HTX ở Tân Hưng 'hái quả ngọt' nhờ sở hữu trí tuệ

Xã Tân Hưng từ lâu đã nổi tiếng với vùng trồng nhãn đặc sản. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế thực sự chỉ bứt phá mạnh mẽ khi các sản phẩm đặc trưng trên địa bàn xã được chính thức bảo hộ chỉ dẫn địa lý.

Hiện thực hóa giá trị thương mại nông sản

Đây không thuần túy là một chứng nhận hành chính, mà là sự công nhận của pháp luật đối với danh tiếng, chất lượng đặc thù gắn liền với vùng đất. Sự bảo hộ này thiết lập một hàng rào kỹ thuật và pháp lý mạnh mẽ, giúp ngăn chặn tình trạng gian lận thương mại, đánh tráo khái niệm vốn là nỗi trăn trở kéo dài của người nông dân.

Nhận thức được tầm quan trọng cốt lõi đó, thời gian qua, chính quyền xã Tân Hưng đã chủ động phối hợp chặt chẽ với Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hưng Yên cùng các đơn vị chuyên môn triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực.

Trông đó, xã đã chú trọng đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ sản phẩm thông qua chuỗi hội chợ, triển lãm nông nghiệp quy mô và đưa nông sản lên các sàn thương mại điện tử uy tín.

Đặc biệt, để hiện thực hóa giá trị của chỉ dẫn địa lý trong kỷ nguyên số, xã Tân Hưng đã tích cực hỗ trợ các tổ chức kinh tế tập thể ứng dụng công nghệ số vào quản lý sản phẩm. Hệ thống mã số, mã vạch và tem truy xuất nguồn gốc (QR code) được triển khai một cách rộng rãi đến từng HTX, từng nhà vườn.

Quả nhãn tươi được bảo hộ chỉ dẫn địa lý.

Điều này không chỉ nâng cao tính minh bạch, giúp người tiêu dùng dễ dàng nhận diện sản phẩm chính gốc trên thị trường, mà còn là lời cam kết về chất lượng của nhà sản xuất.

Song song với ứng dụng công nghệ là việc hướng dẫn HTX, nông dân hoàn thiện quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn, quy chuẩn đã được bảo hộ. Các lớp đào tạo, tập huấn chuyên sâu về xây dựng, quản lý và khai thác tài sản trí tuệ được tổ chức thường xuyên, giúp các chủ thể kinh tế hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm của mình, đồng thời hỗ trợ đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, mở rộng phạm vi bảo hộ cho các sản phẩm tiềm năng khác của địa phương.

Chuẩn hóa quy trình

Nếu như chỉ dẫn địa lý bảo hộ cho quả nhãn tươi, thì đối với sản phẩm chế biến sâu, vai trò của sở hữu trí tuệ lại càng trở nên cấp thiết.

Năm 2020 đánh dấu một cột mốc quan trọng khi Cục Sở hữu trí tuệ cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu chứng nhận “Long nhãn Hưng Yên”. Ngay sau khi đón nhận công cụ pháp lý này, xã Tân Hưng và các đơn vị liên quan đã tập trung cao độ để xây dựng, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn về chất lượng, quy trình sản xuất và chế biến nghiêm ngặt.

Để vận hành nhãn hiệu chứng nhận này một cách hiệu quả, địa phương đã ban hành đồng bộ hệ thống quy chế quản lý và sử dụng nhãn hiệu; quy chế sử dụng logo, tem, nhãn chứa dấu hiệu nhãn hiệu và đặc biệt là quy chế kiểm soát chất lượng sản phẩm.

Các hộ sản xuất, HTX trên địa bàn được cơ quan chuyên môn "cầm tay chỉ việc", hướng dẫn áp dụng quy trình sản xuất bảo đảm tuyệt đối an toàn vệ sinh thực phẩm, đồng thời sử dụng tem nhãn, bao bì thống nhất, có hệ thống truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Nhờ vậy, hiện tượng mạnh ai nấy làm, đóng gói tùy tiện đã được loại bỏ hoàn toàn, thay thế bằng sự chuyên nghiệp, đồng nhất của một thương hiệu tập thể.

Nằm trên địa bàn xã Tân Hưng, HTX Sản xuất, Thương mại và Dịch vụ Nông nghiệp Hồng Nam là một trong những đơn vị tiên phong chủ động phát huy hiệu quả nhãn hiệu “Long nhãn Hưng Yên” trong tổ chức sản xuất. Ý thức được rằng chất lượng là gốc rễ của thương hiệu, HTX đã tập trung đầu tư, chế biến sâu với 2 dòng sản phẩm chủ lực: long nhãn sấy và long nhãn ôm sen.

Toàn bộ quy trình sản xuất của HTX Hồng Nam hiện nay đều nghiêm túc tuân thủ theo tiêu chuẩn HACCP, một trong những hệ thống quản lý chất lượng nghiêm ngặt và uy tín hàng đầu thế giới trong ngành công nghiệp thực phẩm.

Việc áp dụng HACCP không chỉ là tấm thị thực bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm mà còn là công cụ giúp sản phẩm của HTX tự tin bước vào các hệ thống siêu thị lớn và hướng tới xuất khẩu.

Sản phẩm chế biến cũng được chứng nhận nhãn hiệu 'Long nhãn Hưng Yên'.

Bà Nguyễn Thị Mỵ, Giám đốc HTX Sản xuất, Thương mại và Dịch vụ Nông nghiệp Hồng Nam chia sẻ, sau khi được cấp quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận 'Long nhãn Hưng Yên', HTX đã đón nhận những bước ngoặt rất lớn trong khâu tiêu thụ.

Thương hiệu được bảo hộ giúp xóa bỏ tâm lý e dè của các đối tác lớn, mở ra nhiều thuận lợi để tiếp cận rộng rãi hơn với các kênh phân phối hiện đại, các chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch. Minh chứng rõ nét nhất là giá trị thương hiệu và giá bán các sản phẩm sau khi được bảo hộ tăng từ 20- 40% so với trước. Người tiêu dùng sẵn sàng trả giá cao hơn để đổi lấy sự an tâm tuyệt đối về chất lượng và nguồn gốc.

Từ thành công bước đầu này, trong thời gian tới, HTX Hồng Nam xác định sẽ tiếp tục dồn lực đầu tư công nghệ, máy móc sấy hiện đại, chú trọng cải tiến khâu đóng gói và bảo quan theo xu hướng xanh. HTX cam kết bảo đảm mỗi sản phẩm xuất xưởng đều có tem mác, truy xuất nguồn gốc rõ ràng, thông qua đó tiếp tục nâng cao giá trị gia tăng và khẳng định vị thế vững chắc của nông sản địa phương trên thị trường nội địa lẫn quốc tế.

Định hình tư duy phát triển bền vững

Hiệu ứng tích cực từ câu chuyện sở hữu trí tuệ tại xã Tân Hưng không dừng lại ở một đơn vị cá biệt mà đã lan tỏa, tạo thành làn sóng chuyển đổi tư duy mạnh mẽ trong toàn khu vực kinh tế tập thể địa phương. Năm 2023, một điểm sáng khác xuất hiện khi HTX Nhãn lồng Phương Thượng được Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hưng Yên chính thức cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm nhãn lồng Hưng Yên.

Đối với HTX Nhãn lồng Phương Thượng, việc được trao quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý không chỉ là niềm tự hào mà còn là động lực kinh tế to lớn. Công cụ này giúp nâng tầm giá trị quả nhãn tươi của HTX, tạo cơ sở để đơn vị mở rộng quy mô sản xuất bền vững.

Quan trọng hơn, sức hút của một sản phẩm có thương hiệu được bảo hộ đã trở thành thỏi nam châm thu hút thêm nhiều hộ dân trên địa bàn tự nguyện tham gia liên kết, cam kết tuân thủ quy trình canh tác an toàn. Từ đó, HTX từng bước xây dựng vùng nguyên liệu đồng nhất, nâng cao thu nhập một cách ổn định cho người trồng nhãn, hiện thực hóa mục tiêu giảm nghèo và làm giàu bền vững từ nông nghiệp.

Tuy nhiên, cơ quan quản lý xã Tân Hưng cũng nhìn nhận thẳng thắn rằng, việc được cấp văn bằng bảo hộ sở hữu trí tuệ mới chỉ là bước khởi đầu trên chặng đường dài. Để các sản phẩm đã được bảo hộ có chỗ đứng vững chắc, không bị mai một trước sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt đòi hỏi phải có một chiến lược quản trị và phát triển tài sản trí tuệ dài hơi, bài bản.

Chính vì vậy, trong định hướng thời gian tới, xã Tân Hưng xác định tiếp tục tăng cường phối hợp chặt chẽ với các ngành chức năng đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, giáo dục, làm sao để mọi thành viên HTX, mọi hộ sản xuất đều thấm nhuần tư duy: Sở hữu trí tuệ chính là tài sản, là lợi thế cạnh tranh cốt lõi chứ không phải là thủ tục hình thức.

Xã sẽ tiếp tục tăng cường hỗ trợ chuyển giao, ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ, khuyến khích các HTX mạnh dạn đầu tư hệ thống máy sấy lạnh, máy đóng gói tự động nhằm nâng cao năng suất và kéo dài thời gian sử dụng của sản phẩm.

Đồng thời, giải pháp then chốt mang tính bứt phá là đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, chủ động phát triển và tối ưu hóa các kênh tiêu thụ trên nền tảng thương mại điện tử, livestream bán hàng trực tiếp từ vùng sản xuất đến tay người tiêu dùng.

Địa phương cũng khuyến khích, hướng dẫn các chủ thể HTX không chỉ dựa vào thương hiệu chung của tỉnh mà cần chủ động đăng ký, xây dựng và phát triển nhãn hiệu riêng của chính HTX mình.

Sự kết hợp hài hòa giữa nhãn hiệu riêng của doanh nghiệp/HTX với chỉ dẫn địa lý và nhãn hiệu chứng nhận của địa phương sẽ tạo nên "kiềng ba chân" vững chắc, giúp nâng cao vượt bậc giá trị, năng lực cạnh tranh, đồng thời khẳng định vị thế không thể lay chuyển của nông sản Tân Hưng trên bản đồ nông nghiệp Việt Nam.

Minh Nhương