Kết nối thương mại cung cầu sầu riêng Việt Nam - Trung Quốc

Ngày 14/7/2026, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - Chi nhánh khu vực TP. Hồ Chí Minh (VCCI-HCM) phối hợp cùng iFresh Asia Fruit và Công ty TNHH DAKAGO tổ chức “Hội thảo Sầu riêng Châu Á lần thứ 2 và Kết nối thương mại cung cầu sầu riêng Việt Nam - Trung Quốc” tại TP. Hồ Chí Minh.

Hội thảo quy tụ khoảng 500 đại biểu là đại diện các cơ quan ban ngành, chuyên gia nông nghiệp cùng hàng trăm doanh nghiệp 2 nước nhằm tìm giải pháp khơi thông chuỗi cung ứng nông sản xuyên biên giới.

“Hội thảo Sầu riêng Châu Á lần thứ 2 và Kết nối thương mại cung cầu sầu riêng Việt Nam - Trung Quốc” nhằm tìm giải pháp khơi thông chuỗi cung ứng nông sản xuyên biên giới, đặc biệt là sầu riêng.

Sầu riêng Việt Nam mở rộng thị trường xuất khẩu ra thế giới

Phát biểu khai mạc, Ông Trần Ngọc Liêm - Giám đốc VCCI-HCM cho biết, trong những năm gần đây, sầu riêng đã trở thành một trong những câu chuyện thành công nổi bật nhất của nông nghiệp Việt Nam. Từ một loại cây ăn trái mang tính địa phương, sầu riêng đã vươn lên trở thành mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực, có đóng góp lớn nhất trong nhóm hàng rau quả của Việt Nam.

Nếu như năm 2015, sản lượng sầu riêng của Việt Nam chỉ đạt khoảng 366 nghìn tấn, thì đến năm 2024 con số này đã đạt hơn 1,5 triệu tấn, với diện tích canh tác gần 180 nghìn héc-ta trải rộng trên nhiều tỉnh, thành phố, tập trung chủ yếu tại Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.

Về kim ngạch xuất khẩu, từ mức chỉ hơn 277 triệu USD năm 2022 - năm đầu tiên sầu riêng tươi được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc - ngành hàng này đã tăng trưởng vượt bậc, đạt hơn 3,2 tỷ USD năm 2024 và cán mốc kỷ lục khoảng 4 tỷ USD trong năm 2025, tiếp tục giữ vị trí "ngôi vương" của ngành rau quả Việt Nam.

Ông Trần Ngọc Liêm - Giám đốc VCCI-HCM cho biết, trong những năm gần đây, sầu riêng đã trở thành một trong những câu chuyện thành công nổi bật nhất của nông nghiệp Việt Nam

Bước sang năm 2026, đà tăng trưởng này tiếp tục được duy trì ấn tượng. Tháng 1/2026 xuất khẩu sầu riêng đạt xấp xỉ 117 triệu USD tăng 275% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 5 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam đạt 562,4 triệu USD, tăng 45,2% so với cùng kỳ năm 2025, chiếm 20,3% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành rau quả.

Về cơ cấu, hàng sầu riêng tươi vẫn giữ vai trò chủ lực với kim ngạch 483,1 triệu USD, tăng 43,4%, chiếm 85,9% tổng giá trị xuất khẩu. Hàng sầu riêng đông lạnh xuất khẩu đạt 77,9 triệu USD, tăng tới 60,3%, chiếm gần 14% tổng kim ngạch, cho thấy dư địa tăng trưởng lớn của phân khúc chế biến và bảo quản sâu.

Về thị trường, Trung Quốc tiếp tục là điểm đến lớn nhất của sầu riêng Việt Nam với kim ngạch 492 triệu USD, tăng 76,7% so với cùng kỳ và chiếm tới 87,5% tổng kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam. Bên cạnh thị trường trọng điểm Trung Quốc, nhiều thị trường khác cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng rất cao (từ 12-262%) như Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Úc, Papua New Guinea... cho thấy dư địa mở rộng và đa dạng hóa thị trường cho trái sầu riêng Việt Nam còn rất lớn.

