Hậu quả và hệ lụy của cuộc chiến

Cả ba bên liên quan trực tiếp đều đã bị tổn hại lớn. Mỹ và Israel bị bất ngờ bởi năng lực phản ứng trả đũa của Iran về quân sự. Đồng thời, Mỹ không đạt được mục tiêu đề ra ban đầu là thay đổi chính thể nhà nước ở Iran, cho dù đã ám sát lãnh đạo tôn giáo tối cao của Iran. Mỹ đã phải rút lại mục tiêu thay đổi chính thể nhà nước ở Iran, xác nhận phải tiếp tục chiến tranh lâu dài và bắt đầu đề cập đến khả năng đưa quân lính tham chiến trên bộ ở Iran.

Chết chóc và tàn phá ở khắp nơi trong khu vực Trung Đông là hậu quả nhãn tiền của cuộc chiến. Trật tự toàn cầu và luật pháp quốc tế lại bị thách thức và bất chấp. An ninh và ổn định ở khắp khu vực lớn này bị tổn hại nghiêm trọng. Hiện, không ai có thể dự đoán được khi nào cuộc chiến mới đến hồi kết và sẽ kết thúc như thế nào. Nhà nước Hồi giáo Iran lần đầu tiên trong suốt 47 năm qua bị đẩy đến trước thử thách "tồn tại hay không tồn tại". Mỹ và Israel cho thấy, dù phát động chiến tranh nhưng không chuẩn bị chiến lược cho việc thoát ra khỏi cuộc chiến tranh.

Cuộc chiến tranh này hiện chế ngự chính trị thế giới và lấn át cả cuộc chiến tranh ở Ukraine cũng như diễn biến liên quan đến hòa bình cho Dải Gaza. Sau khi nhiều quốc gia dầu lửa và khí đốt ở vùng Vịnh trở thành chiến địa, rồi Iran phong tỏa eo biển Hormuz, chuỗi cung ứng dầu lửa và khí đốt đi qua khu vực này bị gián đoạn. Giá năng lượng gia tăng ở mọi khu vực. Kinh tế và thương mại thế giới bị ảnh hưởng ngày càng tiêu cực.

Israel, Mỹ cũng như nhiều nền kinh tế trong khối phương Tây đã và sẽ còn phải trả giá đắt hơn bởi cuộc chiến tranh này. Mục tiêu của Mỹ làm thay đổi chính thể ở Iran đã trở nên khó thành. Iran đã thể hiện năng lực chọc thủng hệ thống phòng không của Israel, Mỹ và nhiều đồng minh của Mỹ trong khu vực. Mỹ và các đồng minh ở châu Âu chưa thể sớm tìm được nguồn cung ứng năng lượng thay thế cho nguồn từ các quốc gia dầu lửa và khí đốt ở vùng Vịnh.

Trong khi đó, Nga và Trung Quốc bị ảnh hưởng không nhỏ vì Iran là đối tác quan trọng của họ, nhưng được lợi khi Mỹ dính líu và có nguy cơ bị sa lầy về chính trị, an ninh, quân sự và tài chính ở khu vực này. Mỹ không còn tập trung được nhiều nguồn lực sẵn có để gây áp lực đối với Nga. Trong khi đó, nguồn cung ứng năng lượng từ Nga gia tăng giá trị.

Mỹ khó khăn thì Trung Quốc càng được thế. Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ yếu thế và thêm khó xử với Trung Quốc trong chuyến thăm Trung Quốc sắp tới. Cuộc chiến tranh này làm sâu đậm thêm sự nghi ngại của thế giới bên ngoài về Mỹ và khối các quốc gia phương Tây, củng cố và gia tăng ảnh hưởng và vai trò của khối phương Nam đối với toàn cầu.

Hậu quả và hệ lụy của xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran phụ thuộc vào nhiều yếu tố, như diễn biến thực địa, mức độ leo thang của chiến sự, phạm vi lan rộng cũng như năng lực và cách thức phản ứng của Iran. Trong trường hợp căng thẳng không được kiểm soát và ngăn chặn kịp thời, xung đột có thể leo thang thành khủng hoảng khu vực, kéo theo những hệ quả nghiêm trọng, đe dọa hòa bình và an ninh quốc tế.

Đại sứ Trần Đức Mậu