Hoàn thiện cơ sở pháp lý cho cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài trong giai đoạn hội nhập mới

Phiên thảo luận tại Tổ 12 (gồm các Đoàn ĐBQH Điện Biên, Hà Tĩnh và Vĩnh Long) về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài. (Ảnh: Cổng thông tin điện tử Quốc hội)

Theo Cổng thông tin điện tử Quốc hội, thảo luận tại Tổ 12, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu Quốc hội (ĐBQH) thuộc Đoàn ĐBQH Điện Biên, Hà Tĩnh và Vĩnh Long cho thấy sự đồng thuận cao về sự cần thiết sửa luật để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác đối ngoại. Nhiều đại biểu quan tâm đến chính sách đối với thành viên cơ quan đại diện và thân nhân đi theo. Đồng thời các đại biểu đã đóng góp ý kiến, đề nghị để tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng vừa mở rộng tính linh hoạt trong công tác cán bộ, vừa bảo đảm chặt chẽ, thống nhất, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của các cơ quan đại diện.

Đại biểu Trần Đình Gia (Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh) cho rằng dự thảo đã có bước tiến khi bổ sung các quy định về phụ cấp kiêm nhiệm, chi phí đi lại, điều trị, học phí cho con chưa thành niên đi theo trong trường hợp đặc biệt; tuy nhiên cần nghiên cứu thêm cơ chế bảo hiểm khám, chữa bệnh phù hợp hơn với thực tế chi phí y tế rất cao ở nước ngoài, qua đó tạo điều kiện để cán bộ yên tâm công tác, ổn định cuộc sống, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Đại biểu Trần Đình Gia - Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh phát biểu tại tổ. (Ảnh: Cổng thông tin điện tử Quốc hội)

Ở góc độ công tác cán bộ, đại biểu Vừ A Bằng (Đoàn ĐBQH tỉnh Điện Biên) đánh giá cao việc dự thảo sửa đổi tiêu chuẩn bổ nhiệm Đại sứ theo hướng mở hơn, cho phép lựa chọn không chỉ từ đội ngũ cán bộ quản lý mà còn từ các chuyên gia có năng lực trong lĩnh vực đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Theo đại biểu, đây là bước tiến quan trọng về tư duy, góp phần đa dạng hóa nguồn nhân lực, thu hút người có trình độ chuyên sâu, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của ngoại giao hiện đại, nhất là trong các lĩnh vực mới như kinh tế, công nghệ, hội nhập quốc tế. Đại biểu cũng tán thành việc phân cấp mạnh hơn cho Bộ trưởng Bộ Ngoại giao trong kéo dài nhiệm kỳ Đại sứ, song đề nghị cần quy định rõ giới hạn thời gian kéo dài để bảo đảm tính minh bạch và kiểm soát quyền lực.

Đại biểu Vừ A Bằng - Đoàn ĐBQH tỉnh Điện Biên phát biểu tại tổ. (Ảnh: Cổng thông tin điện tử Quốc hội)

Cùng nội dung góp ý này, có ý kiến đại biểu cho rằng việc bố trí nhân sự đại sứ cần được nhìn từ yêu cầu nâng tầm vị thế quốc gia và lợi ích chiến lược của đất nước trong giai đoạn mới. Theo đó, với những địa bàn đặc biệt quan trọng, nhất là các nước có quan hệ đối tác chiến lược, đối tác chiến lược toàn diện, việc cử cán bộ làm đại sứ cần được cân nhắc tương xứng hơn về tầm vóc, năng lực và kinh nghiệm. Một số kiến nghị cần tiếp tục nghiên cứu mở rộng nguồn nhân sự phù hợp, đồng thời xem xét tính hợp lý của thời hạn nhiệm kỳ đại sứ để bảo đảm tính liên tục trong xây dựng quan hệ, phát huy hiệu quả nguồn nhân lực đã được đào tạo bài bản, công phu.

Một nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là sửa đổi Điều 18 về chức vụ tại cơ quan đại diện. Đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long) ghi nhận việc dự thảo bổ sung nhóm chức vụ ngoại giao đặc thù là bước tiến phù hợp với thực tiễn, song cho rằng quy định hiện nay vẫn còn mang tính khung, chưa làm rõ tiêu chí xác định, phạm vi nhiệm vụ, điều kiện bổ nhiệm, thứ bậc công vụ cũng như mối quan hệ quản lý giữa người đứng đầu cơ quan đại diện với các chức danh do bộ, ngành khác cử sang. Đại biểu đề nghị cần xác lập nguyên tắc quản lý thống nhất tại cơ quan đại diện, trong đó người giữ chức vụ ngoại giao đặc thù vừa chịu quản lý chuyên ngành của cơ quan cử cán bộ, vừa chịu sự chỉ đạo, điều hành thống nhất của người đứng đầu cơ quan đại diện, nhằm khắc phục tình trạng “hai đầu quản lý”, bảo đảm tính thống nhất của hoạt động đối ngoại.

Đại biểu Thạch Phước Bình - Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long phát biểu tại tổ. (Ảnh: Cổng thông tin điện tử Quốc hội)

Góp ý về định hướng lớn của dự thảo, đại biểu Ngô Sỹ Cường (Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long) đánh giá cao việc sửa đổi Điều 6 theo hướng nhấn mạnh hơn chức năng phục vụ phát triển đất nước của các cơ quan đại diện. Theo đại biểu, đây là sự chuyển dịch quan trọng, thể hiện rõ hơn yêu cầu gắn hoạt động đối ngoại với các mục tiêu phát triển kinh tế, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, khoa học công nghệ, giáo dục, y tế, môi trường và hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, để các quy định này đi vào thực chất, đại biểu đề nghị cần giao Chính phủ hướng dẫn cụ thể hơn việc tổ chức thực hiện, cũng như chỉ đạo Bộ Ngoại giao phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng giải pháp điều hành hằng năm, bảo đảm các quy định của luật thật sự phát huy hiệu quả trong thực tiễn.

Từ việc hoàn thiện hệ thống chức danh, mở rộng tiêu chuẩn nhân sự, tăng tính linh hoạt trong điều hành đến yêu cầu bảo đảm quản lý thống nhất, đồng bộ và gắn chặt hơn với nhiệm vụ phát triển đất nước, các góp ý đều hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng, hiệu lực và hiệu quả của công tác đối ngoại trong giai đoạn hội nhập sâu rộng hiện nay.

theo Cổng TTĐT Quốc hội