Hà Nội: Khẳng định vai trò 'đầu tàu' của khu vực doanh nghiệp Thủ đô

Sự lớn mạnh không ngừng về quy mô, sự tập trung vượt trội về nguồn vốn cùng xu hướng chuyển dịch cơ cấu hiện đại đã khẳng định vai trò "đầu tàu" của khu vực doanh nghiệp Thủ đô, tạo tiền đề vững chắc cho giai đoạn phát triển mới.

Vừa qua, Ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế năm 2026 TP. Hà Nội đã tổ chức Hội nghị tổng kết và công bố kết quả sơ bộ sau một quá trình triển khai Tổng điều tra kinh tế năm 2026. Hội nghị do Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu - Trưởng Ban Chỉ đạo - chủ trì, với sự tham dự của các đại diện cơ quan thống kê Trung ương và địa phương.

Đưa Hà Nội trở thành trung tâm kinh tế, tài chính hàng đầu khu vực

Tính đến cuối năm 2025, TP. Hà Nội đã khẳng định vị thế vững chắc khi có 164.783 doanh nghiệp đang hoạt động, chiếm tới 19,2% tổng số doanh nghiệp của cả nước. Với con số này, Hà Nội không chỉ là một trong hai địa phương có quy mô doanh nghiệp lớn nhất quốc gia mà còn giữ vị trí dẫn đầu tuyệt đối tại khu vực phía Bắc.

Tốc độ tăng trưởng doanh nghiệp bình quân đạt 2,6%/năm trong giai đoạn 2021-2025 cho thấy sức hấp dẫn của môi trường đầu tư tại đây. Tổng nguồn vốn của khu vực doanh nghiệp đạt 17,6 triệu tỷ đồng, tăng 9,4% so với năm 2024 và tăng 68,2% so với năm 2020.

Hà Nội giữ vị thế trung tâm doanh nghiệp và nguồn vốn lớn nhất cả nước

Hà Nội tiếp tục là địa phương có quy mô nguồn vốn của khu vực doanh nghiệp lớn nhất cả nước, chiếm 21,3% tổng nguồn vốn của doanh nghiệp cả nước. Nguồn vốn bình quân đạt 106,8 tỷ đồng/doanh nghiệp, tăng 47,8% so với năm 2020. Đây là điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp mở rộng đầu tư, đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất và tăng khả năng thích ứng trước những biến động của thị trường.

Quy mô hoạt động sản xuất, kinh doanh tiếp tục được mở rộng, thể hiện qua mức tăng trưởng tích cực về doanh thu của khu vực doanh nghiệp. Năm 2025, doanh thu thuần của khu vực doanh nghiệp đạt 8,32 triệu tỷ đồng, tăng 15,7% so với năm 2024 và tăng 70,4% so với năm 2020, chiếm 18,4% tổng doanh thu của khu vực doanh nghiệp cả nước. Doanh thu bình quân đạt 50,5 tỷ đồng/doanh nghiệp, tăng 49,8% so với năm 2020.

Hình thành lớp doanh nghiệp quy mô lớn

Không chỉ quy mô vốn, quy mô sử dụng lao động tiếp tục mở rộng, đến năm 2025, khu vực doanh nghiệp Hà Nội sử dụng 2,77 triệu lao động, tăng 7,0% so với năm 2024 và tăng 23,8% so với năm 2020. Tốc độ tăng lao động cao hơn tốc độ tăng số doanh nghiệp cho thấy quy mô hoạt động của doanh nghiệp tiếp tục được mở rộng, đồng thời khẳng định khu vực doanh nghiệp vẫn là khu vực tạo việc làm chủ yếu của nền kinh tế.

So với năm 2024, số doanh nghiệp vừa tăng 11,4% và doanh nghiệp lớn tăng 14,5%, cao hơn nhiều so với doanh nghiệp siêu nhỏ (1,3%), trong khi doanh nghiệp nhỏ giảm nhẹ 0,7%. Sự thay đổi này phản ánh Hà Nội đang từng bước hình thành nên những tập đoàn, doanh nghiệp có năng lực quản trị hiện đại, sẵn sàng tham gia sâu vào chuỗi giá trị quốc tế.

