Hội thảo 'Di sản văn hóa, lịch sử Quảng Trị - Viết tiếp hòa bình': Từ ký ức chiến tranh đến khát vọng phát triển bền vững

Toàn cảnh Hội thảo khoa học “Di sản văn hóa, lịch sử Quảng Trị-Viết tiếp hòa bình”.

Sự kiện không chỉ là diễn đàn khoa học mà còn gợi mở cách thức biến ký ức chiến tranh thành nguồn lực tinh thần, văn hóa cho phát triển hiện tại và tương lai.

Phát biểu khai mạc, Thượng tướng Bế Xuân Trường, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam, nhấn mạnh: Quảng Trị là “đất lửa”, nơi mỗi tấc đất, dòng sông, di tích đều thấm đẫm dấu ấn chiến tranh, đồng thời kết tinh khát vọng độc lập, thống nhất và hòa bình của dân tộc.

Thành cổ Quảng Trị với 81 ngày đêm chiến đấu năm 1972, cầu Hiền Lương - sông Bến Hải, địa đạo Vịnh Mốc, Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn, Nghĩa trang liệt sĩ Đường 9… không chỉ là chứng tích lịch sử mà còn là biểu tượng về sự hy sinh và hòa giải.

Thượng tướng Bế Xuân Trường, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam phát biểu.

Theo Thượng tướng Bế Xuân Trường, việc nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị các di sản ấy không dừng ở tri ân quá khứ, mà phải gắn với xây dựng hòa bình, phát triển bền vững và lan tỏa thông điệp nhân văn tới cộng đồng trong nước và quốc tế.

Hội thảo được tổ chức theo ba phiên chuyên đề, tiếp cận di sản Quảng Trị từ nhiều góc độ: lịch sử, văn hóa, con người và phát triển.

Tại Phiên 1 với chủ đề “Di sản lịch sử Quảng Trị-Giá trị và vai trò”, các tham luận tập trung làm rõ vị trí đặc biệt của Quảng Trị trong tiến trình lịch sử dân tộc, từ “khúc ruột miền trung”, “đòn gánh hai đầu đất nước” đến tuyến lửa khốc liệt trong các cuộc kháng chiến. Những phân tích về Thành cổ Quảng Trị, vĩ tuyến 17, các nghĩa trang liệt sĩ quốc gia đã khẳng định: di sản không chỉ là ký ức, mà còn là nguồn lực tinh thần sống động, có vai trò giáo dục truyền thống và củng cố bản lĩnh dân tộc trong bối cảnh mới.

Đại Tá Đỗ Phú Thọ, Tổng Biên tập Báo Cựu Chiến binh Việt Nam điều phối các phiên thảo luận.

Tại Phiên 2, các diễn giả, nhà khoa học tập trung làm rõ nội dung con người và bản sắc văn hóa Quảng Trị trong dòng chảy hội nhập, từ nghệ thuật tuồng Chợ Cạn, hoạt động gìn giữ bản sắc của thanh niên địa phương đến việc phát huy di sản trong giao lưu, hợp tác quốc tế.

Các tham luận cho thấy văn hóa Quảng Trị không chỉ mang chiều sâu lịch sử mà còn có khả năng “đối thoại” với thế giới đương đại, góp phần lan tỏa thông điệp hòa bình, hữu nghị và hội nhập.

Phiên 3 với chủ đề: “Di tích lịch sử-văn hóa Quảng Trị trong xây dựng hòa bình và phát triển”, các ý kiến tập trung vào việc gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch lịch sử, du lịch tâm linh, hình thành các “không gian ký ức” vừa thiêng liêng, vừa có khả năng tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng. Khu tâm linh Quảng Trị được nhìn nhận như biểu tượng của hòa bình và thống nhất, nơi kết nối đạo lý “uống nước nhớ nguồn” với khát vọng phát triển.

Thượng tướng Bế Xuân Trường, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam trao đổi với các đại biểu, nhà khoa học tham dự hội thảo.

Không chỉ dừng lại ở trao đổi khoa học, hội thảo còn đặt ra nhiều vấn đề mang tính chiến lược: Làm thế nào để hệ thống di tích lịch sử Quảng Trị trở thành “địa chỉ đỏ” trong giáo dục thế hệ trẻ; Cách thức số hóa, truyền thông và kể chuyện di sản để tiếp cận công chúng hiện đại; Giải pháp kết nối bảo tồn với phát triển kinh tế-du lịch bền vững, đưa di sản trở thành nguồn lực lâu dài của địa phương.

Theo Đại Tá Đỗ Phú Thọ, Tổng Biên tập Báo Cựu Chiến binh Việt Nam, các luận cứ và kiến nghị từ hội thảo sẽ là cơ sở tham khảo quan trọng trong việc hoàn thiện chính sách về bảo tồn, phát huy giá trị di sản gắn với phát triển văn hóa, du lịch và xây dựng Quảng Trị trở thành vùng đất của hòa bình, nhân văn và phát triển.

Hơn nửa thế kỷ sau những năm tháng bom đạn, Quảng Trị đang chuyển mình mạnh mẽ. Nhưng trong dòng chảy phát triển ấy, ký ức chiến tranh không bị lãng quên mà được chuyển hóa thành động lực tinh thần và giá trị văn hóa. Hội thảo “Di sản văn hóa, lịch sử Quảng Trị-Viết tiếp hòa bình” vì thế không chỉ là một sự kiện khoa học, mà còn khơi dậy trách nhiệm của các thế hệ trong việc gìn giữ ký ức, nuôi dưỡng tinh thần hòa bình và biến di sản thành nguồn lực quan trọng cho phát triển bền vững.

ANH THƠ