Việt Nam - Thái Lan: Cuộc đua đang thay đổi vị thế

Việt Nam hiện đặt mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2026 và hướng tới mốc 50 triệu lượt vào năm 2030

Việt Nam có thể vượt Thái Lan ngay trong năm nay?

Điều đáng nói, đây không còn là một giả định xa xôi, mà đã được đặt lên “bàn cân” bằng những con số cụ thể về quy mô nền kinh tế, thương mại, đầu tư và du lịch.

Thaiger, một trong những tờ báo có lượng độc giả lớn tại Thái Lan nhận định: “Nếu trước đây, khả năng Việt Nam vượt Thái Lan chỉ xuất hiện như một dự báo dài hạn, thì năm 2026, câu chuyện ấy đã chuyển sang một cấp độ khác. Vấn đề về cuộc đua kinh tế, du lịch của hai nước được giới quan sát khu vực đặc biệt quan tâm và tranh luận sôi nổi”.

Cuộc tranh luận được đẩy lên cao sau khi Nikkei Asia hồi tháng 1 đưa tin Việt Nam đang trên đà vượt Thái Lan về GDP ngay trong năm nay. Nếu điều này xảy ra, Việt Nam sẽ trở thành nền kinh tế lớn thứ hai Đông Nam Á, chỉ sau Indonesia.

Thông tin này nhanh chóng được truyền thông Thái Lan, trong đó có Khaosod và The Nation chú ý, đưa tin.

Sức ép từ những con số tăng trưởng là điều khó bỏ qua. Năm 2025, kinh tế Việt Nam tăng trưởng 8,02%, thuộc nhóm có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất thế giới, đưa GDP danh nghĩa lên khoảng 514 tỉ USD.

Việt Nam cũng đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân 10% mỗi năm trong giai đoạn 2026 - 2030, dựa trên quá trình đầu tư cơ sở hạ tầng quy mô lớn do Nhà nước dẫn dắt, trong đó có sân bay quốc tế Long Thành gần TP.HCM và tuyến đường sắt ở phía Bắc.

Trong khi đó, tốc độ tăng trưởng của Thái Lan thấp hơn đáng kể. Theo Hội đồng Phát triển kinh tế và xã hội Quốc gia, kinh tế nước này tăng trưởng 2,4% trong năm 2025, vượt kỳ vọng, đồng thời dự báo tăng trưởng năm 2026 ở mức 1,5-2,5%.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) đưa ra dự báo ở mức thấp nhất của khung này là 1,5%, cho thấy tốc độ tăng trưởng chậm nhất trong số các nền kinh tế lớn của ASEAN.

Tuy nhiên, nếu nhìn vào quy mô thực tế thay vì chỉ so sánh tốc độ tăng trưởng, Thái Lan vẫn đang ở phía trước.

Năm 2025, Việt Nam trải qua một năm kỷ lục khi đón 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,4% so với cùng kỳ năm trước và cao hơn gần 18% so với mức đỉnh trước đại dịch Covid-19

Theo dữ liệu của Ngân hàng Thế giới, GDP danh nghĩa của Thái Lan đạt 577 tỉ USD năm 2025, cao hơn mức 514 tỉ USD của Việt Nam.

Bà Kristy Hsu, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu ASEAN Đài Loan thuộc Viện Nghiên cứu Kinh tế Chung - Hua, nhận định hồi tháng 2 rằng Việt Nam khó có khả năng vượt Thái Lan trong năm nay.

Dựa trên dữ liệu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), bà tính toán rằng ngay cả khi Việt Nam tăng trưởng 10% còn Thái Lan chỉ tăng 2%, khoảng cách GDP danh nghĩa vẫn chưa thể được san bằng trong năm 2026.

Một cách nhìn khác đến từ Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh (CEBR) tại London (Anh). Bảng xếp hạng World Economic League Table của tổ chức này dự báo Việt Nam sẽ vượt Thái Lan sau năm 2028. Đến năm 2035, GDP Việt Nam được dự báo đạt khoảng 994 tỉ USD, vượt cả Singapore.

Như vậy, câu hỏi đáng quan tâm có lẽ không còn là Việt Nam có thể vượt Thái Lan hay không, mà là thời điểm nào điều đó xảy ra?

Khoảng cách về tốc độ tăng trưởng cũng giải thích phần nào cho sự thay đổi này. Một nền kinh tế tăng trưởng 8% sẽ có quy mô tăng gấp đôi sau khoảng 9 năm, trong khi với tốc độ 2%, thời gian để tăng gấp đôi quy mô lên tới 35 năm.

Nếu Việt Nam duy trì được tốc độ tăng trưởng cao, còn Thái Lan tiếp tục tăng trưởng chậm, cán cân kinh tế giữa hai nước sẽ ngày càng thay đổi.

