Khoảng 7.000 học sinh không thể vào lớp 10 công lập, Sở Giáo dục Đà Nẵng nói gì?

Mỗi mùa thi là một mùa lo

Ngày 5/5, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng tiếp xúc cử tri phường Hội An. Tham dự có các đại biểu Tạ Văn Hạ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội; Nguyễn Khánh Ngọc, Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam; Phan Thị Thúy Linh, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng.

Tại buổi tiếp xúc, nhiều cử tri cho rằng áp lực thi vào lớp 10 công lập hiện nay quá lớn. Theo phản ánh, tại Hội An, chỉ khoảng 30% học sinh được vào trường công lập. Riêng Trường THPT Trần Quý Cáp, hơn 1.000 hồ sơ đăng ký nhưng chỉ tuyển hơn 500 em.

"Vậy số còn lại các em đi đâu, làm gì khi chưa đủ tuổi lao động?", một cử tri đặt vấn đề và cho rằng đây là nỗi lo thường trực của phụ huynh mỗi mùa tuyển sinh.

Từ thực tế này, các cử tri đề nghị Quốc hội nghiên cứu chính sách phổ cập giáo dục đến lớp 12 hoặc mở rộng quy mô trường lớp, nhằm bảo đảm tốt hơn quyền học tập của học sinh sau bậc trung học cơ sở.

Được yêu cầu từ Đoàn đại biểu Quốc hội, trao đổi với cử tri, ông Trần Nguyễn Minh Thành, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Đà Nẵng cho biết, câu chuyện căng thẳng trong tuyển sinh lớp 10 không phải đến nay mới xuất hiện. Hầu như năm nào, cứ đến mùa thi, vấn đề này lại được nhắc lại.

Ông Trần Nguyễn Minh Thành, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Đà Nẵng, trao đổi với cử tri vào ngày 5/5.

Theo ông Thành, áp lực này không chỉ diễn ra ở phường Hội An hay Đà Nẵng, mà là tình trạng chung của nhiều địa phương trong cả nước, đặc biệt tại các đô thị lớn như Hà Nội, Tp.HCM và Đà Nẵng.

Ông Thành phân tích, trường lớp được phân bổ và đầu tư theo nhu cầu học sinh của từng địa phương. Tuy nhiên, tại các vùng đô thị, tốc độ tăng dân số cơ học tạo ra áp lực lớn. Việc bảo đảm đủ trường lớp cho học sinh vì vậy trở thành bài toán khó.

Ở Đà Nẵng, áp lực này thể hiện rõ tại các địa bàn lõi đô thị như Hải Châu, Thanh Khê, Hội An, cũng như những khu vực có khu công nghiệp lớn như Cẩm Lệ, Liên Chiểu.

Theo ông Thành, vấn đề tuyển sinh lớp 10 còn gắn với quan điểm giáo dục trong từng giai đoạn. Năm 2018, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 522 phê duyệt Đề án Giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông. Theo đề án này, giai đoạn 2018-2025 phấn đấu ít nhất 40% học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở đi học nghề.

Nói cách khác, tỉ lệ học sinh vào trung học phổ thông theo định hướng phân luồng khoảng 60%. Tuy nhiên, thực tế đời sống xã hội đã thay đổi. Nhiều gia đình hiện chỉ có một đến hai con, đầu tư nhiều hơn cho việc học. Vì vậy, việc để con em ở tuổi 14 đến 15 sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở chuyển sang học nghề khiến nhiều phụ huynh không khỏi lo lắng.

Ông Thành cho biết, dù mục tiêu phân luồng của Trung ương đặt ra tỉ lệ học nghề ít nhất 40%, từ năm 2021 đến nay, Đà Nẵng đã giao chỉ tiêu cho các trường công lập khoảng 80%. Đến nay, tỉ lệ này đạt khoảng 86%, được đánh giá là cao so với Hà Nội và Tp.HCM.

Dù vậy, nếu nhìn vào số tuyệt đối, mỗi năm vẫn còn gần 7.000 học sinh không vào lớp 10 công lập. Trong đó, ngành giáo dục giao thêm hơn 1.000 học sinh vào các trung tâm giáo dục thường xuyên; khoảng 5.000 em còn lại theo học trường nghề hoặc trường tư thục.

Học sinh học nghề phải vừa học nghề, vừa học văn hóa nên áp lực không nhỏ. Trong khi đó, học trường tư thục lại đặt ra gánh nặng về học phí. Để giảm áp lực cho phụ huynh, thành phố có chủ trương hỗ trợ học phí cho học sinh trường tư bằng mức trường công.

Mở rộng hạ tầng, chất lượng giáo dục

Theo ông Thành, từ 5 năm trước, Đà Nẵng và Quảng Nam đã nhìn thấy áp lực về trường lớp. Năm 2021, Đà Nẵng ban hành đề án xây dựng, nâng cấp, mở rộng trường lớp học giai đoạn 2021-2025, với tổng kinh phí gần 6.000 tỷ đồng. Quảng Nam cũng ban hành đề án chuẩn hóa cơ sở vật chất các trường trung học phổ thông trên địa bàn giai đoạn 2021-2025.

Trên cơ sở các đề án này, Sở Giáo dục và Đào tạo Tp.Đà Nẵng đã tham mưu, phối hợp với các sở, ngành và địa phương xây dựng đề án Xây dựng, nâng cấp, mở rộng trường lớp và đầu tư trang thiết bị dạy học cho các trường mầm non và phổ thông công lập trên địa bàn Đà Nẵng giai đoạn 2021-2030.

Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng tiếp xúc cử tri phường Hội An.

Đề án đã được trình UBND thành phố phê duyệt và đang triển khai. Hội đồng nhân dân thành phố cũng phối hợp với các sở, phường để thúc đẩy quá trình thực hiện.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Tp.Đà Nẵng, giải quyết áp lực trường lớp không chỉ là chuyện xây thêm phòng học. Đi cùng mỗi ngôi trường là cơ chế vận hành, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và nhiều điều kiện bảo đảm khác.

Một vấn đề khác được đặt ra là việc ưu tiên các trụ sở dư thừa cho giáo dục và y tế. Riêng với lĩnh vực giáo dục, ông Thành cho rằng không thể hiểu đơn giản có trụ sở dư thừa là chuyển ngay thành trường học. Mỗi trụ sở có công năng sử dụng khác nhau. Nếu muốn chuyển một trụ sở làm việc thành trường học, nhiều trường hợp phải cải tạo, sửa chữa gần như toàn bộ.

Ông Thành dẫn lại một ý kiến từng được lãnh đạo sở, ngành nêu ra: có dám mạnh dạn đập bỏ trụ sở cũ để lấy đất xây trường hay không. Theo ông, vấn đề nằm ở cách xử lý tài sản công và phương án sử dụng sao cho hiệu quả.

Hiện nay, các sở đang lấy ý kiến các trường. Ngành giáo dục cũng cho các trường đăng ký một số trụ sở có thể tận dụng với mức cải tạo ít nhất, phục vụ làm khu học liệu, khu lưu trữ hoặc sân tập thể thao.

Việc tận dụng các trụ sở này sẽ gắn với đề án nâng cấp trường lớp mà ngành giáo dục đang triển khai.

Trước băn khoăn của cử tri, ông Thành cho biết ngành giáo dục mong tiếp tục nhận được sự đồng hành của lãnh đạo địa phương và người dân để triển khai tốt hơn nhiệm vụ trong thời gian tới, trong đó có bài toán giảm áp lực tuyển sinh lớp 10, nỗi lo không chỉ của riêng phụ huynh Hội An.

Nguyễn Duy Cường