Hoàn thiện quy định về đấu thầu, bảo đảm thống nhất trong thực thi

Công khai thông tin phải bảo đảm không làm lộ dữ liệu cá nhân, bí mật kinh doanh

Thảo luận tại Tổ 1 (Hà Nội) về dự thảo Luật, ĐBQH Lê Hồng Hà cho rằng, dự thảo có những quy định liên quan đến việc cho phép một số cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, trong đó có doanh nghiệp nhà nước, được tự quyết định việc áp dụng pháp luật về đấu thầu đối với hoạt động mua sắm. Tuy nhiên, để bảo đảm tính đồng bộ, hiệu quả và khả thi trong thực tiễn, đại biểu đề nghị cần tiếp tục làm rõ một số nội dung cụ thể.

ĐBQH Lê Hồng Hà (Hà Nội) phát biểu thảo luận tại Tổ 1. Ảnh: Văn Tuyến

Thứ nhất, về việc lựa chọn áp dụng một phần Luật Đấu thầu, tại khoản 2 Điều 1, ĐBQH Lê Hồng Hà đánh giá dự thảo cho phép các cơ quan, tổ chức không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật được quyết định lựa chọn áp dụng một phần hoặc toàn bộ Luật. Tuy nhiên, dự thảo chưa quy định rõ khi lựa chọn áp dụng một phần thì các quy định có liên quan, như thành lập tổ chuyên gia, phân tích, đánh giá hồ sơ, bảo đảm cạnh tranh, xử lý tình huống và vi phạm trong đấu thầu, có bắt buộc phải được áp dụng đồng bộ hay không. Bên cạnh đó, cũng chưa rõ việc lựa chọn áp dụng một phần Luật có làm phát sinh nghĩa vụ đăng tải thông tin trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, cũng như có thuộc phạm vi giải quyết kiến nghị theo Điều 56 và xử lý vi phạm theo Điều 53 hay không.

Từ những vấn đề trên, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung quy định làm rõ, đó là khi lựa chọn áp dụng một hình thức hoặc một quy trình lựa chọn nhà thầu theo Luật Đấu thầu thì có phải áp dụng đồng bộ các quy định gắn với hình thức, quy trình đó hay không; đồng thời, xác định rõ nghĩa vụ đăng tải thông tin, giải quyết kiến nghị và xử lý vi phạm tương ứng với phạm vi áp dụng một phần Luật.

Các đại biểu tham gia thảo luận tại Tổ 1. Ảnh: Văn Tuyến

Thứ hai, về công khai thông tin trong đấu thầu, ĐBQH Lê Hồng Hà cho rằng, khái niệm hoạt động đấu thầu tại khoản 1 Điều 5 cần được làm rõ để xác định nghĩa vụ công khai thông tin có chỉ áp dụng đối với hoạt động đấu thầu thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật hay không, nhất là đối với hoạt động mua sắm do doanh nghiệp tự quyết định lựa chọn áp dụng Luật Đấu thầu.

Thực tế, hồ sơ đấu thầu của doanh nghiệp có thể chứa nhiều thông tin thuộc bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ và dữ liệu cá nhân của cán bộ, nhân sự tham gia hoạt động đấu thầu. Trong khi đó, quy định hiện hành mới chỉ đề cập đến việc loại trừ thông tin thuộc bí mật nhà nước.

Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung tại khoản 1 Điều 7 quy định việc công khai thông tin phải bảo đảm không làm lộ dữ liệu cá nhân, bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ và các thông tin khác được pháp luật bảo vệ, trừ trường hợp pháp luật có quy định phải công khai.

Quy định rõ tiêu chí làm rõ hồ sơ dự thầu, hạn chế rủi ro cho doanh nghiệp

Liên quan đến việc tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, tại điểm c Điều 18, dự thảo quy định Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia phải tuân thủ pháp luật về giao dịch điện tử, dữ liệu, an toàn thông tin và an ninh mạng. ĐBQH Lê Hồng Hà đề nghị bổ sung yêu cầu tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Theo đại biểu, cơ sở dữ liệu về đấu thầu và thông tin trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia có thể bao gồm thông tin cá nhân của nhà thầu, nhân sự và chuyên gia tham gia hoạt động đấu thầu. Do đó, cần quy định rõ trách nhiệm bảo vệ dữ liệu cá nhân của tổ chức vận hành hệ thống, bảo đảm thông tin được thu thập, lưu trữ và xử lý đúng quy định pháp luật.

Về việc làm rõ hồ sơ dự thầu, đại biểu cho biết, pháp luật đấu thầu hiện hành quy định việc làm rõ hồ sơ dự thầu không được làm thay đổi nội dung cơ bản của hồ sơ dự thầu. Tuy nhiên, tiêu chí xác định thế nào là thay đổi nội dung cơ bản vẫn chưa thực sự rõ ràng.

Quang cảnh thảo luận tại Tổ 1. Ảnh: Văn Tuyến

ĐBQH Lê Hồng Hà dẫn chứng, trong thực tiễn, trách nhiệm đánh giá hồ sơ có liên quan đến nhiều chủ thể, từ tổ chuyên gia, chủ đầu tư đến cơ quan thẩm định và cơ quan thanh tra. Có trường hợp nhà thầu đủ năng lực, kinh nghiệm, đáp ứng yêu cầu của hồ sơ mời thầu nhưng vẫn bị đánh giá không đáp ứng với lý do việc làm rõ hồ sơ đã dẫn đến thay đổi nội dung cơ bản của hồ sơ dự thầu. Điều này tạo ra rủi ro trực tiếp đối với doanh nghiệp khi tham gia đấu thầu.

Đại biểu nhận định, dự thảo Luật mới đề cập việc làm rõ hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất là một bước trong quy trình lựa chọn nhà thầu và giao Chính phủ quy định chi tiết, nhưng chưa đưa ra các nguyên tắc cụ thể ngay trong Luật. Do đó, đại biểu đề nghị quy định ngay trong Luật nguyên tắc cho phép nhà thầu bổ sung tài liệu chứng minh tư cách hợp lệ, năng lực và kinh nghiệm đã có tại thời điểm đóng thầu, nhưng không được thay đổi giá dự thầu, bản chất của nhà thầu và các đề xuất kỹ thuật cơ bản.

Đồng thời, cần quy định cụ thể tiêu chí xác định việc bổ sung, điều chỉnh có làm thay đổi nội dung cơ bản của hồ sơ dự thầu hay không; phân định rõ những trường hợp sai sót, thiếu sót nhỏ có thể được làm rõ, bổ sung và những trường hợp không được phép. Qua đó, bảo đảm việc áp dụng quy định thống nhất trong thực tiễn, hạn chế cách hiểu và cách đánh giá khác nhau giữa các cơ quan, tổ chức có liên quan.

Ngoài ra, ĐBQH Lê Hồng Hà nhấn mạnh sự cần thiết phải tiếp tục hoàn thiện các quy định nêu trên nhằm bảo đảm tính minh bạch, đồng bộ, khả thi của pháp luật về đấu thầu, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp khi tham gia hoạt động đấu thầu.

Phi Long