Khơi dậy khát vọng cống hiến của tuổi trẻ trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc-Bài 1: Bồi đắp lý tưởng cách mạng cho thanh niên

Từ số báo hôm nay, Báo Quân đội nhân dân trân trọng giới thiệu loạt bài "Khơi dậy khát vọng cống hiến của tuổi trẻ trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc", góp phần làm sâu sắc hơn những vấn đề cốt lõi trong xây dựng lớp thanh niên có lý tưởng, bản lĩnh, trí tuệ, khát vọng cống hiến và năng lực tiên phong, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, khi đất nước đứng trước những thời cơ lớn và cũng đối mặt với nhiều thách thức, việc bồi đắp lý tưởng cách mạng cho thanh niên không chỉ là nhiệm vụ của công tác giáo dục, mà còn là yêu cầu chiến lược nhằm xây dựng nguồn lực con người chất lượng cao.

Nguồn sức mạnh nội sinh

Trong suốt tiến trình cách mạng, Đảng ta luôn coi công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên là một nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược. Phát biểu tại Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu: "Phải làm sâu sắc hơn công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, bồi đắp lòng yêu nước, bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống và khát vọng cống hiến cho thanh niên". Đây không chỉ là yêu cầu đối với công tác giáo dục của Đoàn mà còn thể hiện một tư duy phát triển có tầm chiến lược: Xây dựng con người phải đi trước một bước, bởi con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển.

Điểm đáng chú ý trong tư tưởng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là đặt giáo dục lý tưởng trong mối quan hệ hữu cơ với khát vọng phát triển đất nước. Lý tưởng cách mạng phải được chuyển hóa thành động lực thôi thúc thanh niên học tập, lao động sáng tạo, làm chủ khoa học-công nghệ và sẵn sàng đảm nhận những nhiệm vụ khó khăn vì lợi ích quốc gia, dân tộc. Nói cách khác, lý tưởng chỉ có giá trị khi trở thành sức mạnh hành động.

Các đại biểu dự Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII. Ảnh: qdnd.vn

Thực tiễn đã chứng minh, mọi thành tựu của cách mạng Việt Nam đều gắn với những thế hệ thanh niên giàu lý tưởng. Trong các cuộc kháng chiến, lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội đã quy tụ hàng triệu thanh niên sẵn sàng hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc. Trong công cuộc đổi mới, khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc đã tạo động lực để nhiều thế hệ người trẻ tiên phong trong lao động sản xuất, nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp và hội nhập quốc tế. Điều đó khẳng định một chân lý: Khi lý tưởng trở thành niềm tin và niềm tin được chuyển hóa thành hành động, sức mạnh của tuổi trẻ sẽ trở thành sức mạnh của dân tộc.

Lý tưởng cách mạng, xét đến cùng, không chỉ là tài sản tinh thần của mỗi cá nhân mà còn là nguồn lực nội sinh của quốc gia. Giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên chưa bao giờ là công việc dễ dàng. Trong bối cảnh hiện nay, nhiệm vụ ấy càng đặt ra những yêu cầu mới khi không gian mạng và truyền thông số đang làm thay đổi sâu sắc cách người trẻ tiếp cận thông tin, hình thành nhận thức và xác lập hệ giá trị. Cùng với những giá trị tích cực là sự xuất hiện của các quan điểm sai trái, thông tin giả, những biểu hiện cực đoan, thực dụng và lối sống đề cao lợi ích cá nhân.

