Hà Nội cần chủ động phát huy cơ chế đặc thù từ Luật Thủ đô năm 2026

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: Phạm Hùng)

Đoàn khảo sát của Ban Tổ chức Trung ương do đồng chí Hoàng Trung Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức Trung ương làm Trưởng đoàn.

Sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố Hà Nội đã hoàn thành cơ bản mục tiêu sắp xếp tổ chức bộ máy theo đúng chủ trương của Trung ương; bảo đảm hệ thống chính trị hoạt động liên tục, thông suốt, không gián đoạn việc phục vụ nhân dân và doanh nghiệp.

Thành phố đã giảm từ 526 xã, phường, thị trấn xuống còn 126 xã, phường.

Phương thức lãnh đạo, quản trị và điều hành từng bước được đổi mới theo hướng trực tiếp, liên thông, dựa trên dữ liệu và bám sát cơ sở, lấy người dân làm trung tâm. Cơ chế phối hợp giữa 4 trục Đảng-Hội đồng nhân dân-Ủy ban nhân dân-Mặt trận Tổ quốc ngày càng thực chất; nhiều khó khăn, vướng mắc được giải quyết ngay từ cơ sở.

Công tác phân cấp, ủy quyền, cải cách hành chính và chuyển đổi số có chuyển biến rõ nét. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, thành phố rà soát 2.007 nhiệm vụ quản lý nhà nước, trong đó cấp xã thực hiện 928 nhiệm vụ; thành phố phân cấp, ủy quyền 160 nhiệm vụ cho cấp xã, triển khai 664 thủ tục hành chính (TTHC) theo cơ chế ủy quyền và thực hiện 2.077 TTHC trên toàn địa bàn.

Bên cạnh đó, sau 5 năm thực hiện Nghị quyết số 28-NQ/TW và Kết luận số 14-KL/TW, phương thức lãnh đạo của Đảng bộ thành phố có chuyển biến rõ nét trên các phương diện.

Toàn thành phố hiện có 556 mô hình, cách làm hiệu quả. Trong đó có 50 mô hình về đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và 231 mô hình về nâng cao chất lượng sinh hoạt Đảng, quản lý đảng viên, xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở.

Mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực, song quá trình vận hành vẫn bộc lộ một số khó khăn, vướng mắc mang tính hệ thống như: Tổ chức bộ máy, biên chế; chất lượng đội ngũ cán bộ chưa đồng đều, một số địa phương còn thiếu cán bộ có chuyên môn sâu một số lĩnh vực...

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Trọng Đông phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: Phạm Hùng)

Phát biểu tại hội nghị, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Trọng Đông cho biết, qua 5 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 28-NQ/TW, Kết luận số 14-KL/TW và đặc biệt là sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố Hà Nội nhận thức sâu sắc rằng, kết quả lớn nhất không chỉ là việc tinh gọn tổ chức bộ máy, mà quan trọng hơn là sự chuyển biến mạnh mẽ về tư duy lãnh đạo, tư duy quản trị và phương thức tổ chức thực hiện trong toàn hệ thống chính trị…

Các quy chế, quy trình công tác của thành phố tiếp tục hoàn thiện; nguyên tắc “6 rõ” được thực hiện nghiêm túc. Người dân đánh giá tích cực về hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp. Mức độ hài lòng đối với hoạt động của chính quyền, chất lượng phục vụ của đội ngũ cán bộ và việc ứng dụng công nghệ số đều có sự cải thiện rõ rệt.

Kết luận buổi làm việc, đồng chí Hoàng Trung Dũng đánh giá cao những kết quả và kinh nghiệm thực tiễn của Hà Nội trong triển khai các chủ trương của Trung ương.

Đồng chí khẳng định, các chủ trương lớn về đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp và khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm đang từng bước đi vào cuộc sống, phát huy hiệu quả tích cực.

Tuy nhiên, trước những yêu cầu ngày càng cao trong thời gian tới, thành phố Hà Nội cần tiếp tục thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 28-NQ/TW và Kết luận số 14-KL/TW. Trong đó, cần phân định rõ giữa lãnh đạo của Đảng với quản lý của Nhà nước; giữa định hướng chiến lược với xử lý công việc hành chính cụ thể; giữa lãnh đạo toàn diện với phát huy tính chủ động, trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị cụ thể.

Hà Nội tiếp tục nghiên cứu bổ sung nội hàm mới về phương thức lãnh đạo trong điều kiện chính quyền số, xã hội số và nền kinh tế số; chuyển từ quản lý theo quy trình sang quản trị bằng mục tiêu, dữ liệu, kết quả đầu ra và trách nhiệm giải trình; lấy hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo. Hoàn thiện cơ chế để bảo vệ đúng người, đúng việc, đúng động cơ, đồng thời xử lý nghiêm những trường hợp lợi dụng chủ trương để vi phạm kỷ luật, kỷ cương.

Việc vận hành mô hình hệ thống chính trị 3 cấp và chính quyền địa phương 2 cấp đòi hỏi phương thức quản trị mới, qua khảo sát thực tiễn vẫn còn những điểm nghẽn cần tháo gỡ, nhất là vấn đề phân cấp, phân quyền.

Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức Trung ương Hoàng Trung Dũng phát biểu tại buổi làm việc. (Ảnh: Phạm Hùng)

Đồng chí Hoàng Trung Dũng nhấn mạnh phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Theo đó, địa phương phải được trao thẩm quyền rõ ràng, bảo đảm đầy đủ nguồn lực, nhân lực, dữ liệu và điều kiện thực hiện, đồng thời phải có cơ chế kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình chặt chẽ.

Từ thực tiễn của Hà Nội, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức Trung ương cho biết, đoàn khảo sát sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến, kiến nghị; lưu ý, với những cơ chế, chính sách đặc thù được quy định trong Luật Thủ đô năm 2026, Hà Nội cần chủ động phát huy quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm, mạnh dạn triển khai các giải pháp thuộc thẩm quyền nhằm tạo động lực phát triển trong giai đoạn mới.

VIỆT HOÀNG