Giữ nhịp tăng trưởng, mở đường cho mục tiêu GDP 10%

Tuy nhiên, để cán đích mục tiêu tăng trưởng trên 10% cả năm, Việt Nam sẽ phải bứt tốc mạnh trong nửa cuối năm với mức tăng khoảng 11,7% giữa bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định. Đây là những thông tin đáng chú ý được đưa ra tại cuộc họp báo về tình hình kinh tế-xã hội 6 tháng đầu năm 2026 do Cục Thống kê, Bộ Tài chính tổ chức sáng 3-7, tại Hà Nội.

Động lực tăng trưởng lan tỏa trên nhiều lĩnh vực

Chỉ trong 6 tháng, thế giới đã chứng kiến chiến tranh, thuế quan, giá vàng tiến sát mốc 5.600USD rồi lao dốc, giá dầu nhảy múa từng giờ, đồng USD tăng mạnh; trí tuệ nhân tạo (AI) thì cuốn hàng nghìn tỷ USD vào thị trường... Trong bối cảnh nhiều bất định đó, nửa đầu năm 2026, kinh tế Việt Nam ghi nhận đà phục hồi mạnh mẽ với nhiều điểm sáng nổi bật, cho thấy sức chống chịu của nền kinh tế và sự điều hành linh hoạt của Chính phủ. GDP 6 tháng đầu năm tăng 8,18% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 7,63% của cùng kỳ năm 2025. Riêng quý II, GDP tăng 8,39%, tiếp tục nối dài xu hướng tăng trưởng tích cực của quý I (7,94%). Đây được đánh giá là kết quả khá ấn tượng, phản ánh hiệu quả của các chính sách điều hành kinh tế vĩ mô cũng như khả năng thích ứng của doanh nghiệp và toàn nền kinh tế.

Công nhân Nhà máy Z113, Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng hiệu chỉnh sản phẩm trên máy. Ảnh: HOÀNG GIA

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở tốc độ tăng trưởng mà còn ở chất lượng của các động lực tăng trưởng. Khu vực công nghiệp và xây dựng tiếp tục là "đầu tàu" khi tăng 9,81%, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 10,23%, đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng GDP nhờ sự phục hồi của đơn hàng xuất khẩu và mở rộng sản xuất ở các ngành điện tử, cơ khí, kim loại, vật liệu xây dựng. Khu vực dịch vụ tăng 8,09%, được thúc đẩy bởi thương mại, vận tải, du lịch và tiêu dùng trong nước, trong khi nông, lâm nghiệp và thủy sản tiếp tục phát huy vai trò trụ đỡ với mức tăng 3,87%.

Đầu tư tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế. Tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội ước đạt 1,81 triệu tỷ đồng, tăng 12,9% so với cùng kỳ năm trước. Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cũng khởi sắc khi tổng vốn đăng ký đạt 34,65 tỷ USD, tăng 61%, còn vốn FDI thực hiện đạt 13,03 tỷ USD, tăng 11,2% so với cùng kỳ năm trước và là mức giải ngân cao nhất của 6 tháng đầu năm trong giai đoạn 2022-2026.

Hoạt động thương mại quốc tế duy trì tăng trưởng mạnh với tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu tăng 27,1%. Xuất khẩu tăng 21%, tiếp tục là động lực quan trọng của sản xuất công nghiệp, trong khi nhập khẩu tăng 33,4% do nhu cầu nhập nguyên liệu, linh kiện và thiết bị phục vụ mở rộng sản xuất, phản ánh kỳ vọng tích cực của doanh nghiệp đối với chu kỳ tăng trưởng mới.

Nhìn tổng thể, 3 động lực truyền thống gồm đầu tư, sản xuất-xuất khẩu và tiêu dùng tiếp tục đóng vai trò trụ cột của tăng trưởng. Bên cạnh đó, các động lực mới như chuyển đổi số, AI, kinh tế số và đổi mới sáng tạo đang từng bước gia tăng đóng góp, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong trung và dài hạn.

