Hải quan Ai Cập sẵn sàng hỗ trợ, xử lý vướng mắc liên quan đến hàng hóa Việt Nam tại các cảng biển

Thương vụ, Đại sứ quán Việt Nam tại Ai Cập làm việc với lãnh đạo Cục Hải quan Ai Cập. (Ảnh do Thương vụ Việt Nam tại Ai Cập cung cấp)

Tại buổi làm việc, Thương vụ Việt Nam tại Ai Cập đã trao đổi, cập nhật về những cải tiến công nghệ giúp giảm thiểu thời gian thông quan và đánh giá cao sự hỗ trợ của Hải quan Ai Cập trong xử lý các vướng mắc của doanh nghiệp Việt Nam.

Ngoài ra, Thương vụ cũng nêu một số vấn đề mà doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam quan tâm khi phát sinh tranh chấp thương mại như việc xử lý tái xuất hàng hóa sang nước thứ ba hoặc đưa hàng trở lại Việt Nam và các quy định về bán đấu giá hàng hóa tại cảng.

Đây là nguy cơ có thể lặp lại như đã từng xảy ra trong giai đoạn đầu của cuộc xung đột Nga-Ukraine (2022-2023) khi tình trạng thiếu ngoại tệ thanh toán tại các ngân hàng khiến hàng hóa nhập khẩu bị ách tắc dài ngày ở các cảng biển Ai Cập gây thiệt hại không nhỏ cho doanh nghiệp.

Về vấn đề này, Cục trưởng Hải quan Ai Cập Ahmed Amawi cho rằng nguy cơ này hiện không cao do Ai Cập đã có nhiều kinh nghiệm đối phó, đặc biệt có sự thay đổi căn bản trong chính sách quản lý ngoại hối, áp dụng tỷ giá hối đoái thả nổi thay cho chính sách tỷ giá hối đoái linh hoạt trước đây.

Tuy nhiên, doanh nghiệp có thể yêu cầu công ty vận chuyển lấy lại hàng hóa lưu tại cảng mà không cần thư từ chối nhận hàng của người mua trong khi theo quy định hiện hành, hàng hóa bị bỏ lại có thể bị bán đấu giá nếu vượt quá thời gian lưu bãi cho phép là 60 ngày đối với hàng hóa thông thường và 30 ngày đối với một số hóa chất độc hại, nguy hiểm. Hải quan Ai Cập sẽ thông báo trước tới các bên liên quan theo địa chỉ liên lạc trên vận đơn do đó các doanh nghiệp cần điền đầy đủ, chính xác các thông tin này.

“Hải quan Ai Cập luôn sẵn sàng hỗ trợ, giải quyết các vấn đề phát sinh đối với hàng hóa Việt Nam trong quá trình thông quan tại các cảng biển ở Ai Cập”, Cục trưởng Hải quan Ai Cập Ahmed Amawi nhấn mạnh.

Nhằm tăng cường hợp tác trong thời gian tới, lãnh đạo Cục Hải quan Ai Cập cũng thống nhất sẽ phối hợp tổ chức lớp tập huấn trực tuyến dành cho doanh nghiệp Việt Nam về hệ thống Thông tin trước hàng hóa (ACI - Advance Cargo Information) đang được Hải quan Ai Cập áp dụng cũng như cử chuyên gia tới trình bày, giải đáp các thắc mắc cho các đoàn doanh nghiệp Việt Nam sang khảo sát thị trường, tham gia hội chợ triển lãm quốc tế tại Ai Cập. Ngoài ra, cơ quan Hải quan cũng sẽ tham gia đóng góp tích cực vào các nội dung liên quan trong khuôn khổ Tiểu ban hợp tác Thương mại và Công nghiệp Việt Nam-Ai Cập do Bộ Công thương Việt Nam và Bộ Đầu tư và Ngoại thương Ai Cập đồng chủ trì.

