Hội tụ không phải phép cộng: Đổi mới truyền thông CAND bắt đầu từ tư duy

Diễn ra từ ngày 22 đến 27/10/2026 tại Hà Nội với chủ đề “Hội tụ và Lan tỏa”, Liên hoan quy tụ 56 đơn vị trong và ngoài lực lượng, với 737 tác phẩm dự thi: 432 tác phẩm truyền hình, 276 tác phẩm phát thanh và 29 tác phẩm điện ảnh. Con số 188 tác phẩm thuộc loại hình video trên nền tảng số và podcast cho thấy phương thức sáng tạo, sản xuất và tiếp cận công chúng đang chuyển dịch rõ nét.

Không chỉ là ngày hội nghề nghiệp

Theo Trung tướng Đỗ Triệu Phong, không nên nhìn Liên hoan chỉ như một ngày hội nghề nghiệp hay nơi trao giải. Đây là dịp để “kiểm đếm” giá trị đích thực của tác phẩm, đánh giá nội lực đội ngũ và hiệu quả vận hành của cả hệ thống truyền thông CAND; nhận diện cách làm hiệu quả để phát huy, đồng thời thẳng thắn chỉ ra hạn chế, bất cập để khắc phục.

Trung tướng Đỗ Triệu Phong- Cục trưởng Cục Truyền thông CAND nhấn mạnh, không nên nhìn Liên hoan chỉ như một ngày hội nghề nghiệp hay nơi trao giải. Đây là dịp để “kiểm đếm” giá trị đích thực của tác phẩm, đánh giá nội lực đội ngũ và hiệu quả vận hành của cả hệ thống truyền thông CAND

Bên cạnh thi, chấm giải và cuộc thi Phát thanh viên - Người dẫn chương trình, Liên hoan tổ chức hai hội thảo chuyên sâu về dữ liệu công nghệ số an toàn và về hội tụ, phân phối nội dung đa nền tảng. Đó là những vấn đề gắn trực tiếp với quá trình tổ chức lại hoạt động báo chí, truyền thông trong lực lượng.

Bộ Công an đã đặt ra yêu cầu tinh gọn tổ chức, đổi mới phương thức hoạt động, hội tụ nguồn lực, từng bước xây dựng hệ thống truyền thông đa phương tiện, đa nền tảng. Mục tiêu không đơn thuần là tăng số lượng tác phẩm hay mở rộng kênh phát hành, mà là nâng cao chất lượng và hiệu quả tuyên truyền: bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, tuyên truyền chủ trương, chính sách, pháp luật, phát huy phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, đồng thời lan tỏa phẩm chất, trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần phục vụ Nhân dân của người chiến sĩ Công an.

Tham gia Liên hoan lần này, Công an thành phố Hà Nội mang đến 30 tác phẩm thuộc cả ba loại hình truyền hình, phát thanh và điện ảnh. Mỗi tác phẩm có một chủ đề, cách tiếp cận và ngôn ngữ thể hiện riêng, nhưng đều có điểm chung là được xây dựng từ thực tiễn công tác, chiến đấu và phục vụ Nhân dân của lực lượng Công an Thủ đô.

Hội tụ là cách tổ chức sản xuất

Trong môi trường số, một sản phẩm không còn bị giới hạn bởi ngôn ngữ của một loại hình báo chí. Cùng một nội dung có thể thành bài viết, phóng sự truyền hình, chương trình phát thanh, podcast, video trên nền tảng số, thậm chí tác phẩm điện ảnh. Nhưng theo Trung tướng Đỗ Triệu Phong, hội tụ không có nghĩa là ghép nối các hình thức ấy một cách cơ học. Bản chất của hội tụ nằm ở tư duy tổ chức sản xuất, ở khả năng quản trị, chia sẻ và khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên thông tin.

Trung tướng Đỗ Triệu Phong đặt ra một vấn đề đáng suy ngẫm: khi báo điện tử và mạng xã hội có ưu thế vượt trội về tốc độ, báo in và các tác phẩm chuyên sâu không thể chỉ thuật lại những sự kiện công chúng đã biết từ hôm trước. Giá trị khác biệt của báo chí chính thống nằm ở năng lực kiểm chứng, phân tích, lý giải bản chất sự kiện, đánh giá chính sách và cung cấp luận cứ có chiều sâu

Đây là vấn đề xuất phát từ thực tiễn. Trước đây, ở một số mô hình tổ chức, các đơn vị và loại hình báo chí vận hành tương đối độc lập. Nhiều tư liệu, hình ảnh, nhân vật, chất liệu hiện trường có giá trị chỉ được khai thác trong phạm vi hẹp, thiếu sự liên thông cần thiết. Một phóng sự truyền hình chuyên đề về vụ án, chẳng hạn, có thể chứa chất liệu để phát triển thành kịch bản điện ảnh hoặc tác phẩm báo chí chuyên sâu. Thiếu cơ chế chia sẻ và phối hợp sản xuất, nguồn tư liệu quý sẽ không được khai thác hết giá trị, nguồn lực bị phân tán, khả năng sáng tạo bị hạn chế.

