp-dịch vụ về khu vực Hải Dương trước đây, ưu tiên cho công nghiệp hỗ trợ, cơ khí chính xác, logistics, đổi mới sáng tạo và liên kết với vùng Thủ đô.

Ông Lê Ngọc Châu, Bí thư Thành ủy Hải Phòng phát biểu khai mạc hội nghị.

Cùng với đó, Khu Thương mại tự do Hải Phòng có vị trí gắn với Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải và Khu kinh tế ven biển phía nam là đòn bẩy thể chế và nền tảng kết nối các khu kinh tế của thành phố thành một hệ sinh thái thống nhất.

Theo Phó Thủ tướng, nếu tổ chức tốt, các thiết chế này sẽ tạo ra một "bản đồ phát triển" mới cho Hải Phòng, kết nối từ phía tây ra biển, từ sản xuất đến thương mại quốc tế, từ thu hút vốn đến tiếp nhận công nghệ, nâng cao năng lực doanh nghiệp Việt Nam; trở thành cực tăng trưởng chiến lược của vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng Duyên hải Bắc Bộ và cả nước.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng lưu ý, quy mô và số lượng các khu kinh tế không tự động tạo ra hiệu quả và động lực tăng trưởng. Nếu không phân định rõ chức năng, thứ tự ưu tiên và điều kiện thực hiện, sẽ dễ dẫn đến đầu tư dàn trải, cạnh tranh nội bộ trong chính các khu kinh tế của thành phố.

Để các quyết định được công bố hôm nay sớm chuyển hóa thành dự án, sản phẩm cụ thể, Phó Thủ tướng đề nghị thành phố và các bộ, ngành tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ.

Thứ nhất, xây dựng chiến lược phát triển tổng thể và cơ chế điều phối giữa các khu kinh tế, khu công nghiệp và Khu thương mại tự do. Phân định rõ chức năng, ngành ưu tiên, phân khúc nhà đầu tư và lợi thế của từng khu, bảo đảm bổ trợ lẫn nhau, không trùng lặp, không cạnh tranh nội bộ.

Thành phố cần thống nhất một đầu mối xúc tiến, tiếp nhận và điều phối các dự án đầu tư; đồng thời, coi việc hỗ trợ các nhà đầu tư hiện hữu là phương thức xúc tiến hiệu quả nhất.

Thứ hai, tập trung thu hút nguồn lực có trọng tâm, trọng điểm. Trước mắt, ưu tiên các dự án hạ tầng dùng chung, có sức lan tỏa cao như cảng biển, hạ tầng logistics, giao thông kết nối, năng lượng, hạ tầng số, xử lý nước thải và nhà ở công nhân.

Thứ ba, xây dựng Khu thương mại tự do thành không gian thử nghiệm có kiểm soát các phương thức quản trị và dịch vụ hành chính theo chuẩn quốc tế. Thực hiện thực chất cơ chế "một cửa tại chỗ" trên nền tảng số, bảo đảm doanh nghiệp chỉ cung cấp thông tin một lần và có một đầu mối chịu trách nhiệm xuyên suốt từ chuẩn bị đầu tư đến vận hành.

Thứ tư, chuyển mạnh từ thu hút đầu tư theo số lượng sang thu hút theo chất lượng, hiệu quả và khả năng lan tỏa để hình thành các cụm liên kết ngành. Ưu tiên các nhà đầu tư chiến lược trong những lĩnh vực Thành phố có lợi thế và phù hợp với xu hướng phát triển như bán dẫn, điện tử, cơ khí chính xác, ô tô điện, năng lượng sạch, công nghiệp hàng hải, logistics…

Thứ năm, phát triển nhanh phải gắn với phát triển xanh và bền vững. Do đó, các yêu cầu về bảo vệ môi trường, an ninh trật tự, chất lượng cuộc sống người dân, quốc phòng, an ninh kinh tế, dữ liệu, năng lượng và an toàn hạ tầng trọng yếu phải được tính toán ngay từ khâu quy hoạch và lựa chọn nhà đầu tư.

Thứ sáu, Hải Phòng cần tăng cường liên kết với các địa phương trong vùng về hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng, nhân lực và chuỗi cung ứng; không cạnh tranh dịch chuyển dự án, mà cùng hình thành một hệ sinh thái đủ sức cạnh tranh với các trung tâm kinh tế hàng đầu của khu vực.

Các đại biểu tham quan Triển lãm "Kiến tạo không gian tăng trưởng mới".

Đối với các bộ, ngành Trung ương, Phó Thủ tướng đề nghị khẩn trương hoàn thiện và hướng dẫn các quy định về đầu tư, thuế, hải quan, đất đai, lấn biển, năng lượng, lao động, xuất nhập cảnh và môi trường đối với các khu kinh tế và Khu thương mại tự do theo chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền; kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đối với các nội dung vượt thẩm quyền và đồng thời đề xuất phương án xử lý cụ thể.

Cùng với đó, cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư cần thực hiện đúng cam kết về tiến độ, vốn, công nghệ và môi trường; tăng cường nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và liên kết với doanh nghiệp trong nước; cùng thành phố xây dựng hệ sinh thái đầu tư minh bạch, có trách nhiệm và phát triển lâu dài.

"Chính phủ cam kết sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhà đầu tư; duy trì môi trường chính sách ổn định và kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn", Phó Thủ tướng cho biết.

Đồng thời, Phó Thủ tướng kêu gọi các tập đoàn, quỹ đầu tư, doanh nghiệp và đối tác trong nước, quốc tế lựa chọn Hải Phòng là địa điểm đầu tư chiến lược; cùng thành phố kiến tạo những chuỗi giá trị mới, ngành công nghiệp tương lai và trung tâm thương mại, logistics có sức cạnh tranh quốc tế.

Cũng trong khuôn khổ hội nghị, TP Hải Phòng đã trao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cấp mới và điều chỉnh tăng vốn cho 13 Dự án đầu tư với tổng vốn đầu tư khoảng 2,6 tỷ USD. Như vậy, cùng với 2 biên bản ghi nhớ hợp tác các nhà đầu tư dự kiến nghiên cứu và đầu tư phát triển hạ tầng khu công nghiệp với tổng vốn đầu tư dự kiến 540 triệu USD, tổng vốn đầu tư của các dự án trao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và Biên bản ghi nhớ tại hội nghị đạt khoảng 3,2 tỷ USD.

Duy Thanh

Hải Nguyên