Hải quan khu vực XVII: Tối ưu hóa các giải pháp đồng hành cùng doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Hỗ trợ doanh nghiệp từ cải cách thủ tục

Thống kê đến hết quý III/2026, Chi cục Hải quan khu vực XVII (quản lý địa bàn Tây Ninh) đã tiếp nhận, giải quyết 857.603 tờ khai với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu gần 28,79 tỷ USD, tăng 15,24% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 16,35 tỷ USD, tăng 16,86%; nhập khẩu đạt 12,44 tỷ USD, tăng 12,17%.

Kết quả phân luồng trong giai đoạn từ ngày 1/1 - 30/9/2026, luồng xanh chiếm 76% (tương ứng 651.778 tờ khai); luồng vàng chiếm 22% (188.673 tờ khai); luồng đỏ chiếm 2% (17.152 tờ khai).

Cán bộ Hải quan khu vực XVII thông quan hàng hoá cho doanh nghiệp. Ảnh: Thanh Hương

Tỷ lệ luồng xanh lớn cho thấy, phần lớn hàng hóa được xử lý theo quy trình tương ứng với mức độ rủi ro, trong khi nguồn lực kiểm tra trực tiếp tập trung vào những trường hợp cần sự kiểm soát chặt chẽ. Cách làm này có ý nghĩa thiết thực với doanh nghiệp có tần suất xuất nhập khẩu lớn, nhất là doanh nghiệp sản xuất, gia công hàng xuất khẩu, bởi thời gian hoàn thành thủ tục ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giao hàng, chi phí lưu kho và kế hoạch sản xuất.

Trao đổi với phóng viên Báo Tài chính - Đầu tư, ông Nguyễn Trần Hiệu, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực XVII cho biết, đơn vị xác định tạo thuận lợi thương mại phải gắn với giải quyết thủ tục nhanh chóng, đúng quy định, kịp thời xử lý khó khăn phát sinh, bảo đảm hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp không bị gián đoạn. Cùng với đó, yêu cầu quản lý nhà nước về hải quan đòi hỏi nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát, chuyển từ kiểm tra dàn trải sang tập trung vào những lô hàng, doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro.

Bên cạnh giải quyết thủ tục thường xuyên, Hải quan khu vực XVII tăng cường trao đổi, đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp. Ngày 30/7/2026, đơn vị tổ chức hội nghị đối thoại doanh nghiệp lần thứ hai trong năm, với sự tham dự của hơn 120 doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh. Hội nghị tạo điều kiện để doanh nghiệp phản ánh trực tiếp những khó khăn trong quá trình thực hiện thủ tục, đồng thời giúp cơ quan Hải quan giải đáp, hướng dẫn hoặc tổng hợp kiến nghị báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý.

Đơn vị cũng tổ chức các hội thảo lấy ý kiến cộng đồng doanh nghiệp đối với dự thảo văn bản thay thế quy định về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, quản lý thuế và danh mục hàng hóa nhập khẩu phải làm thủ tục tại cửa khẩu nhập. Việc tham vấn từ quá trình xây dựng chính sách giúp cơ quan quản lý nhận diện sớm những quy định có thể phát sinh vướng mắc khi thực thi, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động chuẩn bị cho các thay đổi trong thời gian tới.

Tại những khu vực tập trung hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu, việc tổ chức giao thông và vận chuyển hàng hóa cũng được quan tâm. Theo đó, Chi cục đã triển khai giải pháp tháo gỡ tình trạng ùn tắc giao thông tại Khu công nghiệp Trảng Bàng (Tây Ninh), góp phần hạn chế ảnh hưởng đến quá trình vận chuyển hàng hóa và kế hoạch giao nhận của doanh nghiệp.

Cùng với đó, Chi cục duy trì hoạt động ổn định của các hệ thống công nghệ thông tin, dịch vụ công trực tuyến và phần mềm quản lý phương tiện vận tải xuất nhập cảnh. Trong 9 tháng của năm 2026, đơn vị tiếp nhận 2.551 hồ sơ dịch vụ công trực tuyến, đã xử lý 2.498 hồ sơ, còn 53 hồ sơ đang giải quyết.

Chống thất thu, nâng hiệu quả thu ngân sách

Cải cách thủ tục là điều kiện hỗ trợ tăng trưởng xuất nhập khẩu, nhưng để hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách, cơ quan Hải quan còn phải nâng cao hiệu quả quản lý thuế, kiểm soát những khâu dễ phát sinh gian lận và bảo đảm các khoản thu được thực hiện đúng quy định.