Doanh nghiệp dịch vụ, công nghiệp và xây dựng chiếm tỷ trọng lớn

Sau quá trình mở rộng về quy mô, khu vực doanh nghiệp Hà Nội tiếp tục có những chuyển dịch tích cực về cơ cấu theo hướng phù hợp với định hướng phát triển kinh tế của Thủ đô. Cơ cấu doanh nghiệp tiếp tục phản ánh đặc trưng của một nền kinh tế dịch vụ, đồng thời duy trì vai trò quan trọng của khu vực công nghiệp và xây dựng.

Theo ngành kinh tế, khu vực dịch vụ ngày càng khẳng định vai trò chủ đạo trong cơ cấu doanh nghiệp của Hà Nội. Năm 2025, khu vực này có 128.079 doanh nghiệp, chiếm 77,7% tổng số doanh nghiệp của Thành phố; sử dụng 1,82 triệu lao động, chiếm 65,5% lao động khu vực doanh nghiệp; huy động 14,76 triệu tỷ đồng nguồn vốn, chiếm 83,8% tổng nguồn vốn và tạo ra 6,15 triệu tỷ đồng doanh thu, chiếm 73,9% tổng doanh thu của khu vực doanh nghiệp.

So với năm 2024, số doanh nghiệp dịch vụ tăng 5,4%, lao động tăng 10,6%, nguồn vốn tăng 11,5% và doanh thu tăng 15,9%. So với năm 2020, các chỉ tiêu này tăng lần lượt 19,8%, 38,3%, 83,5% và 83,9%, tương ứng tốc độ tăng bình quân 3,7%, 6,7%, 12,9% và 13,0% mỗi năm.

Quy mô và tốc độ tăng trưởng của khu vực dịch vụ tiếp tục khẳng định vai trò là động lực chủ yếu của nền kinh tế, phù hợp với vị thế của Hà Nội là trung tâm hành chính, tài chính, thương mại, giáo dục, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước.

Khu vực công nghiệp và xây dựng có 36.318 doanh nghiệp, chiếm 22,1% tổng số doanh nghiệp; sử dụng 949.300 lao động, chiếm 34,2% lao động khu vực doanh nghiệp; huy động 2,82 triệu tỷ đồng nguồn vốn, chiếm 16,0% tổng nguồn vốn và tạo ra 2,16 triệu tỷ đồng doanh thu, chiếm 26,0% tổng doanh thu của toàn khu vực doanh nghiệp.

Mặc dù chỉ chiếm khoảng 22,0% tổng số doanh nghiệp, khu vực công nghiệp và xây dựng tạo ra khoảng 26% tổng doanh thu của toàn bộ khu vực doanh nghiệp, phản ánh năng lực sản xuất và tạo giá trị cao hơn so với tỷ trọng doanh nghiệp. Đây tiếp tục là khu vực giữ vai trò quan trọng trong phát triển sản xuất, xây dựng hạ tầng, tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Thành phố.

Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản có 386 doanh nghiệp, chỉ chiếm 0,2% tổng số doanh nghiệp; sử dụng 7.000 lao động, chiếm 0,3% lao động khu vực doanh nghiệp; huy động 25.500 tỷ đồng nguồn vốn, chiếm 0,2% tổng nguồn vốn và tạo ra 11.300 tỷ đồng doanh thu, chiếm 0,1% tổng doanh thu của khu vực doanh nghiệp.

Quy mô doanh nghiệp của khu vực này còn nhỏ, phù hợp với đặc điểm đô thị hóa của Hà Nội, song vẫn có vai trò trong phát triển nông nghiệp đô thị, nông nghiệp công nghệ cao và bảo đảm phát triển bền vững khu vực ngoại thành.

