Hà Nội: Thêm 'đòn bẩy' để thúc đẩy khoa học, công nghệ

Việc thành lập Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của TP Hà Nội được thực hiện theo điểm c khoản 2 Điều 18 Luật Thủ đô (số 02/2026/QH16). Về bản chất, đây là một quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách trực thuộc UBND thành phố, hoạt động hoàn toàn không vì mục tiêu lợi nhuận. Quỹ được tổ chức với tư cách pháp nhân độc lập, có con dấu, tài khoản và báo cáo tài chính riêng biệt.

Hà Nội thành lập Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Ảnh minh họa.

Mục tiêu cốt lõi của Quỹ là quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn vốn từ ngân sách nhà nước, đồng thời huy động mạnh mẽ các nguồn lực hợp pháp khác trong xã hội. Các nguồn vốn này sẽ được sử dụng để hỗ trợ phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, qua đó nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Hà Nội.

Điểm đáng chú ý nhất trong cơ chế hoạt động của Quỹ là việc thực hiện cơ chế chấp nhận rủi ro có kiểm soát trong các hoạt động nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo. Quỹ hoạt động dựa trên các nguyên tắc công khai, minh bạch, bảo đảm không hỗ trợ trùng lặp từ ngân sách nhà nước, không tạo lợi ích trái quy định và đặc biệt chú trọng phòng, chống xung đột lợi ích, tham nhũng, lãng phí.

Trong quá trình hoạt động, Quỹ sẽ thực hiện ký kết và quản lý các hợp đồng tài trợ, đặt hàng các chương trình, đề án, dự án sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Đặc biệt, Quỹ cung cấp các gói hỗ trợ kinh phí và hỗ trợ lãi suất vay vô cùng thiết thực cho nhiều hoạt động như phát triển hạ tầng khoa học, công nghệ, hỗ trợ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; ứng dụng, chuyển giao và đổi mới công nghệ. Ngoài ra, Quỹ còn được sử dụng cho mục đích hỗ trợ quản lý và thương mại hóa tài sản trí tuệ; thúc đẩy hệ thống đổi mới sáng tạo, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và văn hóa khởi nghiệp…

Để vừa đảm bảo tính linh hoạt vừa kiểm soát tốt rủi ro, cơ cấu tổ chức của Quỹ được xây dựng theo hướng chuyên nghiệp hóa với 3 bộ phận cấu thành: Hội đồng quản lý Quỹ, Cơ quan điều hành Quỹ và Ban Kiểm soát Quỹ.

Trong đó, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội được giao trọng trách là cơ quan thường trực, làm đầu mối tham mưu chiến lược, định hướng ưu tiên và lên danh mục nhiệm vụ tài trợ. Cơ quan điều hành sẽ chịu trách nhiệm trực tiếp về mặt quản lý tài chính, giải ngân, thanh quyết toán và hậu kiểm để đảm bảo vốn được sử dụng hiệu quả. Song song đó, Ban Kiểm soát sẽ hoạt động độc lập nhằm giám sát sự tuân thủ Điều lệ, quy chế tài chính và ngăn ngừa các xung đột lợi ích.

Với bộ máy tổ chức chặt chẽ và cơ chế hỗ trợ đa dạng, Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được kỳ vọng sẽ là "bà đỡ" vững chắc, góp phần kiến tạo một mô hình tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ dựa trên nền tảng tri thức, công nghệ và sự sáng tạo cho Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

Hiền Thảo