Khi học sinh THPT bắt đầu nghĩ xa hơn chuyện 'thi đỗ'

Ngày 9-5, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội phối hợp với Học viện Nông nghiệp Việt Nam tổ chức Hội thảo “Hành trình khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo từ THPT” tại Trường THPT Chuyên Cao Bá Quát. Chương trình được kết nối trực tuyến tới 119 trường THPT thuộc 7 cụm trung tâm của thành phố Hà Nội.

Từ lớp học đến tư duy thích ứng trong thời đại số

Tại hội thảo, ông Đặng Trần Xuân, Phó Trưởng phòng Giáo dục Trung học, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho rằng, trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, yêu cầu đối với nguồn nhân lực hiện nay không chỉ dừng ở kiến thức chuyên môn mà còn cần năng lực sáng tạo, khả năng thích ứng và tinh thần khởi nghiệp.

Theo ông Xuân, việc hình thành những năng lực này từ bậc phổ thông có ý nghĩa quan trọng, giúp học sinh chuẩn bị hành trang trước những biến động rất nhanh của xã hội hiện đại và thị trường lao động tương lai.

PGS.TS Nguyễn Công Tiệp, Phó Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam phát biểu tại Hội thảo “Hành trình khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo từ THPT”. Ảnh: Mai Khôi

Những năm gần đây, giáo dục STEM, đổi mới sáng tạo và hướng nghiệp đang được các trường phổ thông quan tâm nhiều hơn. Không ít trường bắt đầu tổ chức các cuộc thi nghiên cứu khoa học, dự án sáng tạo hay hoạt động trải nghiệm gắn với thực tiễn đời sống. Từ những mô hình nhỏ trong trường học, học sinh dần làm quen với việc phát hiện vấn đề, tìm giải pháp và trình bày ý tưởng của mình.

Tại hội thảo, PGS.TS Sử Thanh Long, Giảng viên Cao cấp Học viện Nông nghiệp Việt Nam nhấn mạnh, trong thời đại công nghệ thay đổi từng ngày, điều quan trọng không chỉ là học kiến thức mà còn là khả năng thích ứng với những điều mới.

Nhiều học sinh chăm chú lắng nghe những chia sẻ về kỹ năng thích ứng, tư duy đổi mới sáng tạo và định hướng nghề nghiệp trong thời đại số. Ảnh: Mai Khôi

Theo PGS. TS Sử Thanh Long, giáo dục STEM không đơn thuần là học khoa học hay công nghệ, mà là cách giúp học sinh hình thành tư duy liên ngành, khả năng giải quyết vấn đề và kết nối kiến thức với thực tiễn. Đây cũng là nền tảng quan trọng để người trẻ bước vào môi trường lao động trong tương lai.

Không chỉ dừng ở các bài tham luận, chương trình còn tổ chức tọa đàm để học sinh trực tiếp đặt câu hỏi cho chuyên gia về ngành nghề, cơ hội học tập và kỹ năng cần chuẩn bị trong thời đại số.

Nhiều học sinh quan tâm đến việc làm sao để chọn đúng ngành nghề giữa rất nhiều thay đổi của xã hội. Có em băn khoăn về áp lực học tập, có em đặt câu hỏi về cơ hội du học hay khả năng khởi nghiệp khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Những câu hỏi ấy cho thấy học sinh hôm nay không chỉ quan tâm đến việc “thi đỗ trường nào”, mà bắt đầu nghĩ xa hơn về con đường nghề nghiệp và khả năng phát triển của bản thân sau này.

“Nghĩ lớn nhưng bắt đầu từ điều nhỏ nhất”

Một trong những nội dung thu hút sự chú ý của học sinh là phần chia sẻ của TS Dương Văn Nhiệm, giảng viên Học viện Nông nghiệp Việt Nam về tinh thần khởi nghiệp trong giới trẻ.

Theo TS Nhiệm, khởi nghiệp không phải là điều gì quá xa vời hay chỉ dành cho những người có nhiều vốn. Điều quan trọng nhất là tư duy dám bắt đầu và khả năng nhìn thấy cơ hội từ những điều gần gũi trong cuộc sống.

Học sinh Trường THPT Chuyên Cao Bá Quát đặt câu hỏi cho chuyên gia tại Hội thảo. Ảnh: Mai Khôi

TS Dương Văn Nhiệm nhắc đến tư duy “Think Big, Start Small”, nghĩa là nghĩ lớn nhưng bắt đầu từ những bước đi nhỏ và phù hợp với điều kiện thực tế. Theo ông, nhiều người trẻ hiện nay thường nghĩ khởi nghiệp phải là dự án lớn, công nghệ cao hay cần nguồn vốn lớn, trong khi rất nhiều ý tưởng thành công lại bắt đầu từ nhu cầu rất nhỏ của đời sống. Học sinh chủ động tiếp cận tri thức toàn cầu nhưng cần biết vận dụng linh hoạt vào điều kiện thực tế ở Việt Nam. “Learn Globally, Apply Locally” không chỉ là học kiến thức quốc tế mà còn là cách người trẻ tìm ra hướng đi phù hợp với chính môi trường mình đang sống.

