Hiếm gặp đau tức âm ỉ vùng hông lưng bất ngờ biết mình có 4 quả thận

Phát hiện bất ngờ sau nhiều năm đau tức vùng thắt lưng

Bệnh nhân T.T.S. ( Thanh Hóa) cho biết từ khi còn trẻ, bà đã nhiều lần xuất hiện các cơn đau tức vùng thắt lưng. Tuy nhiên, các cơn đau chỉ xảy ra khoảng 1-2 lần mỗi năm, kéo dài trong thời gian ngắn nên bà thường chủ quan, không nghĩ đó là dấu hiệu của một bất thường nghiêm trọng.

"Có những lần tôi đau vùng lưng rất khó chịu nhưng sau đó lại tự hết. Nhiều lần đi khám, siêu âm thông thường cũng không phát hiện bất thường nên tôi không nghĩ mình có bệnh lý nào", bà S. chia sẻ.

Khoảng 6 tháng trước, trong một lần thăm khám chuyên sâu và được chỉ định chụp cắt lớp vi tính (CT), các bác sĩ bất ngờ phát hiện bà S. có tới 4 quả thận đi kèm 4 niệu quản – một dị dạng cực kỳ hiếm gặp trong thực hành lâm sàng.

"Khi nghe bác sĩ thông báo mình có 4 quả thận, tôi thực sự bất ngờ. Tuy nhiên, tôi không thấy có ảnh hưởng đến sức khỏe nên cứ cho qua mà không nhập viện để mổ", bà S. cho biết.

Với phương pháp phẫu thuật nội soi, bác sĩ có thể lựa chọn đường vào qua ổ bụng hoặc đường sau phúc mạc.

Ca phẫu thuật nhiều thách thức do cấu trúc giải phẫu đặc biệt

Gần đây, bà S. nhập Bệnh viện E (Hà Nội) để điều trị sỏi thận. Trước đó, bà từng được phẫu thuật lấy sỏi và đặt hai ống thông niệu quản. Một ống thông đã được rút tại địa phương, tuy nhiên tình trạng viêm nhiễm và sỏi ở một đơn vị thận chưa được xử lý triệt để nên người bệnh tiếp tục quay trở lại bệnh viện để điều trị.

Theo Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Đình Liên, Trưởng khoa Phẫu thuật Thận tiết niệu và Nam khoa, Bệnh viện E, đây là một trường hợp rất hiếm gặp khi bệnh nhân có 4 quả thận tương ứng với 4 niệu quản. Trong quá trình đánh giá, các bác sĩ ghi nhận một đơn vị thận phụ đã bị tổn thương nặng, mất chức năng và cần được xử trí bằng phẫu thuật.

Tuy nhiên, việc lựa chọn phương pháp phẫu thuật đặt ra nhiều thách thức. Nếu thực hiện mổ mở, người bệnh sẽ phải trải qua đường rạch lớn, gây đau kéo dài, thời gian hồi phục chậm và có nguy cơ gặp các biến chứng sau mổ như dính ruột, tắc ruột hoặc tổn thương các cơ quan trong ổ bụng.

Với phương pháp phẫu thuật nội soi, bác sĩ có thể lựa chọn đường vào qua ổ bụng hoặc đường sau phúc mạc. Phẫu thuật nội soi qua ổ bụng có ưu điểm là phẫu trường rộng, dễ thao tác nhưng vẫn xâm nhập vào khoang phúc mạc, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến các tạng trong ổ bụng.

Trong khi đó, phẫu thuật nội soi hoàn toàn qua đường sau phúc mạc giúp hạn chế nguy cơ tổn thương các cơ quan trong ổ bụng, tuy nhiên kỹ thuật này lại gặp nhiều khó khăn hơn do bệnh nhân có tiền sử phẫu thuật cũ, nguy cơ viêm dính cao và cấu trúc giải phẫu hệ mạch máu nuôi thận bất thường.

Sau khi hội chẩn kỹ lưỡng, ê-kíp phẫu thuật quyết định lựa chọn phương pháp nội soi hoàn toàn qua đường sau phúc mạc. Trong suốt hơn 3 giờ, các bác sĩ đã cẩn trọng bóc tách, giải phóng đơn vị thận phụ mất chức năng, xử lý mạch máu nuôi thận bất thường và phần bể thận – niệu quản liên quan.

"Thông thường, trong các trường hợp thận đôi, phần thận mất chức năng thường nằm ở cực trên của thận. Tuy nhiên ở bệnh nhân này, vị trí thận phụ nằm bất thường, dính chặt với hệ thống mạch máu xung quanh nên quá trình bóc tách rất phức tạp. Chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể làm tổn thương phần thận lành còn hoạt động", TS.BS Nguyễn Đình Liên cho biết.

Nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng và kinh nghiệm của ê-kíp, ca phẫu thuật đã thành công, bảo tồn tối đa chức năng phần thận còn lại. Sau mổ khoảng 6 giờ, bệnh nhân đã có thể ăn uống trở lại và vận động nhẹ tại giường sau 12 giờ.

Thận đôi và các dị dạng tiết niệu không phải lúc nào cũng có triệu chứng

Theo các chuyên gia tiết niệu, thận đôi là một dị tật bẩm sinh xảy ra khi một quả thận có hai hệ thống thu thập nước tiểu và có thể đi kèm hai niệu quản thay vì một như bình thường. Dị tật có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên thận.

Nguyên nhân chính xác của tình trạng này hiện vẫn chưa được xác định rõ, tuy nhiên một số nghiên cứu cho thấy có thể liên quan đến yếu tố di truyền hoặc bất thường trong quá trình hình thành hệ tiết niệu từ giai đoạn bào thai.

Phần lớn người mắc dị tật thận đôi hoặc các bất thường tiết niệu bẩm sinh có thể sống khỏe mạnh nhiều năm mà không có triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể xuất hiện các biến chứng như nhiễm khuẩn đường tiết niệu tái phát, tiểu khó, tiểu rắt, trào ngược bàng quang – niệu quản, tắc nghẽn đường tiết niệu, hình thành sỏi hoặc suy giảm chức năng thận.

Các bác sĩ khuyến cáo, những người thường xuyên đau vùng hông lưng, đau bụng không rõ nguyên nhân, có biểu hiện rối loạn tiểu tiện hoặc có tiền sử gia đình mắc các dị tật đường tiết niệu nên đi khám chuyên khoa sớm.

Hiện nay, các phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiện đại như siêu âm, chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc cộng hưởng từ (MRI) có thể giúp phát hiện sớm các bất thường bẩm sinh của hệ tiết niệu. Việc phát hiện và theo dõi kịp thời sẽ giúp ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm, đồng thời bảo tồn tối đa chức năng thận cho người bệnh.

K. Mai