Iceland thất bại trong kế hoạch gia nhập Liên minh châu Âu

Theo số liệu kiểm phiếu trực tuyến của RUV, phe phản đối giành 52,5% số phiếu, trong khi phe ủng hộ đạt 47,5%. Do chỉ còn một số ít phiếu chưa được kiểm tại một trong 6 khu vực bầu cử, nên kết quả không thể thay đổi.

RUV đưa tin kết quả cho thấy cử tri Iceland đã từ chối đề xuất nối lại các cuộc đàm phán với EU.

Iceland bác bỏ đề xuất nối lại đàm phán gia nhập EU sau cuộc bỏ phiếu sít sao. Ảnh: Unsplash

Kết quả này được xem là một trở ngại đối với EU trong bối cảnh khối này mong muốn kết nạp Iceland và đã phát tín hiệu sẵn sàng tìm giải pháp phù hợp với những đặc thù của nước này, đặc biệt trong lĩnh vực thủy sản và nông nghiệp.

EU cũng kỳ vọng việc Iceland gia nhập sẽ trở thành một ví dụ tích cực về mở rộng khối, qua đó tạo thêm động lực cho tiến trình kết nạp các quốc gia ứng viên khác như Montenegro.

Chính phủ Iceland trước đó mô tả cuộc bỏ phiếu là cơ hội "bây giờ hoặc không bao giờ" để quyết định tương lai quan hệ với EU. Thủ tướng Kristrún Frostadóttir hồi tháng 8 cảnh báo rằng nếu cử tri nói "Không", mọi tranh luận về việc gia nhập EU sẽ chấm dứt.

Những người ủng hộ gia nhập EU cho rằng việc trở thành thành viên có thể giúp Iceland giảm lãi suất cao và tăng cường an ninh trong bối cảnh châu Âu đối mặt nhiều bất ổn do xung đột tại Ukraine. Họ cũng cho rằng quan hệ chặt chẽ hơn với EU có thể giúp Iceland ứng phó tốt hơn với những biến động địa chính trị ở Bắc Cực.

Trong khi đó, phe phản đối cho rằng gia nhập EU sẽ làm suy giảm chủ quyền của Iceland và đe dọa quyền kiểm soát các ngư trường, một vấn đề đặc biệt nhạy cảm đối với quốc gia có ngành thủy sản đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế.

Ngành thủy sản Iceland phản đối mạnh mẽ kế hoạch gia nhập. Khoảng 90% doanh nghiệp trong ngành được cho là không ủng hộ ý tưởng này. EU đã cố gắng trấn an ngành thủy sản Iceland trước cuộc bỏ phiếu.

Thủ tướng Frostadóttir tuyên bố nếu cử tri bác bỏ việc nối lại đàm phán, vấn đề gia nhập EU sẽ không được đưa trở lại chương trình nghị sự chính trị trong nhiệm kỳ của bà, dự kiến kết thúc vào năm 2028.

Dù không phải thành viên EU, Iceland hiện có quan hệ kinh tế và đi lại chặt chẽ với khối thông qua tư cách thành viên Khu vực Kinh tế châu Âu (EEA) và khu vực Schengen. Những mối quan hệ này sẽ không bị ảnh hưởng bởi kết quả cuộc bỏ phiếu.

Về mặt pháp lý, kết quả trưng cầu dân ý không mang tính ràng buộc, nhưng Chính phủ Iceland đã cam kết tôn trọng quyết định của cử tri.

Ngọc Ánh (theo AJ, RUV)