Điều đó đòi hỏi công tác giáo dục lý tưởng không thể dừng ở việc truyền đạt kiến thức hay phổ biến, quán triệt, học tập nghị quyết, mà phải giúp thanh niên hình thành khả năng phân tích, đánh giá, sàng lọc thông tin và củng cố niềm tin trên cơ sở nhận thức đúng đắn. Một dân tộc chỉ có thể phát triển bền vững khi thế hệ trẻ biết mình phấn đấu vì điều gì, cống hiến cho ai và gắn khát vọng của bản thân với khát vọng phát triển của dân tộc. Đó cũng là giá trị cốt lõi mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi gắm tới tuổi trẻ Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Lý tưởng chuyển hóa vào hành động

Phát biểu tại Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu: "Đoàn phải giáo dục bằng lý lẽ đúng, sự thật thuyết phục, tấm gương gần gũi, đối thoại chân thành và môi trường rèn luyện thực tiễn. Trên không gian mạng, Đoàn phải hiện diện mạnh mẽ, thông minh, nhân văn; biết lắng nghe, nói đúng điều thanh niên cần, nói bằng cách thanh niên hiểu...".

Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho thấy một chỉ đạo rất rõ: Điều cần thay đổi không phải là mục tiêu giáo dục, mà là phương thức giáo dục. Giá trị cốt lõi của lý tưởng cách mạng vẫn mang tính bền vững, song cách truyền tải phải thích ứng với môi trường truyền thông mới, với tâm lý tiếp nhận mới và với nhu cầu khẳng định bản thân của thế hệ trẻ.

Điều quan trọng hơn, giáo dục lý tưởng trong thời đại số phải hướng tới xây dựng niềm tin, chứ không chỉ truyền đạt nhận thức. Nhận thức giúp con người hiểu điều đúng; niềm tin giúp con người kiên trì thực hiện điều đúng trong mọi hoàn cảnh. Khi thanh niên hiểu sâu sắc vì sao đất nước lựa chọn con đường phát triển hiện nay, hiểu rõ giá trị của độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội và hiểu trách nhiệm của mình đối với tương lai đất nước, họ sẽ có đủ bản lĩnh để không dao động trước những luận điệu xuyên tạc hay các biểu hiện lệch chuẩn về tư tưởng và lối sống.

Muốn vậy, công tác giáo dục không thể chỉ dựa vào những buổi học tập, quán triệt nhiệm vụ, phát động thi đua hay khẩu hiệu, mà cần được thực hiện bằng chính thực tiễn sinh động của đất nước. Thành tựu của công cuộc đổi mới, kết quả phát triển kinh tế-xã hội, những tấm gương cống hiến, sáng tạo của thanh niên, những giá trị tốt đẹp của dân tộc... đều là những "bài học trực quan" có sức thuyết phục mạnh. Chính thực tiễn là môi trường để lý tưởng được kiểm nghiệm, được bồi đắp và trở thành niềm tin bền vững.

Đồng thời, giáo dục lý tưởng phải gắn với xây dựng đạo đức, lối sống và văn hóa ứng xử của thanh niên. Lý tưởng cách mạng chỉ thực sự có ý nghĩa khi trở thành động lực thôi thúc thanh niên học tập, lao động sáng tạo, dám đương đầu với khó khăn và sẵn sàng cống hiến vì lợi ích chung. Đó cũng là tư tưởng xuyên suốt trong bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi nhấn mạnh yêu cầu: "Sau đại hội lần này, phải chuyển hóa rõ rệt hành động của tuổi trẻ cả nước: Bản lĩnh hơn trong lý tưởng, tự cường hơn trong học tập và lao động...”.

Trong mọi giai đoạn cách mạng, lý tưởng luôn là ngọn lửa soi đường cho hành động. Đối với thanh niên, đó không chỉ là điểm tựa tinh thần để vượt qua thử thách, mà còn là động lực để không ngừng học tập, đổi mới sáng tạo và cống hiến cho Tổ quốc. Khi lý tưởng được nuôi dưỡng bằng nhận thức đúng đắn, được củng cố bằng niềm tin vững chắc và được kiểm chứng trong thực tiễn, nó sẽ trở thành sức mạnh bền vững của mỗi cá nhân cũng như của cả dân tộc.

(còn nữa)

Nhóm phóng viên