Iran đặt mua 20 trực thăng vận tải của Nga: Khả năng của Mi-171 đến đâu?

Máy bay trực thăng Mi-171. Ảnh: MW.

Iran vừa ký biên bản ghi nhớ với Nga để mua 20 trực thăng vận tải đa năng Mi-171, đánh dấu bước đi mới trong quá trình tăng cường hợp tác hàng không giữa hai nước. Theo các nguồn tin được công bố, số trực thăng này sẽ được bàn giao cho Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran nhằm phục vụ các nhiệm vụ cứu hộ khẩn cấp, ứng phó thiên tai và hỗ trợ nhân đạo trên phạm vi toàn quốc.

Đội trực thăng mới dự kiến sẽ đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ khác nhau như tìm kiếm cứu nạn, sơ tán y tế, chữa cháy rừng và vận chuyển khẩn cấp trong các tình huống thiên tai. Các máy bay sẽ được trang bị hệ thống hiện đại, bao gồm khả năng hoạt động ban đêm bằng kính nhìn đêm cùng các thiết bị y tế chuyên dụng phục vụ công tác cứu hộ. Bốn chiếc đầu tiên được lên kế hoạch bàn giao trước tháng 3/2027.

Thương vụ này diễn ra không lâu sau khi các nguồn tin Nga xác nhận hôm 4/6 rằng Bộ Quốc phòng Iran đã đặt mua 12 tiêm kích đa năng Su-30SM2. Trước đó, Moscow cũng xác nhận Tehran đã ký hợp đồng mua 48 tiêm kích chiếm ưu thế trên không Su-35. Những diễn biến này cho thấy Iran đang đẩy mạnh chương trình hiện đại hóa lực lượng hàng không với sự hỗ trợ ngày càng lớn từ Nga.

Trực thăng tấn công Mi-28 của Iran bay trên bầu trời Tehran. Ảnh: MW.

Đầu năm 2026, các lực lượng vũ trang Iran đã tiếp nhận những trực thăng tấn công Mi-28 đầu tiên từ Nga. Đây là dòng trực thăng chiến đấu đầu tiên mà Tehran mua mới kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trước đó, Iran cũng đã nhận các máy bay huấn luyện – chiến đấu Yak-130 vào năm 2023. Nhiều dấu hiệu khác còn cho thấy Iran có thể đã đặt mua cả tiêm kích tàng hình thế hệ năm Su-57.

Trong bối cảnh đó, hợp đồng mua Mi-171 được xem là một phần trong làn sóng mua sắm máy bay quy mô lớn mà Iran đang triển khai. Hiện Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran vẫn vận hành một số trực thăng cứu hộ Bell 412EP do Mỹ cung cấp từ thập niên 1970, cùng một số lượng hạn chế trực thăng Mi-171 đời cũ được chế tạo theo tiêu chuẩn Liên Xô trước đây.

Mi-171 hiện được đánh giá là một trong những dòng trực thăng vận tải hạng trung đa năng thành công nhất thế giới. Đây là phiên bản nâng cấp sâu rộng từ trực thăng Mi-8 huyền thoại của Liên Xô, kết hợp độ tin cậy đã được kiểm chứng với động cơ mạnh hơn, hệ thống điện tử hàng không hiện đại và khả năng hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết.

Máy bay trực thăng Mi-171. Ảnh: MW.

Cho đến nay, hơn 30 quốc gia đã đưa Mi-171 vào biên chế cho các nhiệm vụ quân sự, dân sự và nhân đạo. Dòng trực thăng này nổi tiếng nhờ khả năng hoạt động bền bỉ trong những môi trường khắc nghiệt nhất trên thế giới.

Một trong những ưu điểm nổi bật nhất của Mi-171 là khả năng vận hành hiệu quả ở môi trường nhiệt độ cao và địa hình núi cao. Nhờ sử dụng động cơ turbine trục công suất lớn, máy bay vẫn duy trì được khả năng nâng tải và cơ động trong những khu vực mà nhiều loại trực thăng khác bị suy giảm đáng kể hiệu suất hoạt động.

Mi-171 cũng sở hữu tải trọng ấn tượng. Máy bay có thể chở tới 36 binh sĩ được trang bị đầy đủ hoặc khoảng 4 tấn hàng hóa trong khoang. Hệ thống móc treo bên ngoài còn cho phép vận chuyển những kiện hàng lớn hơn đáng kể.

Trực thăng Mi-171 được nhiều quốc gia lựa chọn do tính linh hoạt. Ảnh: MW.

Điểm mạnh khác giúp Mi-171 được nhiều quốc gia lựa chọn là tính linh hoạt cao. Tùy theo yêu cầu nhiệm vụ, trực thăng có thể nhanh chóng được cấu hình thành máy bay sơ tán y tế với cáng cứu thương và hệ thống hỗ trợ sự sống, trực thăng tìm kiếm cứu nạn với tời cứu hộ và cảm biến hồng ngoại, trực thăng chữa cháy sử dụng thùng nước treo ngoài hoặc bồn chứa trong thân máy bay.

Ngoài ra, Mi-171 còn có thể đảm nhận vai trò vận chuyển VIP, tác chiến điện tử hoặc thậm chí tham gia các nhiệm vụ tấn công vũ trang với rocket, súng máy và tên lửa chống tăng. Chính khả năng đa nhiệm này giúp giảm đáng kể chi phí vận hành khi một loại trực thăng có thể đảm nhận nhiều nhiệm vụ khác nhau.

Độ bền và khả năng bảo dưỡng đơn giản cũng là yếu tố quan trọng làm nên danh tiếng của Mi-171. Dòng trực thăng này được thiết kế để hoạt động tại các khu vực thiếu cơ sở hạ tầng, có thể cất hạ cánh trên những bãi đáp dã chiến với mức hỗ trợ kỹ thuật tối thiểu.

Các hệ thống cơ khí của Mi-171 tuy đơn giản nhưng cực kỳ bền bỉ, đã được chứng minh qua nhiều thập kỷ phục vụ tại hàng chục quốc gia. Mạng lưới vận hành rộng khắp toàn cầu cũng giúp việc bảo đảm phụ tùng thay thế và hỗ trợ kỹ thuật trở nên dễ dàng hơn, tiếp tục củng cố vị thế của Mi-171 như một trong những trực thăng đa năng đáng tin cậy nhất thế giới hiện nay.

Theo MW

Huyền Chi