Khánh Hòa: 'Bát nháo' hoạt động đổi ngoại tệ tự phát cho du khách

Khách nước ngoài trao đổi tiền ngoại tệ

Tiện cho khách, lợi cho ai?

Theo chân nhóm du khách nước ngoài tìm nơi đổi tiền Việt, chúng tôi đến một siêu thị mini trên đường Trần Phú (phường Nha Trang). Nhìn từ bên ngoài, đây chỉ là nơi kinh doanh thông thường, không biển hiệu hay thông tin niêm yết nào cho thấy được phép mua bán, đổi ngoại tệ

Khi du khách ngỏ ý giao dịch, nhân viên cửa hàng nhanh chóng nhập số tiền cần đổi để tạo mã giao dịch QR, sau đó đề nghị dùng điện thoại quét mã. Chỉ vài giây, giao dịch hoàn tất, không có hóa đơn hay giấy tờ nào ghi nhận.

Phần mềm thanh toán trực tiếp qua ứng dụng tại cửa hàng

Đáng nói, tại chính cửa hàng này, khách nước ngoài vẫn có thể dùng thẻ nội địa của nước họ để thanh toán tiền mua hàng bằng ngoại tệ. 

Rời cửa hàng trên, chúng tôi tiếp tục tìm đến một nơi đổi ngoại tệ khác. Điểm này nằm ngay trên vỉa hè dành cho người đi bộ, giữa khu vực tập trung nhiều cơ sở lưu trú. Một chiếc kệ nhỏ được đặt sát lối đi, phía trước dán tờ giấy A4 in vài dòng chữ sơ sài bằng các thứ tiếng nước ngoài, giới thiệu việc thu đổi ngoại tệ. Thời điểm chúng tôi có mặt, nhiều du khách đứng xung quanh, chờ đến lượt.

Người đàn ông trực tiếp đổi tiền nói với chúng tôi: "Các em muốn đổi tiền gì cũng được, khách du lịch ghé suốt. Làm ăn lâu rồi, uy tín, tỷ giá có ghi sẵn đàng hoàng…".

Nói rồi, người này chỉ vào tờ giấy đặt ngay trước mặt. Trên đó là những con số được viết bằng bút chì, có thể dễ dàng xóa đi, viết lại bất cứ lúc nào. Khi được hỏi về khả năng cung ứng tiền Việt với số lượng lớn, người này khẳng định có thể đáp ứng nếu được báo trước để chuẩn bị nguồn tiền.

Ngang nhiên công khai tỷ giá quy đổi ngoại tệ sang tiền Việt cho du khách.

Từ những gì chúng tôi trực tiếp ghi nhận, hoạt động thu đổi ngoại tệ tự phát đang diễn ra dưới nhiều hình thức, từ ngõ nhỏ đến mặt phố, từ cửa hiệu bán hàng đến văn phòng tour du lịch. Có nơi thực hiện ngay trong cửa hàng, có nơi chỉ bố trí một vị trí nhỏ để đón khách, cũng có trường hợp người đổi tiền chủ động tìm đến du khách để mời chào. Bên ngoài là những dịch vụ quen thuộc nhưng phía sau lại có thêm hoạt động thu đổi ngoại tệ không thuộc hệ thống được phép.

Điểm chung của những hình thức này là "tiện - nhanh - gần". Đằng sau sự thuận tiện ấy còn có một yếu tố khiến hoạt động đổi ngoại tệ tự phát có "đất sống", đó là chênh lệch tỷ giá.

Ngoại tệ thu từ khách du lịch có thể được bán lại cho những người có nhu cầu, tạo ra khoản chênh lệch và lợi nhuận cho người đứng ra thu đổi. Chính khoản lợi này khiến một số cá nhân, cơ sở bất chấp quy định để hoạt động.

Cảnh báo rồi, sao vẫn tái diễn?

Đối với du khách nước ngoài, đổi một phần ngoại tệ sang tiền Việt là nhu cầu gần như bắt buộc để thanh toán các khoản chi tiêu trong chuyến đi. Chính nhu cầu này tạo ra thị trường thu đổi ngoại tệ tại các khu vực đông khách.

Tuy nhiên, đổi hoạt động này phải được thực hiện tại các đại lý đổi ngoại tệ có bảng hiệu là đơn vị được phép thu đổi ngoại tệ của tổ chức tín dụng ủy quyền và tên đại lý đổi ngoại tệ tại quầy thu đổi.

Theo Nghị định số 340/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ tháng 2/2026) quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng. Nội dung thể hiện rõ hành vi mua bán ngoại tệ giữa cá nhân với nhau hoặc tại tổ chức không được phép sẽ bị xử phạt tùy theo giá trị giao dịch.

Cụ thể, giao dịch dưới 1.000 USD (hoặc ngoại tệ giá trị khác tương đương) sẽ bị phạt cảnh cáo. Trường hợp từ 1.000 đến dưới 10.000 USD bị phạt tiền từ 10-20 triệu đồng; từ 10.000 đến dưới 100.000 USD bị phạt 20-30 triệu đồng. Đặc biệt, giao dịch từ 100.000 USD trở lên có thể bị phạt tới 80-100 triệu đồng.

Chia sẻ với PV, chị T.N. (người dân đề nghị giấu tên) cho hay: "Khách nước ngoài đổi tiền thường xuyên, người dân ai cũng thấy. Nhưng có được phép hay không thì chúng tôi không biết. Chỉ thấy hoạt động diễn ra công khai, có thấy ai đến kiểm tra, nhắc nhở gì đâu!".

Với du khách, giao dịch tại một nơi không rõ tư cách hoạt động sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nếu số tiền nhận lại không đúng thỏa thuận, tỷ giá có sai lệch, tiền không đủ điều kiện lưu thông hoặc phát sinh tranh chấp, du khách sẽ dựa vào đâu để bảo vệ quyền lợi của mình?

Đằng sau những rủi ro ấy là một câu hỏi lớn hơn về công tác quản lý trên địa bàn. Dù hoạt động thu đổi ngoại tệ tự phát tại địa phương từng bị phát hiện, cảnh báo từ nhiều năm trước, song đến nay vẫn tái diễn công khai. 

Hương Thảo