Dự kiến xuất khẩu khoảng 7,73 triệu tấn gạo năm 2026

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có Công văn số 632/BNNMT-CCPT phúc đáp Bộ Công Thương về việc cân đối cung – cầu thóc gạo hàng hóa, làm cơ sở phục vụ công tác điều hành xuất khẩu gạo năm 2026.

Theo kế hoạch, diện tích gieo cấy lúa cả nước năm 2026 ước đạt 7,09 triệu ha, giảm khoảng 36,1 nghìn ha so với năm trước. Tuy nhiên, nhờ năng suất bình quân tăng lên 61,4 tạ/ha, tổng sản lượng lúa cả năm vẫn ước đạt 43,552 triệu tấn, tăng khoảng 12 nghìn tấn so với năm 2025.

Cụ thể, vụ đông xuân 2025–2026 dự kiến đạt khoảng 20,335 triệu tấn; vụ hè thu 2026 gần 11 triệu tấn; vụ thu đông 2026 khoảng 4,176 triệu tấn; vụ mùa 2026 đạt khoảng 8,117 triệu tấn. Một số vụ có xu hướng giảm diện tích gieo cấy, song năng suất cải thiện đã góp phần giữ ổn định tổng sản lượng lúa cả năm.

Khoảng 7,73 triệu tấn gạo dự kiến xuất khẩu năm 2026.

Trong cơ cấu sản xuất, vùng Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục giữ vai trò là khu vực sản xuất lúa trọng điểm, có ý nghĩa quyết định đối với nguồn cung gạo hàng hóa phục vụ xuất khẩu. Năm 2026, diện tích sản xuất lúa của vùng Đồng bằng sông Cửu Long và một phần tỉnh Tây Ninh ước đạt khoảng 3,84 triệu ha, với sản lượng khoảng 24,34 triệu tấn lúa.

Sau khi trừ nhu cầu tiêu thụ nội địa của khoảng 28 triệu dân khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và Tp. HCM, cùng lượng lúa làm giống, thức ăn chăn nuôi và các mục đích khác, tổng lượng lúa tiêu thụ nội địa ước khoảng 8,90 triệu tấn. Phần còn lại là khoảng 15,46 triệu tấn lúa hàng hóa, tương đương khoảng 7,73 triệu tấn gạo, được xác định là nguồn phục vụ xuất khẩu năm 2026.

Cơ cấu gạo xuất khẩu tiếp tục nghiêng mạnh về gạo chất lượng cao và gạo thơm, với sản lượng ước khoảng 5,798 triệu tấn, chiếm 75% tổng lượng xuất khẩu. Gạo nếp ước khoảng 773 nghìn tấn, chiếm 10%, còn lại là gạo phục vụ chế biến, chiếm khoảng 15%.

Về tiến độ, 6 tháng đầu năm 2026 dự kiến xuất khẩu khoảng 4,014 triệu tấn gạo, tập trung chủ yếu vào các tháng 1, 3 và 4. Sáu tháng cuối năm ước đạt khoảng 3,716 triệu tấn, với cao điểm rơi vào các tháng 7, 8 và 9, phù hợp với thời điểm thu hoạch lớn trong năm.

Để điều hành xuất khẩu gạo hiệu quả, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất đẩy mạnh xuất khẩu vào các tháng có sản lượng thu hoạch lớn, đồng thời bảo đảm duy trì mức dự trữ lưu thông tối thiểu theo quy định. Bộ cũng nhấn mạnh yêu cầu thực hiện nghiêm chế độ báo cáo tồn kho, từng bước hình thành công cụ giám sát, cảnh báo sớm rủi ro cung – cầu thóc gạo trên nền tảng số, phục vụ điều hành xuất khẩu linh hoạt, gắn với bảo đảm an ninh lương thực trong nước.

Khi cần thiết, các doanh nghiệp xuất khẩu gạo phải sẵn sàng cung ứng cho thị trường nội địa theo chỉ đạo bình ổn. Bên cạnh đó, các giải pháp như tăng cường xúc tiến thương mại, đa dạng hóa thị trường và phân khúc sản phẩm, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và xây dựng kịch bản điều hành xuất nhập khẩu gạo cũng được đặt ra.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Bộ Công Thương phối hợp với địa phương chuẩn hóa hoạt động thu mua lúa gạo, tăng cường liên kết chuỗi giữa thương lái, cơ sở chế biến và doanh nghiệp xuất khẩu thông qua hợp đồng rõ ràng, minh bạch; yêu cầu doanh nghiệp công khai điểm thu mua, niêm yết giá theo chủng loại, chất lượng và mùa vụ, xử lý nghiêm các hành vi gian lận, ép giá, đầu cơ.

Theo số liệu của Cục Hải quan, năm 2025, xuất khẩu gạo của Việt Nam đạt 8,06 triệu tấn, trị giá 4,1 tỷ USD, giảm 10,8% về lượng và giảm 27,6% về trị giá so với năm 2024. Dù là mức thấp nhất trong ba năm gần đây, Việt Nam vẫn vượt Thái Lan, vươn lên vị trí thứ hai thế giới về xuất khẩu gạo, chỉ sau Ấn Độ.

Ngọc Diễm