Hoàn thiện khung pháp lý, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người dân

Tiếp tục Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, hôm nay (11/4) Quốc hội tiếp tục thảo luận tại hội trường về Dự án Luật Hộ tịch ( sửa đổi), Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, Luật Trợ giúp pháp lý, Dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi). Tại nghị trường Quốc hội, các đại biểu đã tập trung góp ý nhằm tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý trong các lĩnh vực thiết thực với đời sống người dân như công chứng, hộ tịch, trợ giúp pháp lý và tiếp cận thông tin. Những quy định chặt chẽ, đồng bộ không chỉ bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân mà còn góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.

Để làm rõ hơn về những nội dung này, phóng viên Báo Công Thương có cuộc trao đổi với Luật sư Nguyễn Đức Hùng, Đoàn luật sư Thành phố Hà Nội.

Luật sư Nguyễn Đức Hùng, Đoàn luật sư Thành phố Hà Nội trao đổi với phóng viên Báo Công Thương. Ảnh: Quốc Chuyển

Hoàn thiện khung pháp lý trong nhiều lĩnh vực

- Tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội đang tập trung hoàn thiện khung pháp lý trong các lĩnh vực công chứng, hộ tịch, trợ giúp pháp lý và tiếp cận thông tin. Luật sư đánh giá như thế nào về ý nghĩa của việc sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật trong giai đoạn hiện nay?

Thạc sỹ, Luật sư Nguyễn Đức Hùng: Các chính sách, định hướng sửa đổi, bổ sung để hoàn thiện các quy định của pháp luật trong lĩnh vực công chứng, hộ tịch, trợ giúp pháp lý và tiếp cận thông tin mà Quốc hội đang thảo luận là hết sức quan trọng và cần thiết.

Trước hết, việc sửa đổi, bổ sung các quy đinh này nhằm đáp ứng các yêu cầu của công cuộc cải cách, sát nhập, tinh gọn bộ máy Nhà nước.

Thứ hai, góp phần mở rộng và đảm bảo tốt hơn các quyền của người dân, đơn giản hóa được các thủ tục hành chính, thủ tục giao dịch, cũng như nâng cao được trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong việc thi hành công vụ. Từ đó, tạo điều kiện thuận lợi và thông thoáng hơn cho người dân, cũng như góp phần thúc đẩy công cuộc cải cách, tinh giảm thủ tục hành chính, hiện đại hóa nền hành chính quốc gia. Đồng thời, thúc đẩy cải cách tư pháp cũng như tăng cường tính minh bạch, công khai trong hoạt động quản lý Nhà nước, đáp ứng tốt hơn các nhu cầu hợp pháp và hành chính cho mọi người dân.

Yêu cầu cấp thiết hoàn thiện các quy định pháp luật hiện nay

- Theo Luật sư, những bất cập nào trong thực tiễn hiện nay đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện các quy định liên quan đến công chứng, hộ tịch và trợ giúp pháp lý để phục vụ người dân tốt hơn?

Thạc sỹ, Luật sư Nguyễn Đức Hùng: Những hạn chế và vướng mắc lớn nhất hiện nay liên quan đến các lĩnh vực này, đó là các thủ tục pháp lý còn chưa gọn, chưa thật sự thông thoáng. Nhiều quy định còn thiếu thống nhất, chồng chéo; các giao dịch, giấy tờ bắt buộc phải công chứng hoặc chứng thực còn nhiều.Việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin của người dân trên thực tế còn gặp khó khăn, vẫn tồn tại tư tưởng “xin - cho” hay việc cản trở quyền tiếp cận thông tin của người dân.

Các quy định về phạm vi các thông tin được tiếp cận, tiếp cận có điều kiện hoặc không được tiếp cận vẫn chưa cụ thể và rõ ràng; việc tiếp cận trợ giúp pháp lý của nhóm yếu thế vẫn còn những hạn chế, vướng mắc. Chưa kể chất lượng hoạt động trợ giúp pháp lý nhiều khi vẫn chưa đảm bảo; thậm chí mang tính hình thức, chưa thể hiện được đúng và đầy đủ vai trò của mình. Nguồn nhân lực cho công tác tư pháp, công chứng và trợ giúp pháp lý chưa đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn. Từ đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện các quy định nêu trên để phục vụ người dân tốt hơn trong bối cảnh mới.

Đảm bảo quyền tiếp cận thông tin và quyền lợi hợp pháp của người dân

- Để các quy định mới sau khi ban hành thực sự đi vào cuộc sống, bảo đảm quyền tiếp cận thông tin và quyền lợi hợp pháp của người dân, theo Luật sư cần có những giải pháp gì trong tổ chức thực hiện?

Thạc sỹ, Luật sư Nguyễn Đức Hùng: Để các quy định của pháp luật có thể đi vào cuộc sống, chúng ta phải xây dựng được những cơ chế, biện pháp quản lý, giám sát, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan Nhà nước và những người có trách nhiệm liên quan để đảm bảo các quyền và lợi ích hợp pháp của người dân được thực hiện đầy đủ và đúng đắn trên thực tế. Đồng thời, phải đẩy mạnh quá trình hiện đại hóa nền hành chính, xây dựng các cơ sở quản lý dữ liệu quốc gia liên thông, đồng bộ và thống nhất làm cơ sở kiểm tra, đối chiếu. Đẩy mạnh việc chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ trong việc thực hiện các thủ tục hành chính giúp giảm thiểu các thủ tục, giấy tờ không cần thiết cho người dân.

Mặt khác, chúng ta cũng phải quan tâm đặc biệt đến công tác bảo mật, đảm bảo an toàn dữ liệu, để phòng ngừa và kiểm soát được các rủi ro có thể phát sinh. Cùng với đó là việc xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp, đội ngũ trợ giúp viên pháp lý hay luật sư công và công chứng viên đủ mạnh về cả chất lượng và số lượng, đảm bảo được yêu cầu của công tác quản lý Nhà nước, công tác hộ tịch, tiếp cận thông tin và trợ giúp pháp lý cho người dân.

- Xin trân trọng cảm ơn Luật sư về cuộc trao đổi.

Kim Yến - Quốc Chuyển