Họa sĩ trẻ kể chuyện lịch sử quê hương bằng hội họa

Tác phẩm “Dòng sử” của họa sĩ Nguyễn Anh Tài giành giải nhất cuộc thi “Tiếng vang lịch sử:Diễn giải Văn Miếu-Quốc Tử Giám qua hội họa” năm 2024 - Ảnh: A.T

Khởi nguồn từ dòng chảy lịch sử dân tộc

Năm 2024, cuộc thi “Tiếng vang lịch sử: Diễn giải Văn Miếu-Quốc Tử Giám qua hội họa” được tổ chức tại di tích quốc gia đặc biệt này. Giữa hàng trăm tác phẩm dự thi, cái tên Nguyễn Anh Tài đã được xướng ở ngôi vị cao nhất khi tác phẩm “Dòng sử” của anh xuất sắc giành giải nhất, mở ra một hành trình mới trên con đường nghệ thuật của chàng họa sĩ trẻ.

“Thông qua tác phẩm, tôi muốn truyền tải câu chuyện về một sĩ tử trẻ tuổi đầy nhiệt huyết trong hành trình chinh phục khoa cử. Đó không chỉ là chuyện của ngày xưa, mà là biểu tượng cho sức mạnh của tri thức và tinh thần hiếu học trường tồn. Tôi hy vọng bức tranh sẽ cổ vũ thế hệ trẻ dám ước mơ và nỗ lực để vươn tới những đỉnh cao”, họa sĩ Nguyễn Anh Tài chia sẻ.

Năm 2025, Nguyễn Anh Tài tiếp tục tham gia cuộc thi “Diễn giải Văn Miếu-Quốc Tử Giám qua hội họa” và gây ấn tượng với 2 tác phẩm “Rạng danh trạng Việt” và “Soi bóng Khuê Văn”. Tác phẩm xuất sắc giành giải ba (không có giải nhất)-một sự ghi nhận đáng trân trọng cho một tác phẩm mang nặng tính biểu trưng. Đáng tự hào hơn cả, tác phẩm “Soi bóng Khuê Văn” đã trở thành một trong những tác phẩm đại diện cho Việt Nam lọt vào Top 60 bức tranh ấn tượng tại một cuộc thi quốc tế uy tín về màu nước, cạnh tranh với các họa sĩ đến từ hơn 30 quốc gia trên thế giới.

Ký ức đất và người Quảng Trị qua lăng kính hội họa

Trong thế giới của những màu sắc và đường nét, họa sĩ Nguyễn Anh Tài đã tìm thấy tiếng nói riêng của mình để kể về mảnh đất Quảng Trị-nơi anh sinh ra và lớn lên với câu chuyện thấm đẫm những giá trị của hòa bình.

“Lịch sử không phải chỉ có trong sách giáo khoa mà vô cùng gần gũi với cuộc sống xung quanh chúng ta. Qua những bức tranh của mình, tôi mong muốn các bạn trẻ khi nhìn vào đó sẽ không cảm thấy lịch sử là điều gì đó xa xôi. Tôi muốn các bạn thấy rằng, hòa bình mà chúng ta có được như hôm nay đổi bằng tuổi trẻ, bằng xương máu của một thế hệ cha anh cũng từng rất trẻ, cũng đầy hoài bão như chúng ta bây giờ. Từ lòng biết ơn đó, tôi hy vọng thế hệ trẻ sẽ có thêm động lực, thêm khát vọng để cống hiến và xây dựng quê hương, đất nước”, họa sĩ Nguyễn Anh Tài cho biết.

Một trong những tác phẩm nổi bật nhất của họa sĩ Nguyễn Anh Tài là bức tranh màu nước “Ký ức Thành Cổ”. Không đi vào tả thực những đổ nát hay khói lửa, tác phẩm chọn một cách tiếp cận nghệ thuật đầy tinh tế và giàu cảm xúc khi tái hiện hình ảnh những người lính kiên cường chiến đấu và hy sinh anh dũng trong cuộc chiến 81 ngày đêm Thành Cổ Quảng Trị năm 1972.

Từng nét cọ mềm mại, từng mảng màu nước hòa quyện với nhau đã khắc họa sự mất mát, đau thương nhưng cũng ngời sáng tinh thần bất khuất của dân tộc. Bức tranh cũng là thông điệp gửi đến thế hệ trẻ về lòng biết ơn đối với công lao to lớn của các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì Tổ quốc.

Họa sĩ Nguyễn Anh Tài chia sẻ: “Chất liệu màu nước mềm mại và trong trẻo rất phù hợp để diễn tả miền ký ức. Tôi muốn khắc họa hình ảnh những người lính trong một không gian nửa thực nửa hư, nơi sự đau thương của chiến tranh hòa quyện với sự bất tử. Màu nước giúp tôi tạo ra một cảm giác nhẹ nhàng nhưng sâu lắng, giống như một nén tâm nhang thành kính gửi đến các anh hùng liệt sĩ”.

Bức tranh màu nước “Ký ức Thành Cổ” của họa sĩ Nguyễn Anh Tài - Ảnh: A.T

Nếu như tranh màu nước mang đến sự uyển chuyển, mềm mại thì dòng tranh bút sắt lại thể hiện một phong cách hoàn toàn khác biệt của Nguyễn Anh Tài, đó là mạnh mẽ và sắc sảo. Tiêu biểu cho phong cách này là tác phẩm “Khát vọng hòa bình”, lấy bối cảnh từ Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Đường 9-nơi yên nghỉ của hơn 10.000 anh hùng liệt sĩ. Bằng những đường nét bút sắt đan xen và dứt khoát, Nguyễn Anh Tài đã tạo nên một chiều không gian đặc biệt, nơi quá khứ và hiện tại hòa quyện với nhau như nhắc nhớ về quá khứ hào hùng của dân tộc.

“Lợi thế của một người học kiến trúc giúp tôi có tư duy nghiên cứu logic. Trước khi vẽ, tôi đọc rất nhiều tài liệu, xem ảnh tư liệu cũ và đặc biệt là đến tận nơi để cảm nhận. Khi đứng ở những không gian đó, với những chứng tích lịch sử, cảm xúc tự khắc đến rất mạnh mẽ. Tôi không cố vẽ lại một trận chiến cụ thể, tôi vẽ cái “không khí”, cái “tinh thần” và lòng biết ơn của mình gửi gắm vào đó. Cảm xúc chân thành từ trái tim người vẽ mới chạm được đến trái tim người xem”, họa sĩ Nguyễn Anh Tài bộc bạch.

Họa sĩ Hồ Thanh Thoan, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội Văn học nghệ thuật Quảng Trị cho rằng: “Nguyễn Anh Tài đã chọn một lối đi khó nhưng đầy ý nghĩa. Việc “kể chuyện lịch sử” bằng ngôn ngữ của hội họa, từ sự mềm mại của màu nước đến sự gai góc của bút sắt, không chỉ đòi hỏi kỹ thuật vững vàng của một người họa sĩ, mà cần cả một trái tim nặng lòng với quê hương. Những tác phẩm của Nguyễn Anh Tài góp phần tái hiện lịch sử của vùng đất Quảng Trị trở nên sống động hơn để trao truyền cho thế hệ mai sau”.

Họa sĩ Nguyễn Anh Tài luôn nặng lòng với mảng đề tài về lịch sử quê hương - Ảnh: A.T

Trạm dừng của những tâm hồn đồng điệu

Với khát vọng lan tỏa niềm đam mê ký họa đến với cộng đồng, khi còn là sinh viên ở Đà Nẵng, Nguyễn Anh Tài đã hiện thực hóa khát vọng đó bằng cách thành lập Trạm Ký. Từ những ngày đầu thành lập, Trạm Ký không chỉ là một câu lạc bộ, mà còn là một không gian mở, nơi họa sĩ Anh Tài trực tiếp chia sẻ và hướng dẫn miễn phí các kỹ thuật vẽ ký họa cho những bạn trẻ.

“Tôi thành lập Trạm Ký với mong muốn đưa nghệ thuật lại gần hơn với đời sống. Ký họa là cách bạn ghi lại khoảnh khắc, cảm xúc và hơi thở của cuộc sống ngay xung quanh mình bằng cây bút và trang giấy”, họa sĩ Nguyễn Anh Tài bộc bạch.

Đến nay, sau nhiều năm hoạt động, Trạm Ký đã không ngừng lớn mạnh, khẳng định vị thế là một trong những cộng đồng ký họa trẻ đầy sức sống. Anh Lê Bình An, Khoa Kiến trúc, Trường đại học Duy Tân (Đà Nẵng) chia sẻ: “Việc họa sĩ Nguyễn Anh Tài duy trì và phát triển Trạm Ký trở thành một không gian chia sẻ miễn phí suốt nhiều năm qua là một nỗ lực cực kỳ đáng trân trọng. Anh ấy không chỉ dạy vẽ, mà đang thực sự truyền đi ngọn lửa đam mê, giúp các bạn trẻ biết cách quan sát, trân quý cái đẹp của không gian, kiến trúc và những giá trị văn hóa lịch sử xung quanh mình bằng một lăng kính sâu sắc hơn”.

Họa sĩ Nguyễn Anh Tài trong một buổi ký họa cùng Trạm Ký - Ảnh: A.T

Đi qua những năm tháng miệt mài gieo duyên nghệ thuật cho cộng đồng, trái tim của người con xứ Quảng vẫn luôn hướng về nơi mình đã sinh ra. Nguyễn Anh Tài đang ấp ủ một dự án, đó là tập hợp toàn bộ những tác phẩm tâm huyết vẽ về quê hương để mở một triển lãm cá nhân mang tên “Về miền đất lửa”. Đối với Anh Tài, “Về miền đất lửa” không chỉ là một buổi trưng bày tranh thông thường, mà là một cuộc hành hương bằng hội họa, là lời tri ân sâu sắc gửi tới mảnh đất quê hương anh hùng.

Chàng họa sĩ 9X kỳ vọng, khi những câu chuyện lịch sử được kể lại bằng ngôn ngữ sinh động của màu sắc và đường nét, sẽ góp phần gìn giữ và làm sống lại những giá trị văn hóa, lịch sử vô giá của quê hương Quảng Trị trong lòng công chúng.

“Tôi mong rằng triển lãm này như một lời tự sự của người trẻ gửi đến các thế hệ tiếp nối. Hy vọng rằng, lịch sử sẽ được viết tiếp, được trân trọng và tỏa sáng theo một cách rất riêng-đầy nghệ thuật và đậm tính nhân văn”, họa sĩ Nguyễn Anh Tài nói thêm.

Ánh Tuyết