Hà Nội tăng cường liên kết vùng, khai thác sức mạnh tổng hợp

Cực tăng trưởng, hạt nhân liên kết

Theo quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm, Thủ đô Hà Nội là trung tâm của Vùng Đồng bằng sông Hồng, liên kết với 6 tỉnh, thành phố gồm: Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình. Đồng thời là hạt nhân của Vùng Thủ đô Hà Nội, liên kết với 5 tỉnh Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình.

Kết nối đường Vành đai 4 tạo động lực phát triển TP Hà Nội và liên vùng Thủ đô. Ảnh T.Hải

Quy hoạch Thủ đô với 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực, tập trung vào đô thị trung tâm hữu ngạn sông Hồng, các cực phía Bắc (Đông Anh, Mê Linh, Sóc Sơn), phía Đông (Gia Lâm, Long Biên) và phía Nam (Thường Tín, Phú Xuyên).

Thông qua việc xây dựng quy hoạch tầm nhìn 100 năm với 9 trục động lực, thành phố hướng tới mở rộng không gian phát triển, giảm áp lực đô thị, và hợp tác giải quyết ô nhiễm môi trường với các tỉnh lân cận.

Các trọng tâm của Hà Nội trong liên kết và phát triển Vùng, đó là kết nối hạ tầng; phát triển kinh tế vùng; và tăng trưởng xanh và bền vững.

Chẳng hạn như việc đầu tư vào các dự án trọng điểm như đường Vành đai 4, cầu Tứ Liên, và tuyến đường sắt đô thị số 5 (Văn Cao - Hòa Lạc - Xuân Mai). Những công trình này không chỉ giúp kết nối hiệu quả giữa Hà Nội với các tỉnh lân cận như Phú Thọ, Bắc Ninh, Thái Nguyên, mà còn mở rộng không gian phát triển, giảm tải áp lực dân số và giao thông cho khu vực nội đô.

Với Hưng Yên, Hải Phòng, Quảng Ninh, kết nối qua hành lang kinh tế Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và cao tốc 5B, Vành đai 4, tạo trục động lực phát triển kinh tế cửa khẩu, kinh tế biển và logistics. Hoặc các dự án liên kết vùng như Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Đô thị vệ tinh Sơn Tây đã và đang chứng minh hiệu quả thông qua việc thu hút đầu tư, phát triển công nghệ cao và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Gắn với quy hoạch là nhiệm vụ đẩy mạnh liên kết, phát triển kinh tế vùng. Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Xuân Lưu cho biết, Hà Nội hướng tới thành trung tâm tài chính, dịch vụ chất lượng cao, đồng thời liên kết với các địa phương khác để phát triển công nghiệp phụ trợ, logistics và nông sản xuất khẩu. Qua đó tạo chuỗi liên kết du lịch - công nghiệp như xây dựng các tour, tuyến du lịch kết nối, phát triển chuỗi cung ứng sản xuất giữa các khu công nghiệp ở Hà Nội và các tỉnh vùng ven. Đồng thời kết hợp liên kết vùng với chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn và khoa học công nghệ để tạo ra giá trị bền vững. Hà Nội đóng vai trò là nơi cung cấp dịch vụ cao cấp giáo dục và khoa học công nghệ, hỗ trợ các địa phương khác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Để Hà Nội khai thác tối đa sức mạnh tổng hợp, phát huy vai trò trung tâm

PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nhận định, Hà Nội là một trong những địa phương đầu tiên xây dựng kịch bản tăng trưởng hai con số theo mô hình tăng trưởng mới, đáp ứng yêu cầu phát triển giai đoạn 2026-2030. Hà Nội đang bước vào giai đoạn phát triển đột phá với những chuyển biến mạnh mẽ về kinh tế, xã hội và hạ tầng đô thị, mở ra nhiều cơ hội để Hà Nội phát huy tối đa sức mạnh tổng hợp, khai thác hiệu quả liên kết vùng.

Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới và Luật Thủ đô (sửa đổi) chính là "đường băng" để quy hoạch có thể "lăn bánh" và "cất cánh". Chẳng hạn, trong liên kết vùng, Hà Nội không chỉ đóng vai trò kết nối mà còn giữ vai trò chủ trì. Điều này có nghĩa Hà Nội sẽ định hướng, thiết lập hệ sinh thái phát triển, các địa phương cùng phối hợp và triển khai. Đây là vai trò dẫn dắt rất quan trọng.

Dự thảo Luật cũng tăng phân cấp phân quyền, trao quyền cho Hà Nội thí điểm các cơ chế, chính sách mới để triển khai nhiệm vụ tài chính-PPP-nguồn lực-dữ liệu… Luật cũng quy định ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương ưu tiên bố trí để triển khai thực hiện chương trình, dự án liên kết phát triển vùng; trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương tham gia vào chương trình, dự án liên kết, phát triển vùng.

Ông Nguyễn Quốc Hoàn, Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) nhấn mạnh, mục tiêu lớn của sửa đổi Luật Thủ đô là: Thiết lập thể chế đặc thù và vượt trội cho Thủ đô, bảo đảm cơ chế ổn định, lâu dài, phù hợp vị thế của một đô thị đặc biệt; tạo quyền chủ động thiết kế chính sách cho Hà Nội.

Việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo khuôn khổ thể chế mới để Hà Nội phát huy vai trò đầu tàu, trung tâm đổi mới sáng tạo và cực tăng trưởng của cả nước. Nếu các cơ chế thí điểm được triển khai thành công, Hà Nội đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá, khẳng định vai trò dẫn dắt và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong dài hạn.

Trâm Anh