Cơ quan Hải quan Ai Cập (ECA) là đơn vị trực thuộc Bộ Tài chính chịu trách nhiệm điều tiết thương mại quốc tế và thực thi Luật Hải quan bao gồm quản lý thuế xuất nhập khẩu, thực thi thuế suất VAT và triển khai hệ thống ACI tại tất cả các cửa khẩu xuất nhập khẩu hàng hóa bao gồm các cảng Alexandria, Damietta, Port Said, Sokhna và Suez - nơi tiếp nhận các lô hàng đến từ Việt Nam.

Hệ thống ACI là yêu cầu bắt buộc các nhà nhập khẩu phải đăng ký thông tin hàng hóa nhập khẩu trên cổng thông tin Nafeza để lấy mã định danh lô hàng (ACID) trong khi các nhà xuất khẩu nước ngoài phải đăng ký và tải toàn bộ chứng từ vận chuyển (như hóa đơn, phiếu đóng gói hàng hóa, vận đơn, ...) thông qua nền tảng CargoX liên kết trên cơ sở mã ACID để có thể thông quan vào Ai Cập. Hệ thống đã được triển khai từ tháng 10/2021 tại các cảng biển và từ ngày 1/1/2026 tại các cảng hàng không.

Trong những năm qua, Bộ Tài chính Ai Cập đã có nhiều cải tiến liên quan đến thủ tục hải quan trong đó trọng tâm là việc đưa vào áp dụng hệ thống ACI. Mặc dù còn có những ý kiến lo ngại trong quá trình áp dụng như sự phụ thuộc vào hệ thống kỹ thuật, đường truyền internet, sự phức tạp trong xử lý hồ sơ kỹ thuật số và gia tăng chi phí, thậm chí còn làm giảm thời gian thông quan khi áp dụng tại các cảng hàng không nhưng không thể phủ nhận những lợi ích mà hệ thống ACI mang lại tại các cảng biển.

Quang cảnh buổi làm việc. (Ảnh: Thương vụ Việt Nam tại Ai Cập)

Việc áp dụng tại các cảng biển cho thấy thời gian thông quan nhanh hơn (theo báo cáo chính thức của Hải quan Ai Cập, thời gian thông quan giảm từ 29 ngày trước đây xuống còn dưới 6 ngày) và làm giảm đáng kể tắc nghẽn tại cảng do việc khai báo hàng hóa đã được hoàn tất trước khi hàng đến cảng.

Hệ thống cũng cho phép Hải quan xác định sớm các rủi ro về hàng hóa, tăng khả năng truy xuất nguồn gốc, giảm thiểu lỗi sai sót của con người và minh bạch hóa thông tin trên môi trường kỹ thuật số.

Gần đây nhất, ngày 15/3/2026, Cơ quan Hải quan Ai Cập đã thông báo về việc tạm thời miễn đăng ký trên hệ thống ACI đối với hàng hóa quá cảnh đến các nước vùng Vịnh trong thời gian ba tháng theo Quyết định của Bộ Tài chính Ai Cập nhằm tạo điều kiện thuận lợi đẩy nhanh thủ tục vận chuyển hàng hóa qua các cảng của Ai Cập trong bối cảnh gián đoạn chuỗi cung ứng tại khu vực.

Theo số liệu của Hải quan Ai Cập, trong 11 tháng đầu năm 2025, tỷ trọng kim ngạch nhập khẩu nhiều mặt hàng nông sản của Việt Nam vào Ai Cập đều ở mức cao như hạt tiêu (chiếm 49,5% kim ngạch nhập khẩu cùng loại mặt hàng, xếp trên Brazil), hạt điều (chiếm 57,8%), cơm dừa (chiếm 37,6%, trên Indonesia và Sri Lanka) và cà-phê (chiếm 17,1%, xếp thứ hai sau Indonesia).

Đây đều là những mặt hàng Việt Nam có thế mạnh, có thể gia tăng thị phần tại Ai Cập nhưng cũng là những mặt hàng dễ bị ảnh hưởng đến chất lượng nếu thời gian thông quan kéo dài.

Khánh Lan