Xuất khẩu của Việt Nam đạt 475 tỉ USD trong năm 2025, tăng 17% so với năm trước. Xuất khẩu của Thái Lan đạt 335,1 tỉ USD, tăng 12,7%

Cuộc đua thương mại đã có kết quả

Nếu xét về thương mại, cuộc đua giữa hai nền kinh tế đã cho thấy một kết quả rõ ràng hơn.

Theo Thaiger, xuất khẩu của Việt Nam đạt 475 tỉ USD trong năm 2025, tăng 17% so với năm trước. Xuất khẩu của Thái Lan đạt 335,1 tỉ USD, tăng 12,7% - một mức tăng mạnh nhưng vẫn thấp hơn Việt Nam 140 tỉ USD.

Chỉ hơn một thập kỷ trước, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam còn thấp hơn Thái Lan. Thế nhưng giờ đây, tổng kim ngạch thương mại của Việt Nam lần đầu tiên vượt mốc 930 tỉ USD, đưa Việt Nam vào nhóm 25 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới.

Dòng vốn đầu tư và sự dịch chuyển của chuỗi sản xuất cũng đang tạo thêm lợi thế cho Việt Nam. Trong khi Việt Nam ngày càng được xem là điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài, Thái Lan lại phải đối diện với những khó khăn tại một ngành công nghiệp từng giữ vai trò trụ cột là ô tô.

Suzuki đã rút khỏi hoạt động sản xuất ô tô tại Thái Lan, trong khi Honda cắt giảm sản lượng.

Những diễn biến này cho thấy cuộc cạnh tranh giữa hai nền kinh tế không chỉ ở những con số GDP. Đó còn là cuộc cạnh tranh về khả năng thu hút đầu tư, mở rộng sản xuất, tham gia chuỗi cung ứng và tạo ra động lực tăng trưởng mới.

Tổng doanh thu du lịch Việt Nam lần đầu tiên vượt mốc 1 triệu tỉ đồng, tương đương khoảng 39 tỉ USD, bao gồm cả du lịch nội địa

Du lịch - khoảng cách vẫn lớn nhưng xu hướng đang thay đổi

Du lịch là lĩnh vực mà Thái Lan vẫn giữ ưu thế rõ rệt so với Việt Nam, song những thay đổi gần đây cho thấy vị thế của hai quốc gia đang có sự dịch chuyển.

Năm 2025, Việt Nam trải qua một năm kỷ lục khi đón 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,4% so với cùng kỳ năm trước và cao hơn gần 18% so với mức đỉnh trước đại dịch Covid-19.

Bên cạnh đó, Việt Nam đã vượt Thái Lan để trở thành điểm đến hàng đầu của khách Trung Quốc. Việt Nam đón 5,3 triệu lượt khách Trung Quốc, trong khi Thái Lan đón 4,47 triệu lượt.

Sự thay đổi diễn ra sau khi lượng khách Trung Quốc tới Thái Lan giảm khoảng 34%, trong đó những lo ngại về an toàn liên quan đến các vụ bắt cóc tại các trung tâm lừa đảo được xem là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến tâm lý du khách.

Việt Nam hiện đặt mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2026 và hướng tới mốc 50 triệu lượt vào năm 2030.

Thái Lan lại đang phải xử lý một diễn biến ngược chiều. Năm 2025, lượng khách quốc tế đến nước này giảm 7,23%, xuống còn 32,97 triệu lượt. Đây là lần đầu tiên sau nhiều năm Thái Lan ghi nhận mức giảm khách quốc tế theo năm. Dù vậy, khoảng cách vẫn rất đáng kể.

Thái Lan năm 2025 thu hút nhiều hơn Việt Nam khoảng 11 triệu lượt khách quốc tế, tiếp tục là quốc gia đón nhiều khách nhất Đông Nam Á và đứng thứ 8 thế giới.

Về doanh thu, khoảng cách cũng chưa thể đảo chiều. Tổng doanh thu du lịch Việt Nam lần đầu tiên vượt mốc 1 triệu tỉ đồng, tương đương khoảng 39 tỉ USD, bao gồm cả du lịch nội địa. Trong khi đó, Thái Lan thu về khoảng 80 tỉ USD.

Điều này cho thấy Việt Nam đang tăng tốc rất nhanh, nhưng chưa thể xem là đã vượt Thái Lan trên thị trường du lịch quốc tế.

Các hiệp hội ngành nghề Thái Lan cũng đã nhận diện rõ nguy cơ trong lĩnh vực du lịch khi cạnh tranh với Việt Nam

Thách thức lớn nhất có thể nằm ở bên trong

Trong phân tích của Thaiger, những thách thức đối với Thái Lan không chỉ đến từ cạnh tranh bên ngoài. Một số vấn đề mang tính cấu trúc đang tạo sức ép lên chính nền kinh tế nước này.

