Khi nào thì tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh tăng lãi suất?

Cuộc họp chính sách tháng 7, cuộc thứ hai dưới sự dẫn dắt của tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh, sẽ diễn ra vào ngày 28 - 29 tới.

Mặc dù Tổng thống Mỹ Donald Trump kỳ vọng Kevin Warsh sẽ dẫn dắt Fed giảm lãi suất mạnh mẽ hơn so với thời của cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell, người đã bị ông nhiều lần chỉ trích vì chậm trễ trong việc giảm lãi suất.

Thế nhưng kỳ vọng đó của ông Trump có thể sẽ tan biến tại cuộc họp này khi mà có quá nhiều lý do để tin rằng, Kevin Warsh có thể cần phải bắt đầu chuẩn bị cho việc tăng lãi suất xảy ra vào cuối năm nay.

Theo các nhà phân tích, mục tiêu tối thượng của Kevin Warsh hiện tại là phải thiết lập uy tín của mình như một người hoàn toàn cam kết đạt được mục tiêu lạm phát 2% của Fed và là người sẽ không để các quyết định chính sách lãi suất của mình bị ảnh hưởng bởi áp lực từ Nhà Trắng.

Điều này càng trở nên cấp thiết khi mà Fed không đạt được mục tiêu lạm phát trong 63 tháng liên tiếp. Thậm chí hiện kỳ vọng lạm phát còn đang gia tăng. Theo một báo cáo mới đây của Fed New York, kỳ vọng lạm phát 3 năm đã tăng lên 3,3%, mức cao nhất kể từ năm 2022.

Theo các nhà phân tích, điều quan trọng nhất đối với một người vừa đảm nhiệm vị trí lãnh đạo Fed không thể để xảy ra, xét dưới góc độ uy tín, là kỳ vọng lạm phát trở nên mất cân bằng. Bởi nếu kỳ vọng lạm phát đang tăng lên, thì chỉ số lạm phát mà Fed ưa dùng để thiết lập lãi suất cũng tăng theo.

Trên thực tế, thước đo lạm phát ưa thích của Fed hiện nay là chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) cơ bản (không bao gồm giá thực phẩm và năng lượng) đã tăng 3,4% trong tháng 5 so với cùng kỳ năm trước, ghi nhận mức tăng cao nhất kể từ tháng 10/2023. Bên cạnh đó, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tổng thể cũng đã tăng 4,2% trong tháng 5 so với cùng kỳ năm trước, mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 4 năm 2023, chủ yếu do giá dầu tăng vọt vì chiến tranh Iran.

Mặc dù CPI được dự báo sẽ giảm trở lại trong tháng 6 (báo cáo chính thức sắp được công bố), song tất cả có thể nhanh chóng đảo chiều do xung đột Mỹ - Iran lại bùng phát khiến cho giá dầu tăng trở lại. Ngoài ra theo các nhà phân tích, hiện tượng El Ninõ cực mạnh cũng có thể tạo thêm một áp lực nữa đối với lạm phát.

Trong khi đó, mặc dù tăng trưởng việc làm là khá yếu ớt trong tháng 6, song tỷ lệ thất nghiệp tiếp tục giảm nhẹ từ mức 4,3% xuống còn 4,2%. Theo đánh giá của các chuyên gia, lao động vẫn còn rất mạnh. Với một thị trường lao động như vậy, dường như khó có triển vọng giảm lạm phát cơ bản.

Chưa hết, theo các nhà phân tích, diễn biến thị trường còn cung cấp thêm một lý do nữa để Fed cân nhắc việc tăng lãi suất trong tương lai thay vì cắt giảm. Đó là thị trường chứng khoán hiện đang cho thấy các dấu hiệu của bong bóng, với định giá đạt mức cao ngất ngưởng ngay trước khi bong bóng dot-com năm 2001 bị vỡ. Trong khi một trong những nhiệm vụ của Fed là tăng lãi suất khi nền kinh tế quá nóng.

Diễn biến trên thị trường trái phiếu cũng dường như kêu gọi việc tăng lãi suất. Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm đã tăng lên hơn 4,5% trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 30 năm đã vượt qua mức 5% quan trọng về mặt tâm lý. Những động thái đó cho thấy thị trường trái phiếu đang lo ngại về triển vọng lạm phát.

Còn một lý do nữa để Fed cân nhắc việc tăng lãi suất là lập trường mở rộng của chính sách tài khóa, điều này có thể làm tăng tổng cầu. Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội, thâm hụt ngân sách dự kiến sẽ duy trì ở mức trên 6% GDP trong tương lai gần. Nhu cầu chi tiêu quốc phòng bổ sung sau cuộc chiến ở Iran có thể làm trầm trọng thêm tình hình này.

Còn nhớ tại cuộc họp chính sách tháng 6, đa số các thành viên của Ủy ban Thị trường mở liên bang (FOMC) cho rằng, Fed có thể cần xem xét tăng lãi suất nếu lạm phát liên tục duy trì ở mức cao hơn mục tiêu 2% của Fed. Với những diễn biến hiện tại, có đủ lý do để tin rằng đa số các nhà hoạch định chính sách sẽ không thay đổi quan điểm của mình, vì khả năng cao là lạm phát sẽ vẫn ở mức cao đáng lo ngại.

Trở ngại duy nhất đối với tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh nói riêng, Fed nói chung, là liệu ông Trump sẽ phản ứng thế nào?

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, với việc lạm phát tại Mỹ được dự báo sẽ giảm tốc trong tháng 6 do tác động của giá dầu giảm trong thời gian trước, Fed sẽ chưa tăng lãi suất trong tháng 7. Bởi hiện trọng nội bộ Fed vẫn đang có hai luồng quan điểm khá cân bằng. Thứ nhất là luồng ý kiến cho rằng lạm phát sẽ sớm giảm bớt nên họ ủng hộ việc giữ nguyên lãi suất hoặc cắt giảm lãi suất; thứ hai là luồng quan điểm hìn thấy các kịch bản trong đó lạm phát vẫn ở mức cao và ủng hộ việc thắt chặt chính sách.

Hiện thị trường cũng định giá tới 64,2% khả năng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong tháng 7, theo công cụ FedWatch của CME.

Hà Vy