Hà Nội ban hành cơ chế mới để bảo vệ rừng, mở rộng không gian xanh

Các đại biểu HĐND thành phố Hà Nội bỏ phiếu thông qua Nghị quyết. Ảnh: Thành Thái

Đây được xem là bước cụ thể hóa các quy định của Luật Thủ đô năm 2026, tạo hành lang pháp lý đồng bộ nhằm bảo vệ tài nguyên rừng, nâng cao tỷ lệ che phủ xanh và xây dựng Hà Nội phát triển theo hướng đô thị sinh thái, xanh và bền vững.

Theo Nghị quyết, phạm vi điều chỉnh bao gồm toàn bộ diện tích rừng trên địa bàn thành phố, bảo đảm tính thống nhất, liên thông của hệ sinh thái và gắn kết chặt chẽ với không gian sinh thái liên vùng. Đồng thời, nghị quyết cũng quy định việc quản lý và phát triển cây xanh trên quỹ đất do Nhà nước quản lý nhưng chưa giao, chưa cho thuê tại khu vực nội thành, nội thị và phát triển cây trồng phân tán trên toàn địa bàn.

Một trong những nguyên tắc xuyên suốt được đặt ra là công tác quản lý, bảo vệ, khai thác và phát triển rừng phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật, phù hợp với Quy hoạch tổng thể Thủ đô và bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu bảo tồn với phát triển kinh tế - xã hội. Các chính sách hỗ trợ phải đúng đối tượng, công khai, minh bạch, không chồng chéo với các chính sách khác từ ngân sách nhà nước. Trường hợp cùng một nội dung được hưởng nhiều chính sách hỗ trợ, đối tượng được lựa chọn mức hỗ trợ cao nhất theo quy định.

Đáng chú ý, nghị quyết xác định rõ định hướng phát triển kinh tế lâm nghiệp đa giá trị. Thành phố khuyến khích khai thác hiệu quả tiềm năng của rừng thông qua phát triển kinh tế dưới tán rừng, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giáo dục môi trường, dịch vụ môi trường rừng và các mô hình khai thác giá trị cảnh quan, văn hóa gắn với bảo tồn thiên nhiên. Các hoạt động này phải được triển khai trên cơ sở phương án quản lý rừng bền vững, đề án hoặc dự án đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Để bảo đảm tính liên kết sinh thái vùng, Hà Nội sẽ tăng cường phối hợp với các tỉnh, thành phố giáp ranh trong công tác quản lý, bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học, duy trì cảnh quan thiên nhiên và các giá trị môi trường, văn hóa, lịch sử. Thành phố cũng thúc đẩy cơ chế phối hợp trong phòng cháy, chữa cháy rừng, xử lý vi phạm pháp luật về lâm nghiệp và chia sẻ dữ liệu phục vụ quản lý tài nguyên rừng.

Đối với diện tích rừng chưa giao, chưa cho thuê thuộc địa giới hành chính các xã, phường, UBND cấp xã được giao trách nhiệm trực tiếp quản lý, bảo vệ, phát triển và tổ chức thực hiện công tác phòng cháy, chữa cháy rừng. Đây là cơ sở nhằm nâng cao vai trò của chính quyền cơ sở trong bảo vệ tài nguyên rừng ngay từ địa bàn.

Một nội dung quan trọng khác là đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý rừng. Thành phố sẽ ưu tiên bố trí kinh phí để triển khai các dự án, đề án ứng dụng công nghệ hiện đại trong giám sát tài nguyên rừng, quản lý dữ liệu lâm nghiệp, cảnh báo sớm nguy cơ cháy rừng và nâng cao hiệu quả bảo vệ rừng. Các cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập được giao quản lý rừng sẽ được bảo đảm nguồn lực để triển khai các nhiệm vụ này theo phê duyệt của cấp có thẩm quyền.

Để tăng cường năng lực phòng cháy, chữa cháy rừng, thành phố cam kết bảo đảm kinh phí cho các cơ quan, đơn vị và chính quyền địa phương được giao nhiệm vụ quản lý rừng. Nguồn lực này được sử dụng để mua sắm, sửa chữa trang thiết bị; tổ chức trực phòng cháy trong mùa khô và các thời điểm có nguy cơ cháy cao; thực hiện công tác tuyên truyền, tập huấn, diễn tập và nâng cao năng lực cho lực lượng bảo vệ rừng. Những người trực tiếp tham gia chữa cháy hoặc phục vụ chữa cháy rừng theo lệnh điều động cũng được hưởng các chế độ hỗ trợ theo quy định hiện hành.

Bên cạnh các chính sách về rừng, nghị quyết dành một chương riêng quy định về phát triển cây xanh đô thị và cây trồng phân tán. Thành phố khuyến khích các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư tham gia trồng cây nhằm gia tăng mật độ cây xanh, cải thiện môi trường sống và tạo cảnh quan đô thị.

UBND các xã, phường sẽ xây dựng kế hoạch trồng cây phân tán hằng năm, gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp để báo cáo UBND thành phố ban hành kế hoạch chung toàn thành phố. Chính quyền địa phương có trách nhiệm tổ chức thực hiện, thống kê, theo dõi và bảo vệ diện tích cây trồng thuộc phạm vi quản lý...

Đình Hiệp