Giữ vững 'lằn ranh đỏ' pháp lý – Yêu cầu kỷ luật bắt buộc đối với mỗi Kiểm sát viên

Điều 84 Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) đã quy định cụ thể những việc Kiểm sát viên không được làm. Những quy định này được xem là các “lằn ranh đỏ” pháp lý – giới hạn bắt buộc mà bất kỳ Kiểm sát viên nào cũng không được phép vượt qua, đồng thời là chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp cần được tuyệt đối tuân thủ.

Công bố cáo trạng tại phiên tòa - thể hiện bản lĩnh, trách nhiệm của Kiểm sát viên.

Trước hết, Kiểm sát viên không được làm những việc mà pháp luật quy định công chức không được làm. Đây là quy định mang tính bao trùm, đặt Kiểm sát viên trong khuôn khổ chung của kỷ luật công vụ. Các hành vi như lợi dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi; gây nhũng nhiễu, phiền hà cho Nhân dân; thiếu trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ hay vi phạm quy tắc ứng xử đều bị nghiêm cấm. Việc vi phạm “lằn ranh nền tảng” này không chỉ dẫn đến xử lý kỷ luật mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín cá nhân, danh dự của Ngành và niềm tin của Nhân dân đối với cơ quan bảo vệ pháp luật.
Thứ hai, pháp luật nghiêm cấm Kiểm sát viên tư vấn trái quy định nhằm làm sai lệch việc giải quyết vụ án, vụ việc. Với vị trí là người am hiểu pháp luật, nếu Kiểm sát viên lợi dụng kiến thức chuyên môn để “bày cách”, “chỉ dẫn” cho người tham gia tố tụng đối phó với cơ quan tiến hành tố tụng thì hậu quả để lại là vô cùng nghiêm trọng. Hành vi này không chỉ làm sai lệch bản chất vụ việc mà còn làm suy giảm hiệu lực, hiệu quả của hoạt động tư pháp, thậm chí có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng.
Thứ ba, mọi hành vi can thiệp hoặc lợi dụng ảnh hưởng để tác động đến việc giải quyết vụ án, vụ việc đều bị nghiêm cấm. Nguyên tắc độc lập, khách quan là yêu cầu cốt lõi trong hoạt động tố tụng. Việc tác động, dù trực tiếp hay gián tiếp, thông qua quan hệ cá nhân hay vị trí công tác đều tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tiêu cực, làm sai lệch kết quả giải quyết vụ việc. Đây là “lằn ranh đỏ” thể hiện rõ bản lĩnh nghề nghiệp, đòi hỏi mỗi Kiểm sát viên phải giữ vững sự liêm chính, không bị chi phối bởi bất kỳ áp lực hay lợi ích nào.
Thứ tư, Kiểm sát viên không được đưa hồ sơ, tài liệu vụ án, vụ việc ra khỏi cơ quan trái quy định. Hồ sơ vụ án là tài liệu có giá trị pháp lý đặc biệt, chứa đựng nhiều thông tin quan trọng, thậm chí là bí mật công tác. Việc quản lý, sử dụng phải tuân thủ chặt chẽ quy định của pháp luật và quy chế của Ngành. Mọi hành vi tự ý mang hồ sơ ra ngoài, sử dụng sai mục đích hoặc quản lý lỏng lẻo đều có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng như lộ bí mật, ảnh hưởng đến quá trình giải quyết vụ án.
Thứ năm, pháp luật nghiêm cấm việc tiếp người tham gia tố tụng ngoài nơi quy định. Quy định này nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch, đồng thời phòng ngừa các hành vi tiêu cực có thể phát sinh trong quá trình giải quyết vụ việc. Việc tiếp xúc không đúng quy định không chỉ tạo ra những nghi ngờ từ dư luận mà còn đặt chính Kiểm sát viên vào nguy cơ vi phạm kỷ luật, ảnh hưởng đến uy tín cá nhân và hình ảnh của Ngành.
Có thể khẳng định, năm nhóm hành vi bị nghiêm cấm theo Điều 84 không chỉ là những giới hạn pháp lý mang tính bắt buộc mà còn là “hàng rào” bảo vệ sự trong sạch của đội ngũ Kiểm sát viên. Mọi hành vi vi phạm, dù ở mức độ nào, đều sẽ bị xử lý nghiêm minh theo quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước, không có ngoại lệ.
Trong bối cảnh toàn Ngành đang siết chặt kỷ luật, kỷ cương, mỗi Kiểm sát viên cần thường xuyên “tự soi, tự sửa”, nâng cao ý thức tu dưỡng, rèn luyện bản lĩnh chính trị và đạo đức nghề nghiệp. Giữ vững mình trước những “lằn ranh đỏ” không chỉ là chấp hành pháp luật mà còn là bảo vệ danh dự, uy tín và tương lai nghề nghiệp của chính mình, góp phần xây dựng ngành Kiểm sát nhân dân ngày càng trong sạch, vững mạnh, xứng đáng với niềm tin của Đảng và Nhân dân.

Hoàng Anh