Đội Tuyên truyền Công an tỉnh Sơn la tác nghiệp tại vùng cao, mang đến những tác phẩm dự thi ấn tượng

Trong hệ thống truyền thông đa phương tiện mà lực lượng hướng tới, báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình, điện ảnh và sản phẩm truyền thông số không tồn tại như những bộ phận biệt lập, mà bổ trợ, phát huy thế mạnh của nhau. Một nội dung có thể tạo thành nhiều sản phẩm, song mỗi sản phẩm phải có ngôn ngữ biểu đạt riêng, phù hợp với đặc tính nền tảng và nhu cầu tiếp nhận của công chúng. Hội tụ cũng đòi hỏi thay đổi năng lực người làm báo. Phóng viên, biên tập viên không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà còn phải có tư duy đa phương tiện, biết khai thác dữ liệu, phối hợp trong quy trình sản xuất chung và thích ứng với phương thức truyền thông mới.

Tiếp cận xu hướng báo chí hiện đại của thế giới phải đi đôi với bảo đảm yêu cầu đặc thù của báo chí CAND về tính chính xác, kỷ luật thông tin, pháp lý và bảo mật. Công nghệ và mô hình tổ chức chỉ là phương tiện; chất lượng nội dung, năng lực con người và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chính trị mới là thước đo của đổi mới.

Các tác phẩm dự thi năm nay của CATP Hà Nội tập trung phản ánh toàn diện những lĩnh vực công tác trọng tâm của Công an Thành phố, từ đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự đến xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng, cải cách hành chính và chuyển đổi số phục vụ Nhân dân

Lan tỏa thông tin chất lượng cao

Song hành với hội tụ là lan tỏa. Một tác phẩm có giá trị chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đến được với công chúng bằng phương thức phù hợp. Thực tiễn phối hợp giữa phát thanh và báo điện tử trong sản xuất podcast cho thấy khả năng mở rộng đối tượng tiếp nhận, nhất là với những người có nhu cầu nghe thay vì đọc. Sự phát triển của video trên nền tảng số cũng đòi hỏi hiểu rõ hơn thói quen, nhu cầu và đặc điểm tiếp nhận của từng nhóm công chúng.

Tuy nhiên, lan tỏa không được đo đơn thuần bằng số lượng nền tảng hay lượt tiếp cận. Với truyền thông CAND, điều quan trọng hơn là chất lượng thông tin, khả năng truyền tải chính xác thông điệp và những giá trị tác phẩm mang lại cho nhận thức xã hội.

Tác phẩm dự thi “Ấm những bữa cơm nghĩa tình” của Công an TP. Cần Thơ

Trung tướng Đỗ Triệu Phong cũng đặt ra một vấn đề đáng suy ngẫm: khi báo điện tử và mạng xã hội có ưu thế vượt trội về tốc độ, báo in và các tác phẩm chuyên sâu không thể chỉ thuật lại những sự kiện công chúng đã biết từ hôm trước. Giá trị khác biệt của báo chí chính thống nằm ở năng lực kiểm chứng, phân tích, lý giải bản chất sự kiện, đánh giá chính sách và cung cấp luận cứ có chiều sâu.

Không nên đơn giản cho rằng công chúng chỉ thích thông tin ngắn; khi cần tìm hiểu một vấn đề phức tạp, độc giả vẫn tìm đến những tác phẩm có hàm lượng trí tuệ, tư liệu xác thực và sức thuyết phục. Đổi mới báo chí, vì vậy, phải bắt đầu từ chất lượng nội dung.

Làm chủ AI, giữ chuẩn mực nghề

Liên hoan lần này ghi nhận sự hiện diện rõ nét của các sản phẩm số cùng những vấn đề mới đặt ra từ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sản xuất báo chí, truyền hình và điện ảnh.

Với 29 tác phẩm điện ảnh dự thi, Liên hoan mở ra cơ hội nhìn nhận sâu hơn tiềm năng của loại hình nghệ thuật kể chuyện bằng hình tượng, tình huống và số phận con người, vốn có ưu thế đi sâu vào tâm lý, nhân vật và những giá trị nhân văn mà sản phẩm thông tin thời sự khó thể hiện đầy đủ.

Tác phẩm tài liệu dự thi “Đào nở” của Công an tỉnh Cao Bằng

AI đang mở ra khả năng mới trong nghiên cứu tư liệu, xây dựng kịch bản, thiết kế hình ảnh và tối ưu một số công đoạn sản xuất; với phim ngắn và sản phẩm truyền thông số, công nghệ có thể rút ngắn thời gian, tiết kiệm nguồn lực, mở rộng không gian sáng tạo. Nhưng đi cùng đó là thách thức về tính xác thực, chuẩn mực nghề nghiệp và trách nhiệm của người sáng tạo.

