Hé lộ 14 điểm trong dự thảo thỏa thuận Mỹ - Iran

Ngay khi ký biên bản ghi nhớ, Mỹ đã dỡ bỏ phong tỏa hải quân, ngăn chặn mọi hành động cản trở hoặc gây khó khăn đối với Iran. Trong ảnh là tàu di chuyển qua eo biển Hormuz. Ảnh tư liệu: AA/TTXVN

Theo đài RT, Washington đang giữ kín các điều khoản trong biên bản ghi nhớ (MOU) với Tehran cho đến khi văn kiện được ký chính thức.

Tuy nhiên, một bản dự thảo được cho là của biên bản ghi nhớ Mỹ - Iran đang lan truyền trên mạng cho thấy Washington có thể sẽ dành cho Tehran các biện pháp nới lỏng trừng phạt quy mô lớn cùng quyền tiếp cận các tài sản bị phong tỏa, trong khi những vấn đề cốt lõi liên quan đến chương trình hạt nhân sẽ được để lại cho các cuộc đàm phán trong tương lai.

Danh sách gồm 14 điều khoản xuất hiện ngày 17/6 trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đối mặt với áp lực ngày càng tăng từ Israel cũng như các nghị sĩ Cộng hòa hoài nghi trong Quốc hội yêu cầu công khai nội dung thỏa thuận.

Ông Trump cho biết biên bản ghi nhớ đã được ký điện tử, nhưng chỉ được công bố sau lễ ký chính thức tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6.

Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance giải thích việc Nhà Trắng chưa công bố văn bản dài khoảng một trang rưỡi là do các quan chức cần “sắp xếp trình tự phù hợp”.

Israel, quốc gia nhiều lần bày tỏ lo ngại về thỏa thuận này, được cho là đã đề nghị Washington cho xem văn bản cuối cùng nhưng bị từ chối.

Dưới đây là toàn văn nội dung 14 điểm được cho là của thỏa thuận giữa Washington và Tehran do đài Al Arabiya cùng một số cơ quan truyền thông Israel công bố. Nhà Trắng chưa xác nhận tính xác thực của văn bản bị rò rỉ và RT cũng chưa thể kiểm chứng độc lập các thông tin này.

1. Cộng hòa Hồi giáo Iran và Mỹ, cùng các đồng minh của hai bên trong cuộc chiến hiện nay, tuyên bố ngay khi ký biên bản ghi nhớ này sẽ chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn chiến sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả Liban, đồng thời cam kết không tiến hành bất kỳ hành động thù địch nào chống lại nhau cũng như không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực với nhau trong tương lai.

Thỏa thuận cuối cùng sẽ xác nhận các nội dung của điều khoản này cũng như các điều khoản còn lại.

2. Iran và Mỹ cam kết tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau, đồng thời không can thiệp vào công việc nội bộ của bên kia.

3. Iran và Mỹ cam kết đàm phán để đạt được một thỏa thuận cuối cùng trong thời hạn tối đa 60 ngày, có thể gia hạn nếu hai bên đồng thuận.

4. Ngay khi ký biên bản ghi nhớ, Mỹ sẽ dỡ bỏ phong tỏa hải quân, ngăn chặn mọi hành động cản trở hoặc gây khó khăn đối với Iran và khôi phục hoạt động hàng hải về mức bình thường trong vòng tối đa 30 ngày.

Lưu lượng tàu thuyền sẽ được khôi phục tương đương mức trước chiến tranh đối với Iran.

Mỹ cũng cam kết rút lực lượng khỏi các khu vực xung quanh trong vòng 30 ngày sau khi thỏa thuận cuối cùng được ký kết.

5. Ngay sau khi ký biên bản ghi nhớ, Iran sẽ thực hiện các bước cần thiết để bảo đảm hoạt động của các tàu thương mại từ Vịnh Ba Tư tới biển Oman và ngược lại được khôi phục về mức trước chiến tranh trong vòng 30 ngày, đồng thời xử lý các trở ngại kỹ thuật và rà phá thủy lôi.

6. Mỹ cam kết cùng các đối tác khu vực xây dựng một kế hoạch toàn diện nhằm phục hồi và phát triển kinh tế Iran, với tổng nguồn tài trợ tối thiểu 300 tỷ USD.

Cơ chế triển khai kế hoạch này sẽ được xây dựng trong vòng 60 ngày như một phần của thỏa thuận cuối cùng.

7. Mỹ cam kết từng bước chấm dứt mọi hình thức trừng phạt đang áp dụng đối với Iran theo lịch trình được thống nhất trong thỏa thuận cuối cùng.

Các biện pháp được dỡ bỏ bao gồm nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, các quyết định của Hội đồng Thống đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) và toàn bộ các lệnh trừng phạt đơn phương của Mỹ, cả trực tiếp lẫn thứ cấp.

8.Iran tái khẳng định sẽ không bao giờ chế tạo vũ khí hạt nhân.

Iran và Mỹ nhất trí rằng số phận của lượng uranium đã làm giàu cũng như các vấn đề hạt nhân khác, bao gồm nhu cầu hạt nhân của Iran, sẽ được giải quyết đầy đủ trong thỏa thuận cuối cùng.

9.Trong thời gian chờ đạt được thỏa thuận cuối cùng, hai bên sẽ duy trì nguyên trạng.

Iran giữ nguyên chương trình hạt nhân hiện tại, còn Mỹ không áp đặt thêm các lệnh trừng phạt mới hoặc tăng cường hiện diện quân sự trong khu vực.

10. Ngay sau khi ký biên bản ghi nhớ và cho đến khi các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ hoàn toàn, Bộ Tài chính Mỹ sẽ cấp các giấy miễn trừ cho hoạt động xuất khẩu dầu thô, hóa dầu và các sản phẩm liên quan của Iran.

Các hoạt động ngân hàng, bảo hiểm, vận tải và những dịch vụ liên quan khác cũng được hưởng cơ chế miễn trừ này.

11. Mỹ cam kết, tùy thuộc vào tiến triển của các cuộc đàm phán hướng tới thỏa thuận cuối cùng, sẽ giải phóng các khoản tiền và tài sản bị phong tỏa hoặc hạn chế của Iran.

Những tài sản này sẽ được toàn quyền sử dụng theo quyết định của Ngân hàng Trung ương Iran.

Mỹ cũng cam kết cấp đầy đủ các giấy phép và chấp thuận cần thiết để thực hiện điều này.

12. Iran và Mỹ nhất trí thiết lập một cơ chế giám sát nhằm bảo đảm việc thực thi thành công và duy trì cam kết đối với thỏa thuận cuối cùng trong tương lai.

13. Sau khi ký biên bản ghi nhớ và nhận được bảo đảm rằng các điều khoản 4, 5, 10 và 11 đã bắt đầu được thực hiện cũng như tiếp tục được triển khai, Iran và Mỹ sẽ bước vào giai đoạn đàm phán về những điều khoản còn lại của thỏa thuận cuối cùng.

14. Thỏa thuận cuối cùng sẽ được thông qua bằng một nghị quyết mang tính ràng buộc của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.

Thu Hằng/Báo Tin tức và Dân tộc