Nhân khẩu học là một trong những thách thức rõ nhất. Độ tuổi trung vị của Thái Lan hiện là 40, trong khi Việt Nam là 30. Điều đó đồng nghĩa lực lượng lao động Thái Lan đang thu hẹp đúng vào thời điểm lực lượng lao động Việt Nam bước vào giai đoạn sung sức hơn.

Một vấn đề khác là nợ hộ gia đình. Theo Ngân hàng Trung ương Thái Lan, nợ hộ gia đình đã lên tới 16,44 nghìn tỉ Baht vào cuối năm 2025, tương đương 86,7% GDP. Đây là một trong những mức cao nhất châu Á và đang tạo sức ép lên tiêu dùng nội địa - động lực quan trọng để bù đắp sự suy yếu ở những lĩnh vực khác.

Các hiệp hội ngành nghề Thái Lan cũng đã nhận diện rõ nguy cơ trong lĩnh vực du lịch.

Hiệp hội Đại lý Du lịch Thái Lan cảnh báo rằng nếu không kịp thời thích ứng trong vòng 5-10 năm tới, Thái Lan có nguy cơ mất nhóm khách thuộc thế hệ Z, những người làm việc từ xa (digital nomads) và thế hệ du khách Trung Quốc mới vào tay Việt Nam.

Đây là một cảnh báo đáng chú ý, bởi thị trường du lịch đang thay đổi nhanh. Những thế hệ du khách mới có cách lựa chọn điểm đến khác trước, quan tâm nhiều hơn đến trải nghiệm, sự thuận tiện, môi trường, công nghệ, an toàn và khả năng kết nối.

Việt Nam chưa vượt Thái Lan về GDP danh nghĩa, tổng lượng khách quốc tế hay doanh thu du lịch nhưng Việt Nam duy trì được tốc độ phát triển đủ cao, trong khi Thái Lan phải giải quyết những điểm nghẽn đang làm chậm lại nền kinh tế

Việt Nam đã vượt Thái Lan chưa?

Câu trả lời thẳng thắn là: Chưa. Việt Nam chưa vượt Thái Lan về GDP danh nghĩa, tổng lượng khách quốc tế hay doanh thu du lịch.

Năm 2025, GDP của Thái Lan vẫn đạt 577 tỉ USD, cao hơn mức 514 tỉ USD của Việt Nam. Thái Lan cũng đón 32,97 triệu lượt khách quốc tế, nhiều hơn Việt Nam khoảng 11 triệu lượt, và doanh thu du lịch đạt khoảng 80 tỉ USD, cao hơn đáng kể mức khoảng 39 tỉ USD của Việt Nam.

Nhưng có một lĩnh vực mà Việt Nam thực sự đã vượt lên như xuất khẩu. Quan trọng hơn, khoảng cách giữa hai nền kinh tế đang được thu hẹp trong một số lĩnh vực với tốc độ đáng chú ý.

Việt Nam tăng trưởng 8,02% trong năm 2025, trong khi Thái Lan tăng 2,4%. Việt Nam đạt 475 tỉ USD xuất khẩu, so với 335,1 tỉ USD của Thái Lan. Việt Nam cũng đã vượt Thái Lan về lượng khách Trung Quốc.

Vì vậy, câu chuyện Việt Nam vượt Thái Lan không nên được nhìn như một cuộc soán ngôi diễn ra trong một ngày. Đó là kết quả của sự thay đổi tương quan về tốc độ tăng trưởng, năng lực sản xuất, thương mại, đầu tư, thị trường lao động và sức hấp dẫn của điểm đến.

Một quốc gia tăng trưởng ở mức 8% sẽ có quy mô nền kinh tế tăng gấp đôi sau khoảng 9 năm, trong khi quốc gia tăng trưởng 2% cần tới 35 năm. Đây chính là điều khiến cuộc đua trở nên đáng chú ý.

Việt Nam không nhất thiết phải vượt Thái Lan ở mọi chỉ số ngay lập tức. Điều quan trọng hơn là Việt Nam duy trì được tốc độ phát triển đủ cao, trong khi Thái Lan phải giải quyết những điểm nghẽn đang làm chậm lại nền kinh tế.

Câu hỏi vì thế đã thay đổi. Không còn đơn giản là “Việt Nam có vượt Thái Lan hay không?”, mà là “Thái Lan có thể duy trì vị thế hiện nay trong bao lâu nếu tốc độ tăng trưởng tiếp tục chênh lệch?”

Dựa trên đà phát triển hiện nay, câu trả lời cuối cùng vẫn chưa được đưa ra một cách chính xác. Nhưng rõ ràng, cuộc đua giữa hai nền kinh tế Đông Nam Á đã bước sang một giai đoạn khác, trong đó Việt Nam ngày càng tiến gần hơn tới vị trí mà cách đây hơn một thập kỷ còn rất xa.

ĐINH VŨ AN; ảnh: CÔNG ĐỊNH