Indonesia xoay trục chính sách than và gạo, Bộ Công Thương ra khuyến nghị

Dẫn nguồn tin từ Bộ Năng lượng và Tài nguyên khoáng sản Indonesia, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương cho biết, Indonesia đang xem xét cắt giảm mạnh sản lượng than sản xuất trong năm 2026 xuống khoảng 600 triệu tấn, giảm tới 24% so với mức 790 triệu tấn của năm 2025.

Trước đó, ngày 31/12/2025, Bộ Tài chính Indonesia cũng thông báo đang thảo luận áp dụng thuế xuất khẩu than với mức thuế suất dự kiến từ 5 - 11%, tùy thuộc vào diễn biến giá than trên thị trường quốc tế. Động thái này nhằm hạn chế tình trạng dư cung, thúc đẩy giá than xuất khẩu và tăng thu ngân sách, trong bối cảnh giá than thế giới sụt giảm trong năm 2025.

Indonesia hiện là quốc gia cung ứng khoảng 43% tổng lượng than giao dịch toàn cầu. Do vậy, việc điều chỉnh chính sách này có khả năng tác động lan tỏa tới thị trường than quốc tế, ảnh hưởng tới chi phí sản xuất và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Bốc xếp gạo xuất khẩu tại cảng Sài Gòn. Ảnh: Đình Huệ

Song song, Indonesia cũng phát đi tín hiệu đáng chú ý trong lĩnh vực lúa gạo.

Sau những thành tựu về tự chủ lương thực năm 2025, Indonesia đang chuyển mình từ vị thế "người mua" sang "người bán" trên bản đồ lúa gạo khu vực.

Cụ thể, Bộ Điều phối lương thực Indonesia cho biết không cấp hạn ngạch nhập khẩu gạo trong năm 2026. Định hướng thị trường xuất khẩu mà nước này đang nghiên cứu là các nước trong khu vực Đông Nam Á.

Cơ quan Hậu cần quốc gia (Bulog) xác nhận được giao chuẩn bị khoảng 01 triệu tấn gạo chất lượng cao để sẵn sàng xuất khẩu trong năm 2026 ngay khi được Tổng thống phê duyệt chính thức.

Indonesia đặt mục tiêu sản lượng gạo cả nước năm 2026 là 34,7 triệu tấn, lượng gạo tồn ước tính vào cuối năm 2026 sẽ đạt 16,194 triệu tấn. Tổ chức Nông Lương (FAO) dự báo, sản lượng gạo của Indonesia trong năm 2026 có thể đạt tới 36 triệu tấn.

Theo đánh giá của Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, mặc dù kế hoạch xuất khẩu gạo của Indonesia hiện mới dừng ở mức tuyên bố định hướng và còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố (sản lượng thực tế, giá thành, khả năng cạnh tranh), nhưng trong trung hạn, nước này có thể nổi lên như một đối thủ cạnh tranh mới tại thị trường ASEAN, đặc biệt ở phân khúc gạo chất lượng cao.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động cập nhật thông tin thị trường, phối hợp chặt chẽ với các hiệp hội ngành hàng và cơ quan quản lý để kịp thời điều chỉnh kế hoạch sản xuất, kinh doanh.

Đối với doanh nghiệp nhập khẩu than, cần theo dõi sát thông tin chính sách chính thức của Indonesia, đặc biệt là thời điểm ban hành quyết định cuối cùng về sản lượng và thuế xuất khẩu than. Cùng với đó, cần chủ động đánh giá lại chiến lược nguồn cung, đa dạng hóa thị trường nhập khẩu than, tăng cường đàm phán hợp đồng dài hạn nhằm giảm thiểu rủi ro biến động giá.

Đối với doanh nghiệp xuất khẩu gạo, cần theo dõi chặt chẽ động thái xuất khẩu của Indonesia, đồng thời tiếp tục nâng cao chất lượng, kiểm soát chi phí và xây dựng thương hiệu để duy trì lợi thế cạnh tranh tại thị trường ASEAN.

Đ. Thanh