Hội thảo diễn ra trong giai đoạn tăng trưởng kỷ lục của ngành sầu riêng Việt Nam. Theo số liệu từ Cục Hải quan Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng đạt 562,4 triệu USD, trong đó sầu riêng tươi đạt 483,1 triệu USD tăng 43,4% so với cùng kỳ; sầu riêng đông lạnh đặt 77,9 triệu USD tăng 60,3 % so với cùng kỳ và sầu riêng chế biến là 1,4 triệu USD, tăng 16.7% so với cùng kỳ.

Ông Trần Ngọc Liêm chia sẻ, những con số tăng trưởng ấn tượng nêu trên là rất đáng tự hào, nhưng chúng ta cũng cần thẳng thắn nhìn nhận phía sau đó là không ít thách thức. Sự bùng nổ nhanh chóng về diện tích canh tác trong thời gian ngắn đã khiến nguồn cung tăng nhanh, có thời điểm vượt quá khả năng hấp thụ ổn định của thị trường, kéo theo áp lực giảm giá sâu tại nhiều địa phương.

Đáng chú ý hơn, dù tổng sản lượng cung ứng ra thị trường là rất lớn, nhưng lượng hàng đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về kiểm dịch thực vật, mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và quy cách theo đúng yêu cầu của thị trường nhập khẩu, đặc biệt là Trung Quốc, vẫn còn thiếu hụt đáng kể. Đây chính là nguyên nhân của tình trạng thông quan chậm, chi phí kiểm nghiệm tăng cao và rủi ro cảnh báo vi phạm mà ngành hàng đã trải qua trong giai đoạn vừa qua.

Bên cạnh đó, cạnh tranh trên thị trường sầu riêng khu vực cũng ngày càng gay gắt hơn, khi Thái Lan vẫn là đối thủ có thương hiệu và chuỗi phân phối lâu năm, trong khi Campuchia, Lào, Malaysia, Philippines và Indonesia cũng đang từng bước gia nhập hoặc mở rộng thị phần tại Trung Quốc. Trong bối cảnh đó, việc chuyển từ mô hình cạnh tranh về sản lượng và giá cả sang cạnh tranh về chất lượng, tiêu chuẩn và thương hiệu không còn là một lựa chọn, mà là một yêu cầu tất yếu để ngành sầu riêng Việt Nam phát triển bền vững.

Bà Đặng Thị Thủy - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk phát biểu

4 mục tiêu trọng tâm

Hội thảo tập trung thảo luận và đưa ra giải pháp cho 4 mục tiêu chiến lược:

Thứ nhất, thiết lập kênh kết nối bền vững: Hình thành các đầu mối hợp tác, đơn hàng và dự án khép kín trực tiếp giữa vùng nguyên liệu, hợp tác xã Việt Nam với các chuỗi siêu thị, kênh thương mại điện tử lớn tại Trung Quốc.

Thứ hai, chuyển dịch mô hình kinh doanh: Thúc đẩy các nhà máy Việt Nam thay đổi tư duy, chuyển dần từ xuất khẩu hàng rời, gia công thô sang mô hình tiêu chuẩn hóa, nâng cấp bao bì và chủ động xây dựng nhận diện thương hiệu.

Thứ ba, hỗ trợ chính sách toàn diện: Tạo vòng hỗ trợ khép kín từ khâu hướng dẫn thực thi chính sách kiểm định, thông quan (đại diện Văn phòng SPS Việt Nam) đến hoàn thiện quy trình công nghệ bảo quản sau thu hoạch.

Thứ tư, số hóa nhà máy: Giới thiệu các giải pháp công nghệ tiên tiến như hệ thống quản lý vận hành DurianOS và công nghệ bảo quản nitơ lỏng nhằm tối ưu hóa năng lực cạnh tranh.

"Với sự quan tâm và đồng hành của các địa phương, hiệp hội ngành hàng; cùng sự tham gia tích cực, thiện chí hợp tác của cộng đồng doanh nghiệp 2 nước, tôi tin tưởng Hội thảo hôm nay sẽ mang lại những kết quả thiết thực, góp phần đưa quan hệ thương mại nông sản Việt Nam - Trung Quốc nói chung và ngành hàng sầu riêng nói riêng phát triển ngày càng ổn định, bền vững và hiệu quả hơn", ông Trần Ngọc Liêm nhấn mạnh.

Kim Huệ