Hàng không thế giới biến động mạnh do chiến sự Trung Đông

Hàng không thế giới ảnh hưởng nặng nề do chiến sự Trung Đông. Ảnh minh họa: Hoàng Anh.

Các đường bay quốc tế tê liệt

Căng thẳng quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran bùng phát đã khiến tình hình an ninh hàng không toàn cầu trở nên hết sức phức tạp.

Thông tin từ Cục Hàng không Việt Nam cho biết, xung đột quân sự leo thang đã khiến hàng loạt quốc gia Trung Đông đóng cửa hoặc hạn chế không phận.

Cụ thể, tại Iran, trạng thái không phận đã đóng cửa hoàn toàn. Iraq Israel, Qatar, Kuwait và Syria cũng đóng cửa không phận hoàn toàn; thời hạn dự kiến mở lại đang cập nhật (dự kiến sẽ gia hạn việc đóng cửa liên tục).

Còn lại, UAE cũng đang đóng cửa một phần không phận; Jordan, hạn chế, mở cửa dè dặt; dự kiến theo dõi sát sao từng giờ để mở lại.

Ngoài ra, một số sân bay quốc tế lớn tại Trung Đông như Dubai, Hamad - Doha đã đồng loạt thông báo đóng cửa vô thời hạn sau các vụ tấn công tên lửa.

Các cảng hàng không như Dubai, Abu Dhabi và Doha International Airport cũng tạm dừng khai thác hoặc hạn chế hoạt động bay do các lệnh đóng không phận và nguy cơ an toàn đối với hoạt động hàng không dân dụng.

Tình hình này đã gây ra gián đoạn quy mô lớn đối với mạng bay toàn cầu, nhiều hãng hàng không quốc tế đã hủy hoặc điều chỉnh lịch khai thác, đặc biệt các tuyến đi/đến Trung Đông. Các đường bay nối châu Âu - châu Á qua khu vực này cũng đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Do đóng cửa không phận, nhiều chuyến bay đã bị hủy như các chuyến bay giữa Việt Nam và Doha của hãng hàng không Qatar Airways từ ngày 28/2/2026 đến ngày 2/3/2026. Cụ thể, tại Hà Nội, năm chuyến bay đã bị hủy; tổng số hành khách bị ảnh hưởng ước tính 1.565 khách. Tại TP.HCM, bốn chuyến bay bị hủy; tổng số hành khách bị ảnh hưởng ước tính 992 khách. Tính riêng hãng hàng không này, từ ngày 1 - 3/2026, đã có hơn 25 chuyến bay bị hủy.

Hãng hàng không Emirates có 12 chuyến bay bị hủy, Etihad Airways (EY) gần như đã dừng toàn bộ chuyến bay đến 5h00 ngày 2/3/2026 (giờ Việt Nam), hiện chưa có thông báo hoạt động trở lại.

Tổng số khoảng 5.000 hành khách bị ảnh hưởng tại Việt Nam của hai hãng hàng không lớn nhất khu vực Trung Đông (Qatar Airways và Emirates) tính đến thời điểm hiện tại.

Các hãng hàng không đang tích cực hỗ trợ hành khách thông qua các chính sách đổi vé miễn phí, hoàn tiền hoặc bố trí khách sạn cho khách layover (khách chờ nối chuyến). Hành khách được khuyến cáo kiểm tra trạng thái chuyến bay trên website chính thức của hãng trước khi ra sân bay.

Với các hãng hàng không trong nước, được biết, hiện chưa khai thác đường bay thẳng đến các nước trong khu vực này.

Tuy nhiên, trước diễn biến phức tạp của tình hình xung đột tại khu vực Trung Đông, nhiều hãng hàng không đã chủ động điều chỉnh đường bay và kế hoạch khai thác các chuyến bay giữa Việt Nam và châu Âu nhằm tránh các vùng trời chịu ảnh hưởng, bảo đảm tuyệt đối an toàn cho hành khách và phi hành đoàn.

Theo thông tin từ Vietnam Airlines cho biết, toàn bộ các chuyến bay giữa Việt Nam và châu Âu do hãng khai thác đã và đang có lộ trình bay cách xa các khu vực xảy ra chiến sự và đang được thực hiện an toàn theo kế hoạch.

Việc điều chỉnh đường bay có thể khiến thời gian bay kéo dài hơn và ảnh hưởng dây chuyền đến lịch khai thác toàn mạng bay. Tuy nhiên, đây là giải pháp cần thiết, thể hiện nguyên tắc an toàn là ưu tiên cao nhất trong mọi quyết định khai thác của Vietnam Airlines.

Đảm tuyệt đối an toàn hàng không

Để bảo đảm tuyệt đối an toàn hàng không, duy trì hoạt động vận tải hàng không thông suốt, hạn chế rủi ro đối với hành khách và các hãng hàng không, Cục Hàng không Việt Nam yêu cầu Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) chủ động xây dựng giải pháp điều hành bay, đặc biệt đối với các chuyến bay phải điều chỉnh lịch bay do ảnh hưởng tình hình chiến sự leo thang.

VATM bảo đảm cung cấp thông tin chính xác, kịp thời cho các hãng hàng không và đơn vị có liên quan để phục vụ công tác điều hành bay an toàn.

Các hãng hàng không Việt Nam và nước ngoài có đường bay đi/đến hoặc bay qua khu vực không phận bị ảnh hưởng thường xuyên theo dõi, cập nhật tình hình xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông, đặc biệt liên quan đến Iran và các nước đóng cửa không phận; chủ động đánh giá nguy cơ tiềm ẩn và mức độ ảnh hưởng đến đường bay quốc tế, bao gồm các tuyến bay nối châu Âu - châu Á thường sử dụng không phận khu vực.

Các hãng cần cập nhật đầy đủ các cảnh báo an toàn, thông tin từ nhà chức trách hàng không các nước, IATA, ICAO, EASA và các nguồn tin chính thức khác để đưa ra quyết định vận hành phù hợp.

Đồng thời, các hãngcần chủ động đánh giá rủi ro, kịp thời điều chỉnh kế hoạch khai thác, phương án bay, đường bay thay thế (nếu cần) để bảo đảm tuyệt đối an toàn, an ninh hàng không.

Bên cạnh đó, các hãng cần lựa chọn các đường hàng không thay thế an toàn, tránh khu vực không phận bị đóng hoặc có nguy cơ cao, bảo đảm tàu bay khai thác không bay qua các khu vực xung đột hoặc xung quanh vùng trời bị ảnh hưởng, kịp thời thông tin đầy đủ cho hành khách khi có thay đổi kế hoạch khai thác mọi thay đổi lịch trình do ảnh hưởng của xung đột quân sự.

Các nghĩa vụ với hành khách theo quy định pháp luật cần được thực hiện nghiêm; cung cấp đầy đủ thông tin hỗ trợ, bảng thời gian bay mới, giải thích rõ nguyên nhân để hạn chế bất tiện không đáng có cho hành khách.

Các hãng cần báo cáo và phối hợp với Cục Hàng không Việt Nam (đối với hãng hàng không khai thác đi, đến Việt Nam) khi có quyết định điều chỉnh kế hoạch khai thác trong quá trình triển khai, các hãng hàng không Việt Nam phải báo cáo kịp thời Cục Hàng không Việt Nam để phối hợp xử lý.

Cùng với đó, VATM, cảng hàng không quốc tế, cảng vụ hàng không miền Bắc, Trung, Nam cần tập trung theo dõi và phối hợp chặt chẽ với các hãng hàng không và đơn vị phục vụ mặt đất trong công tác phục vụ tại cảng hàng không.

Các hãng cần chủ động xây dựng và triển khai phương án hỗ trợ hành khách bị ảnh hưởng bởi các thay đổi lịch bay, hủy chuyến hoặc điều chỉnh đường bay, bảo đảm duy trì trật tự, an ninh, an toàn tại khu vực cảng hàng không, kịp thời báo cáo Cục Hàng không Việt Nam những tình huống phát sinh vượt thẩm quyền để được chỉ đạo xử lý.

An Chi