Theo TS Dương Văn Nhiệm, để khởi nghiệp thành công, người trẻ không chỉ cần tiền vốn mà còn phải chuẩn bị kiến thức, kỹ năng quản lý, khả năng kết nối thị trường và quản trị thời gian. “Khởi nghiệp không phải là câu chuyện của riêng tiền bạc, mà là quá trình chuẩn bị tổng hòa về kiến thức, kỹ năng, tư duy quản trị và khả năng thích ứng với thị trường”, ông nói.

Em Nguyễn Đức Cường, học sinh lớp 12A3 Trường THPT Cao Bá Quát cho rằng, điều khó nhất với học sinh khi bắt đầu một ý tưởng sáng tạo là tâm lý sợ thất bại và e ngại trước những điều mới mẻ.

“Em nghĩ nhiều bạn sẽ rất lo sợ khi bắt đầu một cái gì đó mới. Nhiều khi bản thân chưa đủ tự tin nên sẽ ngại thử sức với những ý tưởng lớn”, Cường chia sẻ.

Dù vậy, nam sinh cho biết, em vẫn mong muốn tiếp tục tham gia các hoạt động nghiên cứu, sáng tạo trong thời gian tới để có thêm trải nghiệm và kỹ năng cho bản thân. Theo em, những chia sẻ từ các diễn giả giúp học sinh hiểu rằng khởi nghiệp không phải điều quá xa vời, mà có thể bắt đầu từ những ý tưởng nhỏ gắn với cuộc sống hằng ngày.

Chương trình tạo cơ hội để học sinh THPT tiếp cận sớm với tư duy khởi nghiệp và kỹ năng cần thiết cho tương lai. Ảnh : Mai Khôi

Trong khi đó, cô giáo Nguyễn Diệu Anh, giáo viên tại Trường THPT Cao Bá Quát nhận định, những chương trình như “Hành trình khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo từ THPT” mang lại nhiều giá trị thiết thực cho học sinh, đặc biệt trong giai đoạn các em đang đứng trước ngưỡng cửa lựa chọn nghề nghiệp và tương lai. “Theo tôi, đây là một chương trình khá hay và có thể giúp định hướng cho học sinh rất nhiều trong cuộc sống. Không phải bạn nào sau này cũng đi theo một con đường giống nhau, nhưng thông qua những chia sẻ thực tế từ chuyên gia, các em sẽ có thêm góc nhìn về học tập, nghề nghiệp cũng như cơ hội phát triển của bản thân”, cô nói.

Không khí chương trình cũng trở nên sôi động hơn với phần thi tìm hiểu về Học viện Nông nghiệp Việt Nam dành cho học sinh tham dự trực tiếp và trực tuyến. Những câu hỏi liên quan đến STEM, đổi mới sáng tạo hay hoạt động khởi nghiệp được đưa vào cuộc thi như một cách để học sinh tiếp cận kiến thức theo hướng nhẹ nhàng, gần gũi hơn.

Theo PGS.TS Nguyễn Công Tiệp, Phó Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, việc tổ chức các chương trình định hướng khởi nghiệp ngay từ THPT là cần thiết trong bối cảnh nguồn nhân lực sáng tạo đang trở thành yêu cầu quan trọng của xã hội.

Ông cho rằng, điều quan trọng không phải là biến tất cả học sinh thành doanh nhân, mà là giúp các em hình thành tư duy chủ động, khả năng sáng tạo và tinh thần dám thử sức trước những thay đổi của thời đại.

“Học sinh hôm nay sẽ là lực lượng lao động trong 5 đến 10 năm tới. Nếu các em được truyền cảm hứng và định hướng đúng từ sớm, các em sẽ tự tin hơn khi lựa chọn con đường học tập và nghề nghiệp cho mình”, ông nói.

Giữa rất nhiều áp lực thi cử, những chương trình như vậy đang mở thêm cho học sinh một góc nhìn khác về việc học, không chỉ để vượt qua kỳ thi trước mắt mà còn để hiểu mình có thể trở thành ai trong tương lai.

Học viện Nông nghiệp Việt Nam là đại học đa ngành, trọng điểm quốc gia. Năm 2026, Học viện tuyển sinh 23 nhóm ngành với 50 ngành đào tạo. Học viện áp dụng 04 phương thức tuyển sinh: Tuyển thẳng và ưu tiên xét tuyển, Xét tuyển dựa trên kết quả thi tốt nghiệp THPT, Xét tuyển dựa vào kết quả học tập bậc trung học phổ thông (học bạ) và xét tuyển kết hợp. https://tuyensinh.vnua.edu.vn/tuyen-sinh-dai-hoc/

Mai Khôi