Hạ tầng mới và bản đồ du lịch mới: Khi cao tốc, sân bay mở lối cho những điểm đến mới

Mô hình sân bay Gia Bình. Ảnh: Báo điện tử Chính phủ

Hạ tầng đi trước, dòng khách đổi hướng

Trong nhiều năm, khoảng cách địa lý luôn là một trong những rào cản lớn nhất đối với sự phát triển du lịch. Không ít địa phương sở hữu tài nguyên thiên nhiên, văn hóa đặc sắc nhưng vẫn "lép vế" vì thời gian di chuyển quá dài hoặc kết nối giao thông thiếu thuận lợi.

Bức tranh này đang thay đổi nhanh chóng.

Theo báo cáo sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 của Bộ Xây dựng, cả nước đã đưa thêm 395 km đường bộ cao tốc vào khai thác, qua đó nối thông toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông từ Lạng Sơn đến Cà Mau.

Cùng với đó, hệ thống quốc lộ có thêm 219 km được xây dựng mới, 212 km được nâng cấp, nâng tổng chiều dài quốc lộ lên 24.595 km, cùng 1.701 km đường ven biển.

Những con số tưởng như thuần túy về giao thông lại đang tạo ra thay đổi rất lớn đối với ngành du lịch.

Nhiều hành trình trước đây mất cả ngày nay chỉ còn vài giờ. Khoảng cách giữa các trung tâm du lịch với các địa phương lân cận được rút ngắn đáng kể, giúp hình thành xu hướng du lịch ngắn ngày, du lịch cuối tuần và các tour liên tỉnh ngày càng phổ biến.

Không chỉ các điểm đến nổi tiếng được hưởng lợi, nhiều địa phương vốn ít được biết đến cũng có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi du lịch quốc gia khi được kết nối trực tiếp với mạng lưới cao tốc.

Đánh giá tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm của Bộ Xây dựng, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết Bộ đã triển khai quyết liệt các chủ trương của Đảng bằng "những việc làm cụ thể, sản phẩm cụ thể", tạo khí thế mới để hoàn thành các mục tiêu phát triển hạ tầng ngay từ đầu nhiệm kỳ.

Bộ trưởng nhấn mạnh, việc đưa hàng trăm kilômét cao tốc vào khai thác cùng nhiều công trình giao thông trọng điểm đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng vận tải và tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương.

Sân bay mở rộng, không gian du lịch được kéo gần

Nếu cao tốc làm thay đổi thị trường khách nội địa thì hàng không tiếp tục mở rộng cánh cửa cho du lịch liên vùng và quốc tế.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, cùng với việc đẩy nhanh tiến độ Cảng hàng không quốc tế Long Thành, Bộ đang tập trung triển khai, chuẩn bị đầu tư hoặc nâng cấp nhiều cảng hàng không quan trọng như Gia Bình, Cà Mau, Phú Quốc, Vinh, Pleiku, Liên Khương, Phù Cát, Tuy Hòa, Cát Bi, Cam Ranh, Vân Đồn... nhằm nâng cao năng lực kết nối của mạng lưới hàng không quốc gia.

Sự thay đổi này không chỉ giúp tăng năng lực vận chuyển mà còn mở ra cơ hội hình thành các tuyến du lịch mới.

Các địa phương không còn phụ thuộc hoàn toàn vào một vài cửa ngõ hàng không truyền thống. Việc mở rộng mạng bay giúp du khách tiếp cận các điểm đến nhanh hơn, giảm chi phí và tạo điều kiện để doanh nghiệp xây dựng nhiều sản phẩm du lịch linh hoạt.

Đối với các địa phương có thế mạnh về biển, sinh thái hay văn hóa, sân bay đang trở thành "cửa ngõ tăng trưởng", đưa khách quốc tế đến gần hơn thay vì phải trung chuyển qua nhiều chặng như trước.

Trong khi đó, hệ thống giao thông đường bộ, đường biển và đường hàng không ngày càng được kết nối đồng bộ, góp phần hình thành các chuỗi du lịch liên hoàn thay vì phát triển đơn lẻ.

Quy hoạch hạ tầng đang viết lại bản đồ du lịch Việt Nam

Điều đáng chú ý là sự thay đổi không chỉ đến từ từng dự án riêng lẻ mà từ tư duy quy hoạch tổng thể.

Trong 6 tháng đầu năm, Bộ Xây dựng đã hoàn thành điều chỉnh Quy hoạch hệ thống đô thị và nông thôn quốc gia, đồng thời hoàn thiện 5 quy hoạch chuyên ngành giao thông, tạo nền tảng cho phát triển hạ tầng đồng bộ trong giai đoạn tới.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, Bộ cũng đã hoàn thành khối lượng rất lớn về thể chế, quy chuẩn và tiêu chuẩn kỹ thuật phục vụ các dự án trọng điểm; nhiều nội dung phải trải qua nhiều vòng thảo luận nhằm bảo đảm chất lượng, tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển.

Đặc biệt, hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng và giao thông tiếp tục được hoàn thiện với khoảng 1.600 tiêu chuẩn, 135 quy chuẩn và hơn 16.000 định mức xây dựng, trong đó có các định mức phục vụ các dự án đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị. Đây là nền tảng quan trọng để các địa phương triển khai các dự án hạ tầng lớn trong thời gian tới.

Từ góc nhìn phát triển du lịch, điều này đồng nghĩa với việc bản đồ điểm đến của Việt Nam sẽ không còn chỉ xoay quanh những trung tâm truyền thống.

Những vùng đất từng ở vị trí "vệ tinh" hoàn toàn có thể trở thành điểm đến mới khi được kết nối bằng cao tốc, sân bay và hệ thống giao thông liên vùng. Du khách cũng sẽ có xu hướng di chuyển theo các hành lang giao thông hiện đại thay vì chỉ lựa chọn những địa điểm quen thuộc.

Đây cũng là cơ hội để các địa phương phát triển các sản phẩm du lịch mới, từ nghỉ dưỡng cuối tuần, du lịch sinh thái, trải nghiệm văn hóa đến các tour kết nối nhiều tỉnh, nhiều vùng trong một hành trình.

Hạ tầng không chỉ là con đường, mà là động lực phát triển

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cũng nhìn nhận, hệ thống hạ tầng giao thông dù đã có bước phát triển mạnh nhưng vẫn còn những hạn chế về tính đồng bộ, kết nối đa phương thức và huy động nguồn lực đầu tư.

Vì vậy, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương tháo gỡ khó khăn về giải phóng mặt bằng, vật liệu xây dựng, tăng tốc giải ngân và hoàn thiện hệ thống giao thông thông minh nhằm nâng cao hiệu quả khai thác các công trình sau đầu tư.

Thực tế cho thấy, một tuyến cao tốc hay một sân bay mới không chỉ giúp rút ngắn thời gian di chuyển mà còn thay đổi dòng khách, thu hút đầu tư, mở rộng không gian phát triển và tạo sinh kế cho người dân.

Trong bối cảnh ngành du lịch đang hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, hạ tầng giao thông vì thế không chỉ là "đường đi", mà đang trở thành yếu tố quyết định để hình thành bản đồ du lịch thế hệ mới - nơi các điểm đến được kết nối bằng mạng lưới hạ tầng hiện đại, liên thông và đồng bộ, tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế vùng và nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam trong giai đoạn mới.

TUẤN ĐÔNG