Hệ thống S-500 được thiết kế chuyên biệt để đối phó tên lửa đạn đạo ra sao?

Tên lửa đạn đạo đặt ra một bài toán hoàn toàn khác so với máy bay chiến đấu. Chúng có thể được phóng lên độ cao rất lớn rồi lao xuống mục tiêu với tốc độ cực cao.

Khi bước vào giai đoạn cuối, thời gian để phát hiện, tính toán quỹ đạo và phóng đạn đánh chặn có thể chỉ còn rất ngắn. Đó là lý do Nga muốn đưa hệ thống phòng không S-500 vào lĩnh vực phòng thủ tên lửa.

Các hệ thống như S-300 và S-400 vốn có khả năng đối phó một số loại mục tiêu đạn đạo, nhưng S-500 được định hướng chuyên sâu hơn cho nhiệm vụ này.

Thay vì chỉ tạo vùng phòng không rộng để bảo vệ trước máy bay và tên lửa hành trình, S-500 Prometheus được thiết kế nhằm phát hiện và đánh chặn những mục tiêu có tốc độ, độ cao và quỹ đạo đặc biệt.

Yếu tố đầu tiên là radar. Để đánh chặn tên lửa đạn đạo, hệ thống phải phát hiện mục tiêu càng sớm càng tốt.

Radar không chỉ cần nhìn thấy mục tiêu mà còn phải xác định hướng bay, tốc độ và quỹ đạo để hệ thống chỉ huy có đủ thời gian đưa ra quyết định.

Yếu tố thứ hai là tốc độ của đạn đánh chặn. Một tên lửa phòng không thông thường có thể không đủ khả năng tiếp cận mục tiêu đang lao xuống với tốc độ rất lớn.

Vì vậy, S-500 được phát triển cùng các loại đạn đánh chặn mới, hướng tới những mục tiêu ở độ cao và tốc độ cao hơn.

Điểm quan trọng nữa là độ cao đánh chặn. Với tên lửa đạn đạo, cuộc giao chiến có thể diễn ra ở độ cao lớn hơn nhiều so với một trận không chiến thông thường.

Nếu có thể đánh chặn mục tiêu sớm, hệ thống có thể tạo thêm một lớp bảo vệ trước khi đầu đạn tiến vào khu vực cần bảo vệ.

Tuy nhiên, S-500 không phải "lá chắn tuyệt đối". Một cuộc tập kích tên lửa có thể sử dụng nhiều mục tiêu, mồi nhử hoặc các phương thức xuyên thủng phòng thủ khác nhau.

Khả năng đánh chặn còn phụ thuộc vào số lượng đạn, mạng lưới radar và năng lực chỉ huy.

Vì vậy, mục tiêu của S-500 không phải là khiến tên lửa đạn đạo trở nên vô dụng, mà là tăng xác suất phát hiện và đánh chặn một số loại mục tiêu nguy hiểm trước khi chúng tiếp cận khu vực được bảo vệ.

Đây cũng là lý do S-500 được xem như một bước chuyển từ phòng không sang phòng thủ chung.

Khi tốc độ và độ cao của mối đe dọa tăng lên, hệ thống phòng thủ cũng phải vươn lên cao hơn và phản ứng nhanh hơn.

Việt Hùng