Theo số liệu đến ngày 30/9/2026, Chi cục Hải quan khu vực XVII thu ngân sách nhà nước đạt 6.143 tỷ đồng, bằng 82% chỉ tiêu được Thủ tướng Chính phủ giao, bằng 71% chỉ tiêu phấn đấu do Cục Hải quan giao và tăng 15% so với cùng kỳ năm trước.

Kết quả tăng thu so với cùng kỳ là tín hiệu tích cực, song khoảng cách với chỉ tiêu phấn đấu đặt ra yêu cầu phải tập trung nguồn lực trong những tháng cuối năm. Với đặc thù địa bàn có hoạt động sản xuất, gia công, xuất nhập khẩu và vận chuyển hàng hóa qua biên giới, tăng thu không thể chỉ dựa vào đà tăng kim ngạch, mà còn phụ thuộc vào chất lượng quản lý, việc kiểm soát đúng nghĩa vụ thuế và hạn chế thất thu.

Theo ông Nguyễn Trần Hiệu, trong quý IV, Chi cục Hải quan khu vực XVII tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý thuế, tăng cường kiểm tra việc thực hiện thủ tục hải quan, rà soát các trường hợp hưởng chính sách miễn, giảm thuế và tập trung vào những nhóm hàng, loại hình có nguy cơ gian lận. Các nội dung cần chú trọng gồm số lượng, chủng loại, trị giá, mã số, thuế suất, xuất xứ hàng hóa, chứng nhận xuất xứ và điều kiện áp dụng chính sách thuế.

Đối với hàng gia công, sản xuất xuất khẩu, hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ, hàng hóa thuộc danh mục miễn thuế và các trường hợp hưởng ưu đãi theo quy định, đơn vị tiếp tục rà soát để bảo đảm chính sách được áp dụng đúng đối tượng, đúng điều kiện. Việc kiểm soát chặt không chỉ nhằm ngăn thất thu ngân sách, mà còn bảo đảm cạnh tranh bình đẳng giữa doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật và những trường hợp lợi dụng chính sách để trốn tránh nghĩa vụ thuế.

Đối với các khoản thu phát sinh qua kiểm tra, rà soát hồ sơ, đơn vị tăng cường phối hợp với Kho bạc Nhà nước và các ngân hàng phối hợp thu để đối chiếu, chốt số liệu, bảo đảm hạch toán thu ngân sách chính xác, kịp thời. Công tác kiểm tra báo cáo quyết toán xuất - nhập - tồn kho nguyên liệu, vật tư nhập khẩu và sản phẩm xuất khẩu cũng được đẩy nhanh, với mục tiêu hoàn thành kế hoạch kiểm tra 36 doanh nghiệp trước ngày 31/12/2026.

Tại cửa khẩu quốc tế Mộc Bài, lực lượng Hải quan phối hợp với Công an, Bộ đội Biên phòng phát hiện các vụ vận chuyển vàng qua biên giới không khai báo. Trong công tác phòng, chống ma túy, lũy kế đến tháng 9/2026, Chi cục Hải quan khu vực XVII đã chủ trì bắt giữ 2 vụ với tổng lượng ma túy gần 10 kg; đồng thời phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện thêm các vụ việc liên quan. Kết quả này cho thấy, tạo thuận lợi thương mại phải luôn đi cùng kiểm soát chặt hàng hóa, bảo đảm tuân thủ pháp luật và an ninh kinh tế.

Trong quý IV, Chi cục Hải quan khu vực XVII tiếp tục tăng cường phân tích dữ liệu, soi chiếu container, kiểm tra các tuyến, mặt hàng và doanh nghiệp có nguy cơ cao; tập trung phòng, chống gian lận xuất xứ, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. Đồng thời, đơn vị đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuẩn bị triển khai mô hình thông quan tập trung và nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp.

Trong chặng cuối năm, yêu cầu đặt ra là kết hợp chặt chẽ giữa tạo thuận lợi, kiểm soát rủi ro và quản lý thuế. Đây là cơ sở để Chi cục Hải quan khu vực XVII vừa hỗ trợ dòng chảy hàng hóa xuất nhập khẩu, vừa khai thác hiệu quả nguồn thu, phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách năm 2026.

Song Linh