Hoàn thiện các quy định về ký kết và thực hiện thỏa thuận quốc tế

Sáng 20-10, tại phiên thảo luận Tổ 11, đại biểu Quốc hội tỉnh Khánh Hòa Phùng Khánh Tài tham gia góp ý đối với dự án Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi), tập trung vào 4 nhóm vấn đề chính cần xem xét.

Về rủi ro pháp lý và ranh giới phân cấp khi mở rộng chủ thể ký, đại biểu cho rằng cần làm rõ ranh giới thẩm quyền, bảo đảm phân cấp gắn với trách nhiệm giải trình; bổ sung tại khoản 4 Điều 20 quy định bắt buộc thẩm định, giám sát của cơ quan tài chính cấp trên đối với các thỏa thuận có yếu tố tài chính, tài trợ do đơn vị sự nghiệp công lập, UBND cấp xã ký kết. Đồng thời, tại khoản 6 Điều 38, cần trao quyền cho UBND cấp tỉnh đình chỉ hiệu lực ngay đối với các thỏa thuận vượt thẩm quyền, gây phương hại đến an ninh, trật tự.

Đại biểu Quốc hội Phùng Khánh Tài phát biểu thảo luận.

Về tính khả thi, nguy cơ lạm dụng và trách nhiệm khi thực hiện thủ tục rút gọn, theo đại biểu, cần quy định chặt chẽ điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn trong các trường hợp cấp bách, phải có sự đồng ý hoặc chỉ đạo bằng văn bản của cấp có thẩm quyền theo phân cấp quản lý. Đồng thời, xác định rõ trách nhiệm pháp lý của người có thẩm quyền quyết định tạm đình chỉ hoặc rút khỏi thỏa thuận nếu lạm dụng quyền hạn, quyết định sai căn cứ gây thiệt hại nghiêm trọng đến quan hệ đối ngoại và lợi ích quốc gia.

Nội dung về chế tài xử lý vi phạm chế độ báo cáo và cập nhật Cơ sở dữ liệu quốc gia, đại biểu kiến nghị bổ sung tại Điều 38 hoặc Điều 43 chế tài xử lý đối với cơ quan, đơn vị hoặc người đứng đầu không thực hiện chế độ báo cáo định kỳ trước ngày 30-11 hằng năm hoặc không cập nhật đầy đủ các thỏa thuận vào Cơ sở dữ liệu quốc gia; xem xét trách nhiệm và hạn chế quyền đề xuất ký kết thỏa thuận quốc tế mới trong những năm tiếp theo.

Toàn cảnh phiên thảo luận tổ sáng 20-10

Đối với khoảng trống pháp lý trong xử lý hậu quả của quy định chuyển tiếp, đại biểu đề nghị bổ sung tại Điều 47 trách nhiệm của cơ quan kế thừa trong việc rà soát toàn bộ thỏa thuận đã ký kết trong thời hạn 6 tháng kể từ ngày Luật có hiệu lực; chủ động thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực hoặc rút khỏi các thỏa thuận không còn phù hợp, kém hiệu quả. Đồng thời, quy định trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong việc thông báo, kết nối với phía đối tác để tiếp tục đàm phán, thảo luận, thống nhất việc tiếp tục hoặc chấm dứt thực hiện thỏa thuận, bảo đảm sự đồng thuận của các bên.

Các ý kiến góp ý của đại biểu tập trung vào việc hoàn thiện quy định về phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực, xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của các chủ thể, bảo đảm tính chặt chẽ, khả thi và hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình ký kết, thực hiện thỏa thuận quốc tế.

Về rủi ro pháp lý và ranh giới phân cấp khi mở rộng chủ thể ký, đại biểu đề nghị làm rõ ranh giới thẩm quyền, bảo đảm phân cấp gắn với trách nhiệm giải trình; bổ sung tại khoản 4 Điều 20 quy định bắt buộc thẩm định, giám sát của cơ quan tài chính cấp trên đối với các thỏa thuận có yếu tố tài chính, tài trợ do đơn vị sự nghiệp công lập, UBND cấp xã ký kết. Đồng thời, tại khoản 6 Điều 38, đề nghị trao quyền cho UBND cấp tỉnh đình chỉ hiệu lực ngay đối với các thỏa thuận vượt thẩm quyền, gây phương hại đến an ninh, trật tự.

Về tính khả thi, nguy cơ lạm dụng và trách nhiệm khi thực hiện thủ tục rút gọn, theo đại biểu cần quy định chặt chẽ điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn trong các trường hợp cấp bách; phải có sự đồng ý hoặc chỉ đạo bằng văn bản của cấp có thẩm quyền theo phân cấp quản lý. Đồng thời, làm rõ trách nhiệm pháp lý của người có thẩm quyền quyết định tạm đình chỉ hoặc rút khỏi thỏa thuận nếu lạm dụng quyền hạn, quyết định sai căn cứ gây thiệt hại nghiêm trọng đến quan hệ đối ngoại và lợi ích quốc gia.

Về chế tài xử lý vi phạm chế độ báo cáo và cập nhật Cơ sở dữ liệu quốc gia, xem xét bổ sung tại Điều 38 hoặc Điều 43 chế tài xử lý đối với cơ quan, đơn vị hoặc người đứng đầu không thực hiện chế độ báo cáo định kỳ trước ngày 30/11 hằng năm hoặc không cập nhật đầy đủ các thỏa thuận vào Cơ sở dữ liệu quốc gia; xem xét trách nhiệm và hạn chế quyền đề xuất ký kết thỏa thuận quốc tế mới trong những năm tiếp theo.

Đối với nội dung về khoảng trống pháp lý trong xử lý hậu quả của quy định chuyển tiếp, đại biểu đề nghị bổ sung trách nhiệm của cơ quan kế thừa trong việc rà soát toàn bộ thỏa thuận đã ký kết trong thời hạn 6 tháng kể từ ngày Luật có hiệu lực; chủ động thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực hoặc rút khỏi các thỏa thuận không còn phù hợp, kém hiệu quả. Đồng thời, quy định trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong việc thông báo, kết nối với phía đối tác để tiếp tục đàm phán, thảo luận, thống nhất việc tiếp tục hoặc chấm dứt thực hiện thỏa thuận, bảo đảm sự đồng thuận của các bên.

Đại biểu Phùng Khánh Tài đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo Luật theo hướng phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực, xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của các chủ thể; đồng thời bảo đảm tính chặt chẽ, khả thi, hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình ký kết và thực hiện thỏa thuận quốc tế.

LỆ HUYỀN (lược ghi)