Hàng trăm tấn giò chả chứa hàn the đã vào bữa ăn: Điều cần biết

Lực lượng chức năng kiểm tra các sản phẩm tại cơ sở. Ảnh: CACC.

300 kg giò chả chứa hàn the - phụ gia bị cấm trong thực phẩm - bị phát hiện trong một cuộc kiểm tra đột xuất ngày 18/1 tại cơ sở giò chả Yến Hiền (số 5B Nguyễn Thiện Thuật, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội). Chủ cơ sở là Nguyễn Bật Yến (sinh năm 1973, trú tại Hà Nội).

Điều khiến dư luận lo ngại không chỉ là 300 kg giò chả bị thu giữ, mà là khoảng 300 tấn sản phẩm nhiễm hóa chất đã âm thầm được tiêu thụ từ 2022 đến nay.

Hiểm họa khó nhận biết

Trao đổi với Tri Thức - Znews, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, ĐH Bách khoa Hà Nội, cho rằng việc đưa hàn the vào thực phẩm không chỉ phi đạo đức mà còn thể hiện sự coi thường pháp luật.

Theo ông Thịnh, hàn the có tên khoa học là natri borat (Na₂B₄O₇), từng bị lạm dụng do có tính sát khuẩn nhẹ, giúp thực phẩm dai, giòn và khó hỏng. Tuy nhiên, đây là chất đã bị cấm hoàn toàn trong chế biến thực phẩm vì nguy cơ gây độc cho người sử dụng.

Còn ở góc độ y khoa, bác sĩ chuyên khoa I Lê Văn Thiệu, Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cảnh báo hàn the khi xâm nhập vào cơ thể chỉ có thể đào thải khoảng 70%. Phần còn lại sẽ tích tụ dần trong các cơ quan nội tạng.

"Khi lượng hàn the tích lũy đạt khoảng 5 g, người sử dụng có thể bị ngộ độc cấp hoặc mạn tính; trường hợp nặng có nguy cơ tử vong", bác sĩ Thiệu nhấn mạnh.

Với người có hệ tiêu hóa kém, hàn the dễ gây đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn hoặc nôn. Nếu tiếp xúc lâu dài, chất độc tích tụ trong gan có thể gây tổn thương cơ quan này, làm suy nhược cơ thể và ảnh hưởng toàn diện đến sức khỏe. Ngoài ra, hàn the còn tác động xấu đến hệ thần kinh, gây rối loạn tâm thần, liên quan đến trầm cảm; thận phải làm việc quá tải dẫn tới suy giảm chức năng.

Hàn the bị thu giữ. Ảnh: CACC.

Đặc biệt, việc tiếp xúc hoặc sử dụng hàn the lâu dài có thể gây rụng tóc, rối loạn kinh nguyệt, cực kỳ nguy hiểm với trẻ em và thai nhi đang trong giai đoạn phát triển.

Nhận diện giò chả chứa hàn the

Theo các chuyên gia, thực phẩm nhiễm hóa chất không chỉ là vi phạm an toàn thực phẩm, mà còn là hồi chuông cảnh báo sự xuống cấp về đạo đức, khi lợi nhuận được đặt lên trên sức khỏe cộng đồng.

PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh chỉ ra hàn the gần như "vô hình" trong thực phẩm vì không làm đổi màu, không tạo mùi lạ, khiến người tiêu dùng rất khó phát hiện bằng mắt thường. Tuy nhiên, vẫn có thể nhận biết qua cảm quan.

Giò lụa sạch thường có mùi thơm dịu, vị ngọt tự nhiên, mềm, không bã. Ngược lại, giò chả có hàn the thường dai, cứng bất thường, ấn tay không có độ lún, khi kéo hai đầu lát giò thấy rất dai, khó rách. Bề mặt giò chứa hàn the thường sần sùi, mặt cắt mịn "đẹp" một cách bất thường, trong khi giò nguyên chất có các lỗ rỗng nhỏ.

Ngoài ra, người dân có thể kiểm tra định tính bằng giấy nghệ: ngâm giấy trong nước nghệ tươi, phơi khô rồi ấn lên bề mặt thực phẩm. Nếu giấy chuyển từ vàng sang cam đỏ, khả năng cao thực phẩm có chứa hàn the. Tuy nhiên, để khẳng định chính xác, thực phẩm vẫn cần được đem đi xét nghiệm.

Phương Anh