Các tổ chức quốc tế cũng duy trì đánh giá tích cực về triển vọng kinh tế Việt Nam thông qua chương trình cải cách của Việt Nam đang đi đúng hướng, góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Theo Báo cáo cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam mới nhất của Ngân hàng Thế giới, đà tăng trưởng của Việt Nam được thúc đẩy bởi xuất khẩu và đầu tư mạnh mẽ, nền kinh tế trong nước có sức chống chịu tốt, cùng với chương trình cải cách toàn diện trong bối cảnh đợt tinh gọn và sắp xếp lại bộ máy hành chính lớn nhất kể từ thời kỳ đổi mới. Trong báo cáo công bố cuối tháng 6, Ngân hàng Standard Chartered nhận định kinh tế Việt Nam tiếp tục thể hiện khả năng chống chịu và duy trì đà tăng trưởng ổn định bất chấp những thách thức từ môi trường bên ngoài. Trong khi đó, khảo sát Triển vọng kinh doanh 2026 của Ngân hàng UOB cho thấy niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đã phục hồi mạnh mẽ, với 85% doanh nghiệp đánh giá tích cực về môi trường kinh doanh, tăng từ 48% trước đó. Theo UOB, khả năng thích ứng thông qua chuyển đổi số, ứng dụng AI, đa dạng hóa chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường quốc tế đang trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng của doanh nghiệp Việt Nam.

Cơ hội nào để Việt Nam cán mốc GDP hai con số?

Mặc dù nền kinh tế đạt kết quả tăng trưởng tích cực trong 6 tháng đầu năm, áp lực đối với chặng đường còn lại của năm 2026 vẫn rất lớn. Theo kịch bản cập nhật của Cục Thống kê, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GDP 10% cả năm, nền kinh tế cần đạt mức tăng khoảng 11,7% trong 6 tháng cuối năm, trong đó quý III phải tăng khoảng 11,16% và quý IV tăng 12,09%. Đây là mục tiêu đầy tham vọng trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố bất định.

6 tháng đầu năm, ngành điện đã bảo đảm điện cho tăng trưởng (trong ảnh: Nhân viên Công ty Điện lực Hà Tĩnh sửa chữa bảo dưỡng hệ thống lưới điện). Ảnh: ANH PHƯƠNG

Nhận định về tình hình kinh tế những tháng cuối năm, bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê cho rằng, những thách thức chủ yếu đến từ kinh tế thế giới, bảo hộ thương mại, xuất khẩu chậm lại, giải ngân đầu tư công, khó khăn của doanh nghiệp, áp lực lạm phát, tỷ giá và thị trường bất động sản. Các động lực tăng trưởng mới được kỳ vọng gồm thu hút FDI chất lượng cao vào công nghệ, bán dẫn, AI, năng lượng sạch; thúc đẩy chuyển đổi số, kinh tế số, thương mại điện tử và tiếp tục cải cách thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh.

Gợi ý các giải pháp cho Việt Nam, bà Mariam J. Sherman, Giám đốc Ngân hàng Thế giới phụ trách Việt Nam, Campuchia và Lào nhận định: Tăng trưởng toàn cầu chững lại đang tạo thêm áp lực cho môi trường bên ngoài của Việt Nam, trong khi biến động giá dầu làm gia tăng các rủi ro theo chiều hướng bất lợi. Bên cạnh đó, những cú sốc khí hậu, sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ, biến động nhân khẩu học và nhu cầu ngày càng lớn về cơ sở hạ tầng đang định hình lại nền tảng tăng trưởng dài hạn. Trong bối cảnh đó, đại diện Ngân hàng Thế giới cũng khuyến nghị, Việt Nam cần tiếp tục củng cố quản lý kinh tế vĩ mô, duy trì chương trình cải cách và phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân.

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 10% cả năm, các chuyên gia kinh tế cho rằng, cần sự phối hợp đồng bộ giữa các chính sách tài khóa và tiền tệ, đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng sản xuất, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và phát huy hiệu quả các động lực tăng trưởng mới. Nếu tận dụng tốt cơ hội từ dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, thúc đẩy chuyển đổi số và tiếp tục cải cách thể chế, Việt Nam sẽ có thêm nền tảng để duy trì đà tăng trưởng nhanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong giai đoạn tới.

VŨ DUNG