Gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực cho công nghiệp văn hóa

Hội thảo lấy ý kiến góp ý dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa

Chiều 10-8, tại Trường Đại học Văn hóa TPHCM, Bộ VH-TT-DL tổ chức Hội thảo lấy ý kiến góp ý dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa.

Lấp khoảng trống chính sách, định hình chuỗi giá trị

Hội thảo do đồng chí Nguyễn Huy Dũng, Thứ trưởng Bộ VH-TT-DL và đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, chủ trì. Tham dự có đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, chuyên gia, hiệp hội, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, công nghiệp văn hóa.

Theo Bộ VH-TT-DL, việc xây dựng dự án Luật nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7-1-2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, đồng thời triển khai các chỉ đạo, kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam. Dự án Luật dự kiến được trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10-2026.

Giai đoạn 2018-2025, tỷ trọng công nghiệp văn hóa trong GDP Việt Nam ước đạt khoảng 4-5%, trong khi mục tiêu đến năm 2030 là tối thiểu 7% GDP. Việt Nam có nguồn tài nguyên văn hóa phong phú, lực lượng sáng tạo trẻ, thị trường hơn 100 triệu dân cùng sự phát triển nhanh của công nghệ và kinh tế số. Tuy nhiên, những tiềm năng này chưa được khai thác tương xứng.

Một trong những nguyên nhân là các quy định liên quan đến công nghiệp văn hóa hiện nằm rải rác trong nhiều luật chuyên ngành, chủ yếu điều chỉnh từng lĩnh vực. Hiện còn thiếu các cơ chế mang tính kiến tạo để kết nối đầy đủ chuỗi giá trị từ sáng tạo, sở hữu trí tuệ, vốn, sản xuất, phân phối, doanh thu đến tái đầu tư và xuất khẩu.

Dự án Luật được xây dựng theo hướng tạo khung chính sách liên ngành, tháo gỡ các điểm nghẽn, làm rõ những nội dung chưa được quy định đầy đủ và bổ sung khoảng trống chính sách từ thực tiễn. Mục tiêu là nhằm khơi thông nguồn lực, thúc đẩy công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế có đóng góp ngày càng quan trọng cho tăng trưởng đất nước.

Tinh thần chủ đạo trong xây dựng Luật là “chuyển bản sắc văn hóa thành tài sản trí tuệ, chuyển tài sản trí tuệ thành dòng tiền tạo ra giá trị kinh tế”.

Dự án Luật hướng tới 3 mục tiêu: xác lập vị trí của công nghiệp văn hóa trong cơ cấu kinh tế Việt Nam; kết nối chuỗi giá trị nhằm gia tăng giá trị kinh tế, xuất khẩu và thu hút đầu tư chiến lược; lan tỏa bản sắc văn hóa, thương hiệu Việt Nam và sức mạnh mềm Việt Nam trên trường quốc tế.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường phát biểu tại hội thảo

Kiến tạo hệ sinh thái, giảm chi phí gia nhập thị trường

Phát biểu tại hội thảo, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh, TPHCM xác định công nghiệp văn hóa vừa đáp ứng yêu cầu phát triển lĩnh vực văn hóa, vừa là động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế. Với lợi thế về quy mô thị trường, nguồn nhân lực sáng tạo, cộng đồng doanh nghiệp và khả năng kết nối quốc tế, TPHCM đang tập trung xây dựng hệ sinh thái công nghiệp văn hóa theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, có sức cạnh tranh trong khu vực.

Theo Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường, dự thảo Luật cần được thiết kế theo hướng không chỉ “quản lý” công nghiệp văn hóa mà quan trọng hơn là “kiến tạo” thị trường và hệ sinh thái phát triển. TPHCM đề xuất nghiên cứu các cơ chế ưu đãi, hỗ trợ có tính đột phá, đồng bộ, khả thi về tài chính, đất đai, quy hoạch, đầu tư, thuế, thủ tục hành chính, sở hữu trí tuệ và tiếp cận hạ tầng văn hóa, qua đó giảm chi phí gia nhập thị trường, khuyến khích đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp văn hóa.

Thành phố cũng đề nghị có cơ sở pháp lý để hình thành, phát triển các trung tâm, cụm, khu công nghiệp văn hóa, tổ hợp sáng tạo văn hóa, tạo hệ sinh thái liên kết giữa văn nghệ sĩ, người sáng tạo, doanh nghiệp, nhà đầu tư, cơ sở đào tạo và thị trường. Đồng thời, cần cụ thể hóa tư duy Nhà nước đầu tư và kiến tạo, doanh nghiệp tham gia đầu tư, cộng đồng cùng tham gia phát triển và thụ hưởng.

TPHCM đề xuất dự thảo Luật có cách tiếp cận mở đối với sự giao thoa giữa văn hóa, công nghệ, kinh tế số và trí tuệ nhân tạo, tạo dư địa pháp lý cho các mô hình kinh doanh, phương thức sáng tạo, phân phối và tiêu dùng sản phẩm văn hóa mới; đồng thời tạo cơ sở thúc đẩy liên kết vùng, để các địa phương phát huy bản sắc, thế mạnh và tham gia các chuỗi giá trị văn hóa, du lịch, sáng tạo.

Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa hiện tập trung vào 6 nhóm chính sách lớn, gồm: hệ sinh thái công nghiệp văn hóa; tài sản trí tuệ trong các ngành công nghiệp văn hóa; nhân lực và nhân tài; hạ tầng công nghiệp văn hóa; thị trường công nghiệp văn hóa; hỗ trợ tài chính và ưu đãi đầu tư.

THIÊN BÌNH