Hé lộ cách thức Israel theo dõi hành tung của lãnh đạo Iran

Mỹ và Israel ngày 28/2 phát động chiến dịch quy mô lớn, nhắm mục tiêu vào các cơ sở quốc phòng và tình báo, cũng như nhà ở của hàng loạt quan chức cấp cao và tướng lĩnh Iran. Sau đó không lâu, nhà chức trách Iran xác nhận Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, Tổng tư lệnh Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) Mohammad Pakpour và Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Ali Shamkhani đã thiệt mạng.

Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. Ảnh: GettyImages

Báo PressTV của Iran cho biết, Lãnh tụ tối cao Iran là nhân vật quyền lực cao nhất nước này. Tuy nhiên, theo truyền thống từ sau Cách mạng Hồi giáo Iran (1979), ông Khamenei không lựa chọn áp dụng các biện pháp bảo vệ an ninh đặc biệt mà "sống tại nơi ở thường nhật ở Jamaran", khu nhà ở của Lãnh tụ tối cao Iran phía Bắc thủ đô Tehran.

"Ông từ chối các hầm trú ẩn siêu an toàn, từ chối hoạt động bí mật và tách biệt hoàn toàn, không phải vì coi thường nguy hiểm hay không tuân thủ các nguyên tắc bảo vệ thông thường, mà vì ông hiểu rằng việc bảo vệ phi truyền thống, về lâu dài, sẽ gián tiếp làm tổn hại đến tính chính danh của sự lãnh đạo", PressTV viết.

Trong khi đó, Times of Israel dẫn các nguồn thạo tin cho biết chiến dịch nhắm vào ông Khamenei là kết quả của hơn hai năm theo dõi do cơ quan tình báo Mossad Israel thực hiện. Ngay sau cuộc tấn công của Hamas vào Israel ngày 7/10/2023, Tel Aviv quyết định sẽ nhắm mục tiêu vào bất cứ ai có liên hệ với Hamas, trong đó có các lãnh đạo cấp cao Iran.

Ảnh vệ tinh cho thấy khu nhà của Lãnh tụ tối cao Iran bị phá hủy gần như hoàn toàn sau vụ tấn công. Ảnh: CNN/Airbus

Theo nguồn tin của báo Financial Times, để xác định vị trí chính xác của lãnh đạo Iran, cơ quan tình báo Mossad đã tấn công mạng vào hệ thống camera giao thông ở thủ đô Tehran. Họ xâm nhập được hệ thống này "từ nhiều năm trước" và phát hiện ít nhất một camera có thể quan sát vị trí đỗ xe của các thành viên đội an ninh bảo vệ ông Khamenei.

"Chúng tôi hiểu Tehran như hiểu Jerusalem vậy. Và khi bạn hiểu một nơi rõ như hiểu con phố mình lớn lên, bạn sẽ nhận thấy ngay những điều bất thường dù là nhỏ nhất", một quan chức tình báo Israel nói với Financial Times.

Hệ thống camera chỉ là một phần trong mạng lưới thu thập và xử lý dữ liệu phức tạp của Israel. Một nguồn tin Israel cho biết nước này đã xây dựng một cỗ máy ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), có khả năng xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ. Nguồn dữ liệu đầu vào gồm thông tin tình báo về hình ảnh, con người, tín hiệu, các cuộc liên lạc bị chặn và ảnh vệ tinh, cùng nhiều nguồn khác.

Hệ thống sau đó phân tích, đối chiếu và tổng hợp thông tin để cho ra tọa độ mục tiêu chính xác theo từng mốc thời gian để các nhà lãnh đạo quân sự-chính trị ra quyết định tấn công.

Israel xây dựng hệ thống siêu máy tính để sàng lọc và xử lý dữ liệu từ cả thập kỷ qua, vận hành bởi một nhóm chuyên gia công nghệ, nhà phân tích dữ liệu và kỹ sư. Nhóm này có nhiệm vụ xác nhận các đề xuất tấn công do hệ thống đưa ra và liên tục tinh chỉnh quy trình vận hành.

Phương tiện di chuyển trên đường phố Tehran. Ảnh: Anadolu

Trước chiến dịch mới nhất, hệ thống này đã chứng minh hiệu quả. Trong cuộc xung đột kéo dài 12 ngày giữa Israel và Iran vào tháng 6/2025, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã sử dụng năng lực tương tự trong đòn tấn công mở màn.

Chiến dịch khi đó được cho là đã khiến một số chỉ huy quân sự cấp cao của Iran thiệt mạng, trong đó có các lãnh đạo thuộc IRGC và những nhân vật thân cận với ông Khamenei.

Dù chiến dịch nhắm vào Iran lần này do Mỹ-Israel phối hợp thực hiện, nhưng trong phiên điều trần trước Ủy ban Quân sự Thượng viện diễn ra ngày 3/3, Thứ trưởng Bộ Chiến tranh Mỹ Elbridge Colby đã chính thức xác nhận cuộc tấn công khiến ông Khamenei và các lãnh đạo cấp cao khác của Iran thiệt mạng là "hoạt động của Israel".

Việc ông Ali Khamenei thiệt mạng được xem là bước ngoặt chính trị ở Iran, đồng thời khiến Tehran và một số lực lượng đồng minh ở Trung Đông mở chiến dịch tấn công trả đũa quyết liệt nhắm vào các mục tiêu ở Israel cũng như lực lượng Mỹ tại khu vực.

Thái Hà