Tổng thể, cơ cấu doanh nghiệp theo ngành kinh tế phù hợp với định hướng phát triển của Hà Nội theo mô hình đô thị dịch vụ hiện đại. Khu vực dịch vụ giữ vai trò trung tâm; khu vực công nghiệp và xây dựng là nền tảng của hoạt động sản xuất và phát triển hạ tầng; còn khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tuy chiếm tỷ trọng nhỏ nhưng tiếp tục chuyển dịch theo hướng nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động.

Cơ cấu này tạo nền tảng để Hà Nội phát huy lợi thế của một trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại và đổi mới sáng tạo hàng đầu của cả nước.

Hà Đông có số doanh nghiệp nhiều nhất; Cửa Nam, Hai Bà Trưng tập trung nhiều doanh nghiệp lớn

Kết quả Tổng điều tra cũng thống kê các địa bàn tập trung số doanh nghiệp nhiều nhất. Đứng đầu thành phố về số lượng doanh nghiệp là phường Hà Đông với 8.549 doanh nghiệp, chiếm 5,2% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động và tăng 9,2% so với năm 2024.

Tiếp theo là phường Từ Liêm có 6.767 doanh nghiệp, chiếm 4,1%, tăng 3,3%; phường Cầu Giấy có 6.075 doanh nghiệp, chiếm 3,7%, tăng 7,2%; phường Thanh Xuân có 5.498 doanh nghiệp, chiếm 3,3%, tăng 9,2%; phường Yên Hòa có 4.989 doanh nghiệp, chiếm 3,0%. Ngoài ra, Hoàng Mai, Đống Đa, Nghĩa Đô, Định Công và Ngọc Hà đều có trên 3.000 doanh nghiệp đang hoạt động, tạo thành nhóm địa bàn có quy mô doanh nghiệp lớn nhất thành phố.

Hà Đông có số doanh nghiệp nhiều nhất; Cửa Nam, Hai Bà Trưng tập trung nhiều doanh nghiệp lớn

Nhóm địa bàn này tập trung gần 30% tổng số doanh nghiệp của Hà Nội và phần lớn đều có tốc độ tăng số doanh nghiệp cao hơn mức tăng chung của thành phố.

Trong khi đó, các địa bàn dẫn đầu về doanh thu giữ vai trò quan trọng trong tạo ra giá trị của khu vực doanh nghiệp Hà Nội như: Phường Cửa Nam đạt 480 nghìn tỷ đồng doanh thu, chiếm 5,8% tổng doanh thu khu vực doanh nghiệp và đứng đầu thành phố. Yên Hòa đạt 477,9 nghìn tỷ đồng, chiếm 5,7%; Cầu Giấy đạt 445,4 nghìn tỷ đồng, chiếm 5,4%; Ba Đình đạt 338,8 nghìn tỷ đồng, chiếm 4,1%; và Hai Bà Trưng đạt 319,2 nghìn tỷ đồng, chiếm 3,8%. Cùng với Từ Liêm, Hà Đông, Đống Đa, Thanh Xuân và Ngọc Hà, nhóm địa bàn này tạo ra khoảng 40% tổng doanh thu của khu vực doanh nghiệp Hà Nội.

Về nguồn vốn doanh nghiệp năm 2025, có 5 phường đứng đầu. Phường Phúc Lợi đứng đầu về nguồn vốn với 1,56 triệu tỷ đồng, chiếm 8,9% tổng nguồn vốn khu vực doanh nghiệp và tăng 35,8% so với năm 2024; Tiếp theo là phường Cửa Nam với 1,46 triệu tỷ đồng, chiếm 8,3%; phường Đống Đa đạt 1,39 triệu tỷ đồng, chiếm 7,9%; phường Yên Hòa đạt 1,08 triệu tỷ đồng, chiếm 6,1%; và phường Hai Bà Trưng đạt 844,1 nghìn tỷ đồng, chiếm 4,8%. Trong nhóm địa bàn có quy mô nguồn vốn lớn còn có Từ Liêm, Cầu Giấy, Ba Đình, Hà Đông và Ngọc Hà. Đây là những địa bàn tập trung nhiều doanh nghiệp có quy mô vốn lớn, góp phần nâng cao năng lực huy động nguồn lực của khu vực doanh nghiệp thành phố.

Phan Nho