Với phim tài liệu, phóng sự và những tác phẩm phản ánh sự kiện có thật, không thể đánh đổi tính chân thực của tư liệu lấy sự thuận tiện trong sản xuất hình ảnh.

Về quy định mức sử dụng AI tối đa 20% đối với tác phẩm dự thi, Trung tướng Đỗ Triệu Phong cho biết đây là giới hạn đặt ra trong giai đoạn đầu nhằm quan sát, kiểm chứng và đánh giá hiệu quả ứng dụng, khi chưa có tiêu chuẩn kỹ thuật hoàn chỉnh để xác định tỷ lệ AI phù hợp với từng loại hình tác phẩm.

Về lâu dài, AI sẽ trở thành công cụ phổ biến trong báo chí và sáng tạo nghệ thuật. Vấn đề không phải phủ nhận hay lệ thuộc công nghệ, mà là người làm báo phải chủ động làm chủ công cụ, nâng cao năng lực tư duy, phân tích, phản biện và sáng tạo.

Với báo chí CAND, ứng dụng AI phải đặt trong khuôn khổ pháp lý, bảo đảm an toàn dữ liệu, yêu cầu bảo mật và tính xác thực của thông tin. Không thể để hình ảnh tạo sinh làm sai lệch bản chất sự kiện, gây nhầm lẫn về tư liệu hay ảnh hưởng đến niềm tin của công chúng.

Sức thuyết phục của tác phẩm phải đến từ thực tiễn, từ hành động cụ thể và những giá trị được kiểm chứng trong đời sống. Tuyên truyền không thể chỉ dừng ở phản ánh thành tích, mà phải làm rõ tác động thực chất của công tác Công an đối với cuộc sống, sự ổn định và phát triển của đất nước

Chất liệu từ đời sống thật

Theo Trung tướng Đỗ Triệu Phong, việc xây dựng hình ảnh người chiến sĩ Công an phải gắn với yêu cầu chính trị và thực tiễn từng giai đoạn. Trong thời bình, cán bộ, chiến sĩ vẫn đối diện hiểm nguy, mất mát, hy sinh trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm. Nhưng hình ảnh người chiến sĩ Công an hôm nay còn hiện lên trong những công việc bình dị ở cơ sở, trong quản lý xã hội, thực thi pháp luật, phục vụ Nhân dân; trong văn hóa ứng xử, ý thức kỷ luật và trách nhiệm với cộng đồng.

Khi đất nước vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, lực lượng Công an cơ sở được củng cố, gần dân hơn, những nhiệm vụ mới mở ra nguồn chất liệu phong phú cho báo chí. Mỗi câu chuyện về cán bộ Công an xã, phường bám địa bàn, giải quyết khó khăn cho người dân, giữ gìn bình yên từ cơ sở đều có thể thành tác phẩm có giá trị nếu được phát hiện và thể hiện bằng ngôn ngữ báo chí chân thực, sinh động. Sức thuyết phục của tác phẩm phải đến từ thực tiễn, từ hành động cụ thể và những giá trị được kiểm chứng trong đời sống. Tuyên truyền không thể chỉ dừng ở phản ánh thành tích, mà phải làm rõ tác động thực chất của công tác Công an đối với cuộc sống, sự ổn định và phát triển của đất nước.

Thước đo thật sự là sau Liên hoan

Điều có ý nghĩa lâu dài, theo Trung tướng Đỗ Triệu Phong, không chỉ là những tác phẩm xuất sắc được vinh danh, mà còn là kinh nghiệm được chia sẻ, mô hình sản xuất hiệu quả được nhân rộng và những kiến nghị có giá trị nhằm hoàn thiện tổ chức, cơ chế quản lý, phương thức tác nghiệp của hệ thống truyền thông CAND. Hai hội thảo chuyên đề là cơ hội để các cơ quan báo chí, người làm truyền thông trong và ngoài lực lượng trao đổi từ thực tiễn, nâng cao khả năng phối hợp, chia sẻ tài nguyên và xây dựng đội ngũ đáp ứng yêu cầu mới.

Với truyền thông CAND, điều quan trọng hơn là chất lượng thông tin, khả năng truyền tải chính xác thông điệp và những giá trị tác phẩm mang lại cho nhận thức xã hội.

Một kỳ Liên hoan có thể khép lại sau lễ trao giải, nhưng đổi mới truyền thông là quá trình liên tục. Thành công cần được đo bằng chuyển biến thực chất trong năng lực tổ chức sản xuất, chất lượng tác phẩm, khả năng tiếp cận công chúng và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chính trị. Đó cũng là đích đến của truyền thông CAND: xây dựng hệ thống chuyên nghiệp, hiện đại, phát huy sức mạnh tổng hợp của các loại hình, đồng thời giữ vững bản lĩnh chính trị, chuẩn mực nghề nghiệp và trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

PV