Góp sức gìn giữ tiếng Việt, kết nối cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài

Ngày 12-8-2026, tại Hà Nội, Lễ tổng kết Ngày Tôn vinh tiếng Việt năm 2026 được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, với khoảng 80 đại biểu tại điểm cầu Hà Nội và hơn 100 điểm cầu tại các địa phương, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, hội đoàn, cơ sở dạy tiếng Việt, giáo viên và kiều bào. Sự kiện nhìn lại một năm triển khai các hoạt động gìn giữ, dạy và học tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, đồng thời ghi nhận sự tham gia ngày càng chủ động của cộng đồng người Việt trên toàn cầu.

Đáng chú ý, Lễ tổng kết diễn ra trong thời điểm Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng đối với công tác này, trong đó nhấn mạnh việc củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy nguồn lực và tăng cường gắn kết cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài với quê hương, đất nước.

Trong bối cảnh đó, sự phối hợp giữa NXBGDVN và Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài trong năm 2026 tiếp tục được triển khai theo hướng thiết thực, chú trọng chất lượng và tính bền vững. Từ bồi dưỡng giáo viên đến phát triển tủ sách, học liệu và các chương trình hỗ trợ dạy, học tiếng Việt, các hoạt động từng bước tạo thêm nguồn lực phục vụ việc duy trì tiếng Việt trong cộng đồng.

Lễ Khai mạc Khoá tập huấn phương pháp giảng dạy tiếng Việt cho giáo viên người Việt Nam ở nước ngoài năm 2026

Bồi dưỡng giáo viên - vun đắp những “hạt nhân” tiếng Việt

Một trong những hoạt động nổi bật là công tác tập huấn, bồi dưỡng phương pháp giảng dạy tiếng Việt cho giáo viên người Việt Nam ở nước ngoài. Đây là lực lượng trực tiếp truyền đạt ngôn ngữ, đồng thời kết nối tiếng Việt với đời sống văn hóa và tình cảm quê hương của các thế hệ người Việt xa Tổ quốc.

Trong khuôn khổ Lễ tổng kết Ngày Tôn vinh tiếng Việt năm 2026, khóa tập huấn dành cho 50 giáo viên đến từ 14 quốc gia và vùng lãnh thổ đã được khai mạc. Chương trình do Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài phối hợp với Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội và NXBGDVN tổ chức.

Hoạt động tập huấn được triển khai cả trực tiếp và trực tuyến, trong đó có các địa bàn tập trung đông người Việt như khu vực Đông Bắc Thái Lan, Hàn Quốc… Qua đó, giáo viên tại nhiều quốc gia có điều kiện tiếp cận phương pháp, tài liệu và kinh nghiệm giảng dạy phù hợp với đặc thù từng cộng đồng.

Từ thực tế giảng dạy, việc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên có ý nghĩa lâu dài, bởi chất lượng đội ngũ này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả dạy và học tiếng Việt. Khi phương pháp phù hợp với từng nhóm đối tượng, việc học tiếng Việt sẽ trở nên gần gũi, sinh động hơn, nhất là đối với thế hệ trẻ sinh ra và lớn lên ở nước ngoài.

Ông Phạm Vĩnh Thái - Tổng biên tập NXBGDVN nhận Kỷ niệm chương vì những đóng góp xuất sắc trong công tác gìn giữ và lan toả tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài

Phát triển nguồn học liệu đa nền tảng - mở rộng không gian tiếng Việt

Cùng với bồi dưỡng giáo viên, xây dựng và phát triển các “Tủ sách tiếng Việt” tiếp tục là một điểm nhấn trong phối hợp giữa NXBGDVN và Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài.

Trong năm 2026, bốn Tủ sách tiếng Việt được xây dựng tại Thái Lan, Singapore và Brunei; gần 5.000 cuốn sách, tài liệu phục vụ dạy và học tiếng Việt được hỗ trợ cho cộng đồng tại nhiều địa bàn trên thế giới. Theo báo cáo tại Lễ tổng kết, kết quả triển khai sách và tủ sách đạt và vượt kế hoạch đề ra.

Mỗi tủ sách không đơn thuần là nơi lưu giữ tài liệu học tập. Trong điều kiện cộng đồng người Việt sinh sống tại nhiều quốc gia, đây còn có thể trở thành điểm gặp gỡ, đọc sách, học tập và sinh hoạt văn hóa, tạo thêm môi trường để tiếng Việt hiện diện thường xuyên trong đời sống cộng đồng.

Việc đưa sách tiếng Việt đến gần hơn với kiều bào cũng đáp ứng nhu cầu thiết thực của các lớp học tiếng Việt ở nước ngoài về nguồn tài liệu chính thống, phù hợp với nhiều độ tuổi và trình độ. Đây là một trong những điều kiện cần thiết để việc dạy và học tiếng Việt được duy trì ổn định, lâu dài.

Bên cạnh các hoạt động trực tiếp, NXBGDVN còn tham gia phát triển nguồn học liệu trên môi trường số, giới thiệu sách giáo khoa điện tử miễn phí và các tài nguyên hỗ trợ dạy, học tiếng Việt. Qua đó, người học ở nước ngoài có thêm điều kiện tiếp cận nguồn học liệu chính thống, giảm bớt những trở ngại về khoảng cách địa lý.

NXBGDVN cũng phối hợp với Ban Truyền hình Đối ngoại (VTV4) sản xuất các chương trình dạy tiếng Việt như “Chào tiếng Việt”, “Tiếng Việt diệu kỳ”. Việc kết hợp học liệu giáo dục với phương thức truyền tải của truyền hình tạo thêm lựa chọn cho người học, nhất là trẻ em và thanh thiếu niên trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Từ sách in, học liệu điện tử đến các chương trình truyền hình, các hình thức hỗ trợ dạy và học tiếng Việt ngày càng đa dạng, phù hợp hơn với điều kiện sống và phương thức tiếp nhận thông tin của cộng đồng ở các quốc gia khác nhau. Qua đó, môi trường học tập và sử dụng tiếng Việt được mở rộng, tạo thêm cơ hội để ngôn ngữ dân tộc hiện diện trong đời sống thường nhật.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng phát biểu tại sự kiện

Ghi nhận những đóng góp đó, tại Lễ tổng kết Ngày Tôn vinh tiếng Việt năm 2026, NXBGDVN được Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng trao kỷ niệm chương, tri ân những nỗ lực trong công tác gìn giữ và lan tỏa tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Những kết quả đạt được trong năm 2026 là cơ sở để NXBGDVN tiếp tục phối hợp với Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài và các đối tác trong thời gian tới, hướng tới xây dựng hệ thống nội dung tiếng Việt đa nền tảng, đáp ứng tốt hơn nhu cầu dạy và học của cộng đồng.

Gìn giữ tiếng Việt ở nước ngoài là một hành trình lâu dài, đòi hỏi sự bền bỉ và chung tay của nhiều lực lượng. Với thế mạnh về xuất bản, giáo dục và phát triển học liệu, NXBGDVN tiếp tục có điều kiện đóng góp vào hành trình ấy, từ hỗ trợ giáo viên, cung cấp sách và tài liệu đến mở rộng các phương thức tiếp cận tiếng Việt.

Mỗi cuốn sách được trao đi, mỗi lớp học được duy trì, mỗi phương thức học tiếng Việt được mở rộng đều góp phần giữ cho tiếng Việt hiện diện trong đời sống cộng đồng. Qua đó, tiếng Việt được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, trở thành sợi dây bền chặt kết nối những người Việt Nam xa quê với văn hóa, cội nguồn và quê hương, đất nước.

Nguyễn Nhung