Iran và Oman lập ủy ban chung về Eo biển Hormuz

Theo Press TV, Iran và Oman ngày 23/6 đã ra tuyên bố chung về việc thành lập "Ủy ban Eo biển Hormuz", sau các cuộc hội đàm tại Muscat giữa phái đoàn cấp cao hai nước.

Phái đoàn Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Qalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn đầu đã có các cuộc gặp Quốc vương Haitham bin Tariq và Ngoại trưởng Oman Badr bin Hamad Al-Busaidi, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức ngày 23/6.

Theo tuyên bố chung, hai bên nhất trí tiếp tục tham vấn về Eo biển Hormuz thông qua một ủy ban chung giữa hai Bộ Ngoại giao. Ủy ban này sẽ xem xét các vấn đề liên quan đến quản lý vận tải biển, các dịch vụ hàng hải có thể được cung cấp, cũng như các khoản phí theo tiêu chuẩn quốc tế.

Hai nước đồng thời thống nhất sẽ tham vấn với các quốc gia ven biển khác trong khu vực và các bên liên quan về những vấn đề liên quan đến tuyến hàng hải chiến lược này.

Đoàn đại biểu Iran, do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Qalibaf (thứ 3 từ trái sang) dẫn đầu, gặp gỡ Quốc vương Haitham bin Tariq tại Muscat, Oman, ngày 23/6. Ảnh: IRNA

Iran và Oman nhấn mạnh cam kết bảo đảm an toàn hàng hải phù hợp với luật pháp quốc tế. Hai bên khẳng định: “Iran và Oman, với tư cách là hai quốc gia ven Eo biển Hormuz, tái khẳng định cam kết đảm bảo an toàn cho việc lưu thông qua tuyến hàng hải này theo luật pháp quốc tế”.

Tuyên bố chung cũng nêu rõ: “Tất cả các thỏa thuận liên quan đến Eo biển Hormuz phải tôn trọng đầy đủ chủ quyền và quyền chủ quyền của hai quốc gia ven biển này”.

Bên cạnh đó, Oman tái khẳng định ủng hộ Biên bản ghi nhớ Islamabad giữa Iran và Mỹ, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của đối thoại và phối hợp liên tục để bảo đảm việc thực thi hiệu quả thỏa thuận này. Hai bên cũng khẳng định tiếp tục hợp tác nhằm tăng cường an toàn hàng hải, tự do hàng hải và ổn định khu vực.

Bản ghi nhớ Islamabad gồm 14 điểm, được Mỹ và Iran ký kết ngày 17/6 với sự trung gian của Pakistan, nhằm chấm dứt xung đột và giải quyết các bất đồng thông qua đối thoại. Bản ghi nhớ đã được ký trực tuyến và từ xa giữa Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Bản ghi nhớ bao gồm các điều khoản liên quan đến việc chấm dứt xung đột tại Lebanon, mở lại Eo biển Hormuz, và dỡ bỏ phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran.

Theo các bên trung gian, một ủy ban cấp cao đã được thành lập để giám sát tiến trình chính trị, với lộ trình hướng tới thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày.

Ngoài ra, một kênh liên lạc cũng đã được thiết lập nhằm ngăn ngừa sự cố và hiểu lầm, đồng thời bảo đảm an toàn cho hoạt động vận tải thương mại qua Eo biển Hormuz trong giai đoạn thực thi bản ghi nhớ này.

Đỗ Thảo