Hành lang pháp lý cho thị trường carbon đang dần hoàn thiện

Đẩy nhanh hành lang pháp lý cho thị trường carbon

Ngày 17/4, tại Hà Nội đã diễn ra Diễn đàn “Hoàn thiện chính sách và nâng cao năng lực doanh nghiệp tham gia thị trường carbon”. Sự kiện do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chủ trì tổ chức với sự đồng hành và hỗ trợ kỹ thuật từ các đối tác quốc tế, Bộ Ngoại Giao và Thương mại Australia (DFAT) và Chương trình Aus4Growth. Đơn vị thực hiện chương trình gồm Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp và Viện Công nghệ và Đổi mới sáng tạo doanh nghiệp - VCCI.

Ông Hoàng Quang Phòng phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: NH

Theo thông tin tại diễn đàn, nhằm thực hiện các cam kết quốc tế về ứng phó với biến đổi khí hậu và đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, Chính phủ đã và đang từng bước hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và phát triển thị trường carbon như Nghị định số 06/2022/NĐ-CP và Nghị định số 119/2025/NĐ-CP về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 06/2022/NĐ-CP về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn; Nghị định số 232/2024/NĐ-CP về phát triển thị trường carbon trong nước...

Các văn bản này đã đặt nền tảng pháp lý quan trọng cho việc hình thành, vận hành thị trường carbon và xác định trách nhiệm tham gia của các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp liên quan.

Cũng liên quan khung pháp lý tại Việt Nam cho thị trường carbon, ông Phạm Nam Hưng - Đại diện Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng: Việt Nam đã có Luật Bảo vệ môi trường ban hành vào năm 2020, dưới luật có các nghị định, quyết định và thông tư. Trong đó, điển hình là Nghị định số 29/2026/NĐ-CP về sàn giao dịch carbon trong nước và Nghị định số 112/2026/NĐ-CP về trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon.

Chia sẻ tại diễn đàn, ông Lachlan Simpson - Tham tán, Đại sứ quán Australia - Đại diện Bộ Biến đổi khí hậu, năng lượng, môi trường và nước (DCCEEW - Australia) cho rằng: Trong bối cảnh các thị trường lớn trên thế giới đang chủ động áp dụng những quy định giảm thiểu phát thải carbon, việc phát triển thị trường carbon được coi là yếu tố cốt lõi của hệ thống kinh tế toàn cầu.

"Phát triển thị trường carbon không chỉ liên quan đến vấn đề khí hậu mà còn liên quan đến cơ chế tài chính, sự phát triển bền vững của cộng đồng doanh nghiệp" - ông Lachlan Simpson khẳng định.

Nhận thức được vai trò của thị trường carbon, theo ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch VCCI, lộ trình tiến tới thị trường carbon tại Việt Nam đang được đẩy nhanh với hành lang pháp lý đang dần hoàn thiện. Thị trường carbon không chỉ là nơi chúng ta đóng phí cho khí thải, mà là nơi tôn vinh những doanh nghiệp tiên phong trong công nghệ sạch. Một tín chỉ carbon được tạo ra là kết quả của sự đổi mới sáng tạo, là minh chứng cho hiệu quả quản trị và là tài sản có giá trị kinh tế.

“Tham gia thị trường carbon giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí vận hành thông qua tiết kiệm năng lượng, nâng cao giá trị thương hiệu và uy tín trên thị trường quốc tế, tiếp cận nguồn tài chính xanh từ các tổ chức quốc tế” - ông Hoàng Quang Phòng thông tin.

Các chuyên gia thảo luận tại diễn đàn. Ảnh: NH

Phát triển thị trường carbon, doanh nghiệp cần chủ động

Phát biểu tại diễn đàn, các chuyên gia cũng khẳng định, lộ trình tiến tới thị trường carbon tại Việt Nam đang được đẩy nhanh với những hành lang pháp lý ngày càng chặt chẽ, điều này sẽ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp khi tham gia thị trường.

Từ kinh nghiệm phát triển thị trường carbon tại Australia, ông Lachlan Simpson cho rằng, việc hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường carbon đóng vai trò vô cùng quan trọng. Chính sách hoàn thiện sẽ tạo niềm tin để thị trường carbon phát triển bền vững.

Tuy nhiên, bên cạnh hoàn thiện cơ chế, chính sách, theo ông Đỗ Thanh Lâm - Đại diện Vụ Pháp chế - Bộ Tài chính, doanh nghiệp cần chủ động cập nhật các quy định liên quan đến thị trường carbon.

Cụ thể, với các doanh nghiệp được phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính hoặc có tín chỉ carbon, ông Đỗ Thanh Lâm cho rằng, cần tìm hiểu quy định pháp luật có liên quan. Cùng với đó, xây dựng phương án quản trị hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon và chủ động tăng cường năng lực tham gia và chiến lược giao dịch để tối ưu chi phí tuân thủ…

Với các doanh nghiệp (không được phân bổ hạn ngạch/không có tín chỉ carbon) nhưng có nhu cầu tham gia thị trường, ông Đỗ Thanh Lâm cho rằng, cần lựa chọn quy định pháp luật liên quan và chủ động tìm hiểu thị trường, xây dựng chiến lược đầu tư phù hợp.

Để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp tìm hiểu về thị trường carbon, theo ông Hoàng Quang Phòng, tại Quyết định số 232/QĐ-TTg và Thông báo số 35/TB-VPCP, Chính phủ đã tin tưởng giao Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tăng cường các hoạt động tuyên truyền, đào tạo và bồi dưỡng kiến thức cho doanh nghiệp tiếp cận thị trường carbon. Cùng với đó, huy động cộng đồng doanh nghiệp thực hiện kiểm kê khí nhà kính và thúc đẩy kết nối quốc tế để trung hòa carbon.

Theo đó diễn đàn "Hoàn thiện chính sách và nâng cao năng lực doanh nghiệp tham gia thị trường carbon" được tổ chức cũng nhằm giúp doanh nghiệp hiểu rõ luật chơi trong giai đoạn thí điểm, cũng như tiếp cận cơ chế quốc tế liên quan đến thị trường carbon.

Khung pháp lý thị trường carbon tại Việt Nam đang được hoàn thiện, tạo nền tảng vận hành và mở ra cơ hội cho doanh nghiệp tối ưu chi phí, tiếp cận tài chính xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nguyễn Hòa