Hợp nhất luật cần đặt trong tổng thể đổi mới cơ chế quản lý ngân sách Nhà nước và đầu tư công

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến điều hành phiên họp. Ảnh: Quang Khánh

Sẽ hợp nhất Kế hoạch tài chính 5 năm và dự toán ngân sách Nhà nước với Kế hoạch đầu tư công

Trình bày Tờ trình về định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự thảo Luật được xây dựng với quan điểm kế thừa tối đa các quy định hiện hành của Luật Ngân sách Nhà nước và Luật Đầu tư công đã được đánh giá là hiệu quả trong triển khai, có tinh chỉnh để phù hợp với tinh thần lồng ghép, hợp nhất và yêu cầu thực tiễn để giảm thiểu thủ tục hành chính.

Đồng thời, bám sát tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, dự thảo Luật chỉ quy định những vấn đề khung, những vấn đề có tính nguyên tắc thuộc thẩm quyền của Quốc hội; giao Chính phủ quy định chi tiết các nội dung về trình tự, thủ tục và những vấn đề thường có biến động trong triển khai.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Tờ trình về định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất). Ảnh: Quang Khánh

Dự thảo Luật được cơ bản kế thừa kết cấu và bố cục của Luật Ngân sách Nhà nước hiện hành. Các nội dung của Luật Đầu tư công hiện hành được hợp nhất, giản lược và đưa vào các chương, điều, khoản tương ứng của dự thảo Luật. Nội dung đặc thù về chương trình, nhiệm vụ, dự án đầu tư công được quy định tại chương riêng. Theo đó, dự kiến Luật có 10 chương và 102 điều.

Định hướng sửa đổi, bổ sung quan trọng tại dự thảo Luật là hợp nhất Kế hoạch tài chính 5 năm và dự toán ngân sách Nhà nước với Kế hoạch đầu tư công, bao gồm: hợp nhất Kế hoạch đầu tư công trung hạn vào Kế hoạch tài chính 5 năm; hợp nhất Kế hoạch đầu tư công hằng năm vào dự toán ngân sách Nhà nước hằng năm; hợp nhất các nguyên tắc, tiêu chí, định mức chi ngân sách Nhà nước cho cả chi thường xuyên và chi đầu tư.

Các đại biểu dự phiên họp. Ảnh: Quang Khánh

Dự thảo Luật cũng giao Chính phủ quy định chi tiết các nội dung (hiện quy định tại Luật Đầu tư công) để chủ động, linh hoạt trong điều hành, như: Tiêu chí và điều chỉnh tiêu chí phân loại dự án nhóm A, B, C; trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư chương trình, dự án (trừ các chương trình, dự án thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội); trình tự lập, thẩm định, quyết định đầu tư dự án; gia hạn thời gian bố trí vốn; theo dõi, kiểm tra, đánh giá chương trình, dự án; hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu về đầu tư công…

Đồng thời, dự án Luật cũng sẽ sửa đổi một số nội dung về quản lý ngân sách Nhà nước để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, như: phân bổ và sử dụng số tăng thu ngân sách Nhà nước trong quá trình điều hành; sử dụng dự phòng, dự trữ tài chính, tăng thu và dự toán chi còn lại để bổ sung chi ứng phó, khắc phục tình trạng khẩn cấp vì lợi ích quốc gia; thu hẹp phạm vi chuyển nguồn chi ngân sách Nhà nước và thời hạn chi các khoản được chuyển nguồn; cắt giảm, đơn giản hóa quy trình, thủ tục, giảm số lượng báo cáo, chi phí tuân thủ.

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân định rõ về thẩm quyền, trách nhiệm

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Hữu Toàn cho biết, Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành với sự cần thiết, căn cứ chính trị, cơ sở pháp lý, căn cứ thực tiễn ban hành Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) đã được nêu trong Tờ trình của Chính phủ.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Hữu Toàn trình bày Báo cáo thẩm tra. Ảnh: Phạm Thắng

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị việc xây dựng dự án Luật cần bám sát một số quan điểm. Theo đó, việc hợp nhất 2 luật cần được đặt trong tổng thể đổi mới cơ chế quản lý ngân sách Nhà nước và đầu tư công bảo đảm hợp nhất phải thực sự khắc phục sự giao thoa, bất cập, chồng chéo giữa 2 luật, đồng thời quy định thống nhất quy trình quản lý, lập dự toán, phân bổ, thực hiện, quyết toán ngân sách Nhà nước và đầu tư công.

Bảo đảm phù hợp với quy định của Hiến pháp, chủ trương của Đảng về vai trò chủ đạo của Ngân sách trung ương, tính chủ động của ngân sách địa phương. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân định rõ về thẩm quyền, trách nhiệm trong quản lý ngân sách Nhà nước, phân bổ đầu tư công 5 năm, hằng năm trên nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, phân cấp quản lý nguồn lực tương xứng với nhiệm vụ được giao.

Tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý đầu tư công theo hướng quản lý dựa trên kết quả và hiệu quả sử dụng vốn, trong đó quy định rõ nguyên tắc phân bổ vốn trên cơ sở đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội đối với chương trình, dự án; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của cơ quan, người đứng đầu trong việc bảo đảm hiệu quả đầu tư.

Các đại biểu dự phiên họp. Ảnh: Quang Khánh

Việc sửa đổi Luật cần được thực hiện trên cơ sở tổng kết đầy đủ việc thi hành Luật Ngân sách Nhà nước và Luật Đầu tư công, đánh giá đúng nguyên nhân của các tồn tại, bất cập để đề xuất giải pháp phù hợp, khắc phục những hạn chế, điểm nghẽn đã được nhận diện và đồng bộ, thống nhất với các luật có liên quan.

Đối với phân cấp thẩm quyền cho UBND tỉnh quyết định cho chuyển nguồn chi đầu tư công, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, việc phân cấp cho UBND cấp tỉnh phù hợp với yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tạo sự chủ động, linh hoạt trong điều hành, góp phần thực hiện mục tiêu nâng cao tỷ lệ giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công hằng năm và hiệu quả sử dụng vốn. Đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, quy định rõ điều kiện, phạm vi áp dụng, trách nhiệm của UBND và cơ chế báo cáo, giám sát của HĐND nhằm bảo đảm công khai, minh bạch, không làm giảm hiệu quả kiểm soát việc sử dụng ngân sách nhà nước.

Thanh Hải