Iran sẵn sàng mở lại eo biển Hormuz nếu Mỹ dỡ phong tỏa

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. (Ảnh: AP)

Sau khi Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi thăm Nga, Tehran đề xuất lùi đàm phán về chương trình hạt nhân của nước này sang thời điểm muộn hơn. Mỹ khó có thể chấp nhận đề nghị này, vì Tổng thống Donald Trump cho biết một trong những lý do chính khiến ông phát động cuộc chiến là để ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân.

Khả năng phong tỏa giao thông ở eo biển Hormuz trở thành một trong những lợi thế lớn nhất của Iran để gây sức ép với Mỹ.

Giá dầu đã tăng mạnh kể từ khi cuộc chiến bắt đầu, và các tàu chở dầu thô vẫn bị mắc kẹt ở Vịnh, không thể đi qua eo biển để đến các điểm phân phối toàn cầu.

Mỹ tiếp tục phong tỏa nhằm ngăn chặn Iran bán dầu, tước đoạt nguồn thu quan trọng của nước này, có thể dẫn đến việc Tehran phải ngừng khai thác vì không có nơi để chứa dầu.

Tình thế bế tắc đang gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng cho nền kinh tế thế giới, làm tăng giá phân bón, thực phẩm và các mặt hàng thiết yếu khác.

Ngày 27/4, giá dầu Brent giao ngay tăng lên mức hơn 108 USD/thùng, cao hơn khoảng 50% so với khi chiến tranh bắt đầu.

Theo một quan chức khu vực giấu tên, Iran muốn thuyết phục Oman - quốc gia cũng giáp eo biển Hormuz, ủng hộ cơ chế thu phí các tàu đi qua vùng biển hẹp. Chưa rõ quan điểm của Oman như thế nào.

Trong tuyên bố chung do Bahrain dẫn đầu, hàng chục quốc gia vừa nhắc lại lời kêu gọi mở lại tuyến đường thủy quan trọng này.

Phát biểu trước Hội đồng Bảo an ngày 27/4, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres cho biết thiệt hại về nhân đạo ngày càng gia tăng.

“Những áp lực này đang dẫn đến tình trạng cạn kiệt nhiên liệu, thiếu hàng hóa và cả những chiếc đĩa trống rỗng”, ông nói.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz vừa lên tiếng chỉ trích Mỹ bước vào cuộc chiến mà ông cho là không có chiến lược rút lui. “Vấn đề với những cuộc xung đột như thế này luôn giống nhau: Không chỉ là việc tham gia vào cuộc chiến. Bạn cũng phải rút lui khỏi cuộc chiến”, ông Merz nói.

Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot chỉ trích tất cả các bên. Ông nói rằng cuộc khủng hoảng bắt đầu sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran mà không có mục tiêu rõ ràng “theo cách coi thường luật pháp quốc tế”.

Nhưng ông cũng cho rằng Iran phải chịu trách nhiệm về việc đóng cửa tuyến đường thủy này. “Eo biển là huyết mạch của thế giới. Chúng không phải là tài sản của bất kỳ cá nhân nào”, ông nói.

Ngoại trưởng Iran Araghchi đã gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin tại St. Petersburg trong ngày 27/4. Hãng thông tấn nhà nước Nga Tass đưa tin, ông Putin ca ngợi người dân Iran đã “dũng cảm và anh hùng chiến đấu vì chủ quyền của mình”, và ông cho biết Nga sẽ làm mọi điều có thể để mang lại hòa bình cho Trung Đông.

Ông Araghchi nói với truyền thông Nga rằng Mỹ “không đạt được mục tiêu nào” trong cuộc chiến. “Đó là lý do tại sao họ yêu cầu đàm phán. Chúng tôi hiện đang xem xét điều đó”, ông nói.

Bình Giang