Hiện trạng xuống cấp tại di tích Điện Voi Ré - nơi thờ voi chiến triều Nguyễn

Di tích Điện Voi Ré được xây dựng từ đầu triều Nguyễn, tại thôn Trường Đá - Thủy Biều (nay là phường Thủy Xuân, TP. Huế). Khuôn viên di tích này rộng khoảng 2.000 m2, gồm các công trình như: Miếu Long Châu, Đông Phối Điện, Tây Phối Điện, Miếu Tượng, Cổng tam quan, bình phong, hệ thống tường thành, các cổng…

Công trình chính của di tích là Miếu Long Châu, được xây dựng theo kiểu kiến trúc truyền thống trùng thiềm điệp ốc với quy mô 5 gian 2 chái, mái lợp ngói liệt. Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết, trong giai đoạn 2017 - 2019, Miếu Long Châu cùng một phần tường thành đã được tu bổ với nguồn kinh phí 14,3 tỉ đồng.

Ngoài miếu Long Châu đã được tu bổ, hiện nay các công trình khác tại di tích Điện Voi Ré đang trong tình trạng xuống cấp và “chờ sập”. Trong ảnh là cổng và tường thành tại di tích Điện Voi Ré đã bị xuống cấp, nghiêng lún, hư hại và đổ sập một phần

Cổng tam quan vào điện được xây dựng bằng gạch vồ, trải qua thời gian dài với sự khắc nghiệt của thiên nhiên đã bị ô-xy hóa gây mủn và rêu phong, nấm mốc phủ từng lớp

Bức bình phong dù đã xuống cấp nhưng vẫn còn lưu giữ hình tượng Long Mã được chế tác công phu, đặc trưng trong kiến trúc cung đình Huế

Hai công trình Đông Phối Điện, Tây Phối Điện là nơi thờ những con voi lập được nhiều chiến công trong thời kỳ khởi dựng triều Nguyễn. Trước đây, các công trình này lợp ngói liệt, xong bị hư hại nên đã được thay tạm mái tôn để bảo vệ

Bên trong các công trình này, đơn vị quản lý di tích phải sử dụng hệ thống cột gỗ để chống đỡ, đề phòng hư hại, đổ sập. Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết, đơn vị sẽ nghiên cứu đưa các hạng mục này vào kế hoạch tu bổ trong thời gian tới; đồng thời tiếp tục kiểm tra, theo dõi và triển khai các biện pháp gia cố cần thiết nhằm đảm bảo an toàn, hạn chế xuống cấp

Ngay phía trước Đông Phối Điện và Tây Phối Điện là miếu phụ thờ thần vị voi (còn gọi là Miếu Tượng) và cạnh đó là miếu thờ tượng voi. Các miếu thờ tượng voi cũng đang trong tình trạng xuống cấp, nhếch nhác

Theo nhận định của các chuyên gia, Điện Voi Ré được đưa vào danh mục di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế không phải vì nổi tiếng bởi quy mô công trình hay kiến trúc độc đáo mà bởi di tích này thể hiện tính nhân văn sâu sắc của người Việt.

Di tích Điện Voi Ré là nơi thờ các vị thần bảo vệ và thờ những con voi dũng cảm nhất trong chiến trận của triều Nguyễn. Thời xưa, triều đình cũng ban cấp thêm kinh phí để tổ chức tế lễ 2 lần trong mỗi năm tại Điện Voi Ré

Cuối năm 2024, TP. Huế thông qua kế hoạch di dời dân cư ở 16 di tích bên ngoài Kinh thành Huế nhằm phát huy giá trị di tích. Trong đó, tại khu vực di tích Điện Voi Ré có 16 hộ dân cần di dời, nhưng đến nay vẫn chưa hoàn thành.

SƠN THÙY