Hạm đội tàu ngầm Trung Quốc phình to vượt Nga, Washington đối mặt thách thức mới

Tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo chạy bằng năng lượng hạt nhân lớp Type 094. Ảnh: MW.

Những ước tính mới nhất về quy mô hạm đội tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Hải quân Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAN) cho thấy lực lượng này đã vượt qua Hải quân Nga về số lượng, trở thành hạm đội tàu ngầm hạt nhân lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Hải quân Mỹ.

Động lực chính của xu hướng này là việc sản xuất quy mô lớn tàu ngầm tấn công lớp Type 093B, với khoảng 16 chiếc được cho là đã bắt đầu đóng.

Hiện tại, PLAN được ước tính đang vận hành khoảng 32 tàu ngầm hạt nhân, so với khoảng 25–28 chiếc của Hải quân Nga. Cơ cấu lực lượng tàu ngầm hạt nhân Trung Quốc bao gồm 9 tàu tấn công Type 093/093A đời cũ, 9 tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo Type 094/094A, và 14 tàu tấn công Type 093B.

Thông tin chi tiết về lớp Type 093B vẫn còn hạn chế, song giới phân tích kỳ vọng các tàu này sẽ được trang bị tên lửa đạn đạo siêu vượt âm YJ-20 và tên lửa hành trình siêu vượt âm YJ-19 làm vũ khí chủ lực. Type 093B cũng được cho là biến thể cuối cùng của thiết kế Type 093, trước khi dây chuyền sản xuất chuyển sang lớp tàu mới hơn là Type 095.

Tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân lớp Type 093B của Hải quân Trung Quốc. Ảnh: MW.

Hải quân Mỹ đang nhìn nhận sự phát triển nhanh chóng của hạm đội tàu ngầm Trung Quốc như một thách thức ngày càng lớn, trong bối cảnh các thế hệ tàu mới cùng hệ vũ khí đi kèm của Bắc Kinh liên tục được đưa vào biên chế với tốc độ chưa từng có. Nhiều nhà phân tích tại Mỹ cho rằng trong khi hiệu năng của tàu ngầm Trung Quốc, đặc biệt là độ êm, đã được cải thiện đáng kể, Hải quân Mỹ lại đang bị kìm hãm bởi tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng năng lực đóng tàu ngầm.

Theo các dự báo, quy mô hạm đội tàu ngầm Mỹ sẽ tiếp tục thấp hơn đáng kể so với kế hoạch, khi các xưởng đóng tàu của nước này hiện chỉ có thể sản xuất trung bình khoảng 1,2 tàu ngầm tấn công mỗi năm. Trong khi đó, Hải quân Mỹ cần tốc độ gần gấp đôi, khoảng 2,33 chiếc mỗi năm, để đáp ứng nhu cầu tối ưu. Mỹ cũng bị đánh giá là tụt hậu đáng kể trong việc tích hợp tên lửa siêu vượt âm lên cả lực lượng tàu ngầm và tàu mặt nước.

Tàu ngầm lớp Ohio của Hải quân Mỹ. Ảnh: MW.

Giới chuyên gia nhận định rằng các lớp tàu ngầm tấn công Type 095 và tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo Type 096, hiện đang trong quá trình phát triển, có thể giúp PLAN vượt lên trên những tàu hiện đại nhất của Mỹ và Nga. Các tàu này được kỳ vọng sẽ tích hợp hàng loạt công nghệ mới, như hệ thống truyền động từ tính và chân vịt vành (rim driven propeller) – những công nghệ hiện chưa được triển khai rộng rãi ở nước ngoài.

Bình luận gần đây về chương trình này, cựu sĩ quan Hải quân Mỹ Christopher Carlson nhận định: “Type 095 sẽ là một tàu ngầm rất êm, điều này sẽ khiến tình hình trở nên phức tạp hơn”.

Trong khi đó, ông Brent Sadler, nhà nghiên cứu cao cấp tại Viện Heritage, cũng cảnh báo rằng công nghệ tàu ngầm của Trung Quốc dường như đang đạt được những bước tiến lớn, khiến các tàu này ngày càng khó bị theo dõi và phát hiện.

Tàu ngầm tấn công lớp Type 093. Ảnh: MW.

Theo các thông tin hiện có, một thân tàu Type 095 đã bước vào giai đoạn lắp ráp ban đầu, trong khi chiếc Type 096 đầu tiên cũng được cho là đang được đóng. Việc các tàu này đi vào hoạt động trong đầu những năm 2030 có thể đưa Trung Quốc trở thành quốc gia dẫn đầu thế giới về năng lực tàu ngầm.

Điều này phản ánh sự trỗi dậy nhanh chóng của nước này trong nhiều lĩnh vực khác, từ tàu khu trục với chương trình Type 055, hàng không quân sự với ba mẫu tiêm kích thế hệ sáu đều đã có nguyên mẫu bay, cho tới năng lực răn đe hạt nhân tầm liên lục địa với các phương tiện lướt siêu vượt âm có quỹ đạo và khả năng mà các cường quốc khác khó sánh kịp.

Quy mô đầu tư lớn vào việc sản xuất các tàu Type 093B được xem là dấu hiệu cho thấy nhiều công nghệ phát triển cho chương trình Type 095 có khả năng đã được tích hợp lên các tàu này, giúp chúng đóng vai trò như một giải pháp “chuyển tiếp” công nghệ cao cho đến khi thế hệ tàu ngầm mới chính thức được biên chế.

Theo MW

Huyền Chi