Gỡ khó cho các nhà máy Ethanol để bảo đảm ổn định nguồn cung xăng sinh học E10

Lãnh đạo Bộ Công Thương cho rằng quá trình phát triển nhiên liệu sinh học vẫn còn nhiều điểm nghẽn cần được tháo gỡ đồng bộ. (Ảnh: BCT)

Trong bối cảnh lộ trình sử dụng xăng sinh học E10 đang được triển khai, ngày 3/8, Bộ Công Thương đã làm việc với các nhà máy sản xuất ethanol (E100) tại miền Trung nhằm nắm bắt thực trạng nguồn cung, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và xây dựng giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng theo định hướng chuyển đổi Xanh.

Cả nước có ba nhà máy E100, đạt 83,8% công suất

Theo báo cáo tại buổi làm việc, cả nước hiện có ba nhà máy E100 đang hoạt động, gồm Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất, Nhà máy cồn Quảng Nam và Nhà máy cồn Đồng Nai, với tổng công suất thiết kế 830 m³/ngày, tương đương khoảng 24.900 m³/tháng và khoảng 277.000 m³/năm.

Trong đó, Nhà máy Dung Quất có công suất thiết kế lớn nhất với 330 m³/ngày, tiếp đến là Nhà máy Quảng Nam 300 m³/ngày và Nhà máy Đồng Nai 200 m³/ngày. Riêng tháng 6/2026, ba nhà máy đã sản xuất tổng cộng 20.875,4 m³ E100, đạt khoảng 83,8% công suất thiết kế theo tháng - một tín hiệu tích cực trong bối cảnh lộ trình áp dụng xăng E10 trên toàn quốc đang được đẩy nhanh.

Ông Nguyễn Việt Thắng, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) thông tin, trong 7 tháng đầu năm 2026, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất đã vận hành ở mức bình quân 124% công suất thiết kế để đáp ứng nhu cầu thị trường. Việc Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất từng bước nâng công suất sẽ giúp BSR chủ động nguồn E100 nội địa, giảm phụ thuộc nhập khẩu, tối ưu chi phí phối trộn và giữ ổn định nguồn cung xăng E10 khi áp dụng trên toàn quốc. BSR cũng cam kết phối hợp chặt chẽ với BSR-BF và các đối tác trong hệ sinh thái Petrovietnam để hoàn thiện chuỗi cung ứng.

Bên cạnh các nhà máy hiện hữu, nguồn cung E100 dự kiến sẽ được bổ sung mạnh mẽ trong tương lai. Ông Trần Quang Kiên, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Đường Quảng Ngãi (Nhà máy cồn Gia Lai) cho biết, dự án nhà máy ethanol An Khê (vốn đầu tư hơn 1.700 tỷ đồng) dự kiến vận hành thương mại vào quý 1/2028. Với công suất 200.000 lít/ngày (tương đương 200 m³/ngày), dự án hiện đã sẵn sàng các điều kiện triển khai từ nguyên liệu, công nghệ đến tài chính và nhân sự.

Bên cạnh những kết quả tích cực, thực trạng tại một số nhà máy cũng bộc lộ không ít khó khăn. Lãnh đạo Công ty cổ phần Phát triển Nhiên liệu sinh học Việt Nam (Nhà máy cồn Quảng Nam) cho biết do được đầu tư và vận hành trong thời gian dài, một số thiết bị, hạ tầng đã xuống cấp, thường phát sinh sự cố, buộc nhà máy phải tạm ngừng sản xuất để kiểm tra, sửa chữa. Vì vậy, bảo trì, nâng cấp thiết bị cùng với ổn định đầu ra sản phẩm được xác định là những yếu tố quyết định để nhà máy giữ được công suất và bảo đảm nguồn cung E100 trong thời gian tới.

Kiến nghị bao tiêu dài hạn, ưu tiên hàng nội địa

Tại buổi làm việc, đại diện lãnh đạo các nhà máy sản xuất E100 thẳng thắn nêu một số vướng mắc nổi cộm như: Đầu ra chưa ổn định, phải cạnh tranh trực tiếp với E100 nhập khẩu và chủ yếu ký hợp đồng ngắn hạn, khiến doanh nghiệp khó chủ động trong kế hoạch sản xuất, thu mua nguyên liệu cũng như đầu tư nâng cấp thiết bị.

Trước thực trạng đó, ông Nguyễn Việt Thắng kiến nghị cần có cơ chế tài chính phù hợp, tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn phục vụ sản xuất, ưu tiên sử dụng E100 sản xuất trong nước; đồng thời đề nghị BSR, PVOIL cùng các đơn vị liên quan ký hợp đồng bao tiêu dài hạn, có cơ chế thanh toán trước theo quý phù hợp với công suất khả dụng của nhà máy.

Lãnh đạo Bộ Công Thương làm việc với các nhà máy sản xuất ethanol (E100) tại miền Trung. (Ảnh: BCT)

Ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam nhấn mạnh, ethanol không đơn thuần là một ngành công nghiệp chế biến như nhiều ngành khác, mà là ngành gắn trực tiếp với an ninh năng lượng quốc gia. Từ góc nhìn đó, ông Tuấn đề nghị xem xét hạn chế xuất khẩu sắn lát khô để chuyển sang các sản phẩm chế biến sâu, qua đó giữ nguồn nguyên liệu cho sản xuất ethanol trong nước.

Về phía cơ quan quản lý, ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) đề nghị các doanh nghiệp tập trung đề xuất các nội dung cần thiết, hợp lý để cơ quan quản lý tham mưu hỗ trợ, tháo gỡ nhanh.

Ở góc độ chuyên môn, ông Đặng Hải Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Dầu khí và Than (Bộ Công Thương) cũng đề nghị lãnh đạo các tập đoàn, doanh nghiệp cần quyết liệt hơn nữa trong việc mở rộng đầu tư, phục hồi sản xuất tại các nhà máy.

Tháo gỡ đồng bộ các điểm nghẽn

Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định, việc đưa xăng sinh học E10 vào sử dụng là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, hiện thực hóa Nghị quyết 55-NQ/TW ngày 11/2/2020 và Nghị quyết 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, cùng các quyết định, chỉ đạo của Chính phủ. Chủ trương này góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và bảo vệ môi trường.

Ghi nhận nỗ lực duy trì và khôi phục sản xuất của các doanh nghiệp, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, để thị trường phát triển bền vững, các đơn vị cần chủ động rà soát năng lực, xây dựng chuỗi cung ứng E100 ổn định từ vùng nguyên liệu, sản xuất, logistics đến tiêu thụ. Việc tăng cường liên kết giữa nhà máy, đầu mối kinh doanh, đơn vị phối trộn và địa phương là bắt buộc để bảo đảm nguồn cung lâu dài.

Bộ Công Thương sẽ tổng hợp đầy đủ các kiến nghị trong báo cáo đánh giá sau 2 tháng đưa xăng E10 vào thị trường. (Ảnh: BCT)

Ông Tân cũng thẳng thắn chỉ rõ, quá trình phát triển nhiên liệu sinh học vẫn còn nhiều điểm nghẽn cần được tháo gỡ đồng bộ. Những vướng mắc về đầu tư, tiếp cận vốn, nguồn nguyên liệu, tiêu thụ sản phẩm, cạnh tranh với hàng nhập khẩu, cơ chế hợp đồng dài hạn cũng như các vấn đề khoa học công nghệ cần được doanh nghiệp, hiệp hội và cơ quan quản lý cùng nhìn nhận thẳng thắn, chủ động đề xuất giải pháp.

Từ thực tế kiểm tra, Bộ Công Thương sẽ tổng hợp đầy đủ các kiến nghị để phối hợp với các bộ, ngành liên quan báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét, xử lý trong báo cáo đánh giá sau 2 tháng đưa xăng E10 vào thị trường tới đây.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục đóng vai trò đầu mối, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển nhiên liệu sinh học theo hướng đồng bộ, minh bạch, phù hợp với thực tiễn.

Với vai trò của cơ quan quản lý Nhà nước, Bộ Công Thương sẽ nghiên cứu tổ chức hội thảo chuyên đề để thống nhất giải pháp, tham mưu xây dựng hành lang pháp lý thuận lợi, tạo động lực thu hút đầu tư, phát triển vùng nguyên liệu, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao sức cạnh tranh của nhiên liệu sinh học trong nước, góp phần thực hiện mục tiêu chuyển dịch năng lượng, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia./.

(Vietnam